بخش ۱ - تاجگذاری انوشیروان و سخنرانی او دربارهٔ دادگری
چو کسری نشست از بر تخت عاج
به سر برنهاد آن دلافروز تاج
بزرگان گیتی شدند انجمن
چو بنشست سالار با رایزن
سر نامداران زبان برگشاد
ز دادار نیکی دهش کرد یاد
چنین گفت کز کردگار سپهر
دل ما پر از آفرین باد و مهر
کزویست نیک و بدویست کام
ازو مستمندیم وزو شادکام
ازویست فرمان و زویست مهر
به فرمان اویست بر چرخ مهر
ز رای وز تیمار او نگذریم
نفس جز به فرمان او نشمریم
به تخت مهی بر هر آنکس که داد
کند در دل او باشد از داد شاد
هر آنکس که اندیشهٔ بد کند
به فرجام بد با تن خود کند
ز ما هرچ خواهند پاسخ دهیم
بخواهش گران روز فرخ نهیم
از اندیشهٔ دل کس آگاه نیست
به تنگی دل اندر مرا راه نیست
اگر پادشا را بود پیشه داد
بود بیگمان هر کس از داد شاد
از امروز کاری به فردا ممان
که داند که فردا چه گردد زمان
گلستان که امروز باشد به بار
تو فردا چنی گل نیاید به کار
بدانگه که یابی تن زورمند
ز بیماری اندیش و درد و گزند
پس زندگی یاد کن روز مرگ
چنانیم با مرگ چون باد و برگ
هر آنگه که در کار سستی کنی
همه رای ناتندرستی کنی
چو چیره شود بر دل مرد رشک
یکی دردمندی بود بیپزشک
دل مرد بیکار و بسیار گوی
ندارد به نزد کسان آبروی
وگر بر خرد چیره گردد هوا
نخواهد به دیوانگی بر گوا
بکژی تو را راه نزدیکتر
سوی راستی راه باریکتر
به کاری کزو پیشدستی کنی
به آید که کندی و سستی کنی
اگر جفت گردد زبان بر دروغ
نگیرد ز بخت سپهری فروغ
سخن گفتن کژ ز بیچارگیست
به بیچارگان بربباید گریست
چو برخیزد از خواب شاه از نخست
ز دشمن بود ایمن و تندرست
خردمند وز خوردنی بینیاز
فزونی برین رنج و دردست و آز
وگر شاه با داد و بخشایشست
جهان پر ز خوبی و آسایشست
وگر کژی آرد بداد اندرون
کبستش بود خوردن و آب خون
هر آنکس که هست اندرین انجمن
شنید این برآورده آواز من
بدانید و سرتاسر آگاه بید
همه ساله با بخت همراه بید
که ما تاجداری به سر بردهایم
بداد و خرد رای پروردهایم
ولیکن ز دستور باید شنید
بد و نیک بیاو نیاید پدید
هر آنکس که آید بدین بارگاه
ببایست کاری نیابند راه
نباشم ز دستور همداستان
که بر من بپوشد چنین داستان
بدرگاه بر کارداران من
ز لشکر نبرده سواران من
چو روزی بدیشان نداریم تنگ
نگه کرد باید بنام و به ننگ
همه مردمی باید و راستی
نباید به کار اندرون کاستی
هر آنکس که باشد از ایرانیان
ببندد بدین بارگه برمیان
بیابد ز ما گنج و گفتار نرم
چو باشد پرستنده با رای و شرم
چو بیداد جوید یکی زیردست
نباشد خردمند و خسروپرست
مکافات باید بدان بد که کرد
نباید غم ناجوانمرد خورد
شما دل به فرمان یزدان پاک
بدارید وز ما مدارید باک
که اویست بر پادشا پادشا
جهاندار و پیروز و فرمانروا
فروزندهٔ تاج و خورشید و ماه
نماینده ما را سوی داد راه
جهاندار بر داوران داورست
ز اندیشهٔ هر کسی برترست
مکان و زمان آفرید و سپهر
بیاراست جان و دل ما به مهر
شما را دل از مهر ما برفروخت
دل و چشم دشمن به ما بربدوخت
شما رای و فرمان یزدان کنید
به چیزی که پیمان دهد آن کنید
نگهدار تا جست و تخت بلند
تو را بر پرستش بود یارمند
همه تندرستی به فرمان اوست
همه نیکویی زیر پیمان اوست
ز خاشاک تا هفت چرخ بلند
همان آتش و آب و خاک نژند
به هستی یزدان گوایی دهند
روان تو را آشنایی دهند
ستایش همه زیر فرمان اوست
پرستش همه زیر پیمان اوست


با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: چو کسری بر تخت نشست، بزرگان گرد آمدند و او از صفات نیک خداوند سخن گفت. او به مردم یادآوری کرد که هر کس نیکی کند، پاداش میبیند و هر کس بدی کند، عاقبت بدی خواهد دید. او بر اهمیت صداقت و راستی تأکید کرد و از مردم خواست که به دستورات خداوند پایبند باشند.
کسری همچنین به برتری داد و بخشش اشاره کرد و گفت که اگر پادشاه با عطا و انصاف باشد، مردم در آسایش خواهند زیست. او ضمن یادآوری از روز مرگ، بر زندگی شاد و نیکو تأکید کرد و از لزوم پرهیز از ستم و بیداد گفت.
سپس او از زیر دستان خود خواست که با نیکوکاری و رأی صحیح به او یاری رسانند و بر اهمیت توجه به کارهای خوب تأکید کرد. او به بیدادگری و فساد هشدار داد و بر لزوم رعایت اصول اخلاقی در تمامی سطوح حکومت تأکید کرد.
با این سخنان، کسری همگان را برانگیخت تا در راستای عدالت و دوستی حرکت کنند و بر آن تأکید کرد که بزرگی یک پادشاه به کار نیکو و مهر ورزیدنش بستگی دارد.
هوش مصنوعی: وقتی کسری بر روی تخت عاج نشسته بود، آن تاج زیبایی را بر سر گذاشت.
هوش مصنوعی: زبانآوران و افراد مهم جهان وقتی دور هم جمع میشوند که رهبری با اندیشه و تفکر در میانشان باشد.
هوش مصنوعی: سرآمدان و بزرگمردان درباره فضایل خداوند سخن گفتند و یاد کردند از این که او نیکی و بخشش را بخشیده است.
هوش مصنوعی: او گفت که از خدای آسمان دل ما پر از ستایش و عشق است.
هوش مصنوعی: منبع نیک و بد، از اوست و ما از او نیازمندیم و از او خوشبختیم.
هوش مصنوعی: از او نشأت میگیرد فرمان و محبت، و به واسطهی فرمان اوست که آفتاب بر گرد زمین میچرخد.
هوش مصنوعی: ما از نظر و مشغله او نمیگذریم و نفس ما جز به دستور او شمارش نمیشود.
هوش مصنوعی: هر کسی که در دلش مهر و محبت را نسبت به دیگران داشته باشد و به آنها کمک کند، برتر و شایسته احترام است.
هوش مصنوعی: هر کسی که فکرهای ناپسند و منفی در سر داشته باشد، در نهایت با عواقب و پیامدهای بدی مواجه خواهد شد.
هوش مصنوعی: ما هرچیزی که از ما بخواهند، پاسخ خواهیم داد و درخواستهای بزرگ را در روز خوب برآورده خواهیم کرد.
هوش مصنوعی: هیچکس از درون و احساسات قلبی من خبر ندارد و راهی برای بیان این تنگنای دل من وجود ندارد.
هوش مصنوعی: اگر پادشاهی عدالت را پیشه خود سازد، بدون شک هر فردی از عدالت و انصافی که نصیبش میشود، خوشحال خواهد بود.
هوش مصنوعی: از امروز دیگر کاری را به فردا موکول نکن، زیرا هیچکس نمیداند فردا چه اتفاقی خواهد افتاد.
هوش مصنوعی: امروز درختان گلها و زیباییهای خود را به ما عرضه میکنند، اما اگر به ما نرسند، فردا دیگر نمیتوانیم از آنها بهرهمند شویم. این بدان معنی است که زیباییها و نعمتهای موجود را نباید نادیده گرفت، زیرا ممکن است فردا دیگر در دسترس نباشند.
هوش مصنوعی: زمانی که بدن قوی و سالمی پیدا کنی، مراقب باش که به خاطر بیماری، اندوه و آسیب به آن لطمه نزنید.
هوش مصنوعی: بنابراین، به یاد داشته باش زندگی را، که روز مرگ نزدیک است. ما با مرگ مثل باد و برگ هستیم، یعنی وجود ما مشابهتهایی با ناپایداری و گذرای طبیعت دارد.
هوش مصنوعی: هر زمان که در انجام کارها سست و تنبل شوی، به همه تصمیمات نادرست و ناتوانی دچار خواهی شد.
هوش مصنوعی: وقتی که محبت و احساسات کسی بر دل مردی غلبه کند، آن مرد دچار درد و رنجی میشود که کاری از دست کسی برنمیآید.
هوش مصنوعی: دل مردی که بیکار است و بسیار صحبت نمیکند، در میان دیگران دارای احترام و اعتبار نیست.
هوش مصنوعی: اگر هوای نفس بر عقل غلبه کند، دیگر نیازی به شاهد آوردن برای دیوانگی نیست.
هوش مصنوعی: اگر میخواهی به حقیقت نزدیکتر شوی، باید مسیر سختتری را انتخاب کنی.
هوش مصنوعی: اگر در کاری که میخواهی انجام دهی، با شتاب و دقت عمل کنی، نتیجه بهتری به دست میآوری. اما اگر کند و بیمیل باشی، نتیجهاش خوب نخواهد بود.
هوش مصنوعی: اگر زبان انسان به همدلی و صداقت بیفتد، دیگر دروغی نمیتواند از خوشاقبالی و روشنایی آسمان او بگیرد.
هوش مصنوعی: اگر کسی به بهانهی ناتوانی یا مشکلات زندگی به طور نادرست و بیپایه صحبت کند، باید بر حالتی که در آن دچار سختی و بیچارگیست، به حال او گریست.
هوش مصنوعی: وقتی که شاه از خواب برمیخیزد، از زمان آغازین باید از دشمن دور باشد و در امنیت و سلامتی به سر ببرد.
هوش مصنوعی: انسان خردمند نیاز به خوراک ندارد و بر همین اساس، از رنج و درد و آزادی بیشتر بهرهمند است.
هوش مصنوعی: اگر پادشاه با عدالت و بخشش باشد، دنیا پر از خوبی و آرامش خواهد شد.
هوش مصنوعی: اگر کسی در کنار یا درون خود کژی و نادرستی داشته باشد، باید بداند که در نهایت دچار عذاب و مشکلاتی خواهد شد.
هوش مصنوعی: هر کسی که در این جمع حضور دارد، صدای من را شنیده است.
هوش مصنوعی: بدانید که هر سال به طور مداوم با شانس و اقبال خود همراه هستید.
هوش مصنوعی: ما به عنوان پادشاهانی با شکوه زندگی کردهایم و با عقل و حکمت خود را رشد دادهایم.
هوش مصنوعی: اما باید از دستور تبعیت کرد، چرا که بدون آن، نه چیز خوب و نه چیز بدی به وجود نخواهد آمد.
هوش مصنوعی: هر کس که به این مکان میآید، باید در انجام کارش موفق باشد و راهی برای ناکامی نداشته باشد.
هوش مصنوعی: من نمیخواهم تحت تأثیر نظرات و باورهای دیگران قرار بگیرم، زیرا این موضوع باعث میشود داستانی را بر من بپوشانند که نمیپسندم.
هوش مصنوعی: به درگاه کسانی که مسئول هستند و فرماندهی میکنند، توجهی ویژه دارم چرا که از میان سربازان من هیچگونه بینظمی وجود ندارد.
هوش مصنوعی: اگر روزی به این افراد ندهیم و کار آنها را به تنگنا بیندازیم، باید با نام و ننگ آنها را محدود کنیم.
هوش مصنوعی: تمامی افراد باید به راستگویی پایبند باشند و نباید در کارهای خود کمکاری کنند.
هوش مصنوعی: هر فردی که ایرانی باشد، باید به این مکان احترام بگذارد و به آن وابسته باشد.
هوش مصنوعی: چون فردی با درک و ادب به پرستش و خدمت مشغول است، باید بتواند از گفتار لطیف و گنجینهای از دانش بهرهبرداری کند.
هوش مصنوعی: وقتی کسی ظلم و ستم کند، هیچ فرد عاقل و شریفی زیر دست او نخواهد بود.
هوش مصنوعی: انسان باید بداند که هر عمل بدی که انجام میدهد، نتیجهای خواهد داشت و نباید بابت رفتارهای ناپسند دیگران ناراحت شود.
هوش مصنوعی: به خواستههای خداوند بزرگ توجه کنید و نگران ما نباشید.
هوش مصنوعی: او کسی است که برتری دارد بر پادشاه، پادشاهی که در جهان سلطنت میکند و پیروزمند و فرمانروایی قوی است.
هوش مصنوعی: نور بخش تاج و خورشید و ماه، ما را به سمت حق و عدالت هدایت میکند.
هوش مصنوعی: حاکم بر همه، خود داور برتر است و از فکر و اندیشه هر کسی بالاتر است.
هوش مصنوعی: خداوند مکان و زمان را خلق کرد و آسمان را زیبا ساخت. او جان و دل ما را با عشق پر کرده است.
هوش مصنوعی: دل شما به عشق ما مشتاق شده و در عین حال، چشم و دل دشمنان به ما خیره و متوجه است.
هوش مصنوعی: شما طبق دستورات و اراده خداوند عمل کنید و هر چیزی را که وعده دادهاید، بر اساس آن انجام دهید.
هوش مصنوعی: لطفاً نگهدار تا وقتی که جست و جوی تو را بر عرش بلند پرستشگران دوست داشته باشد.
هوش مصنوعی: تمامی سلامت و تندرستی تحت اراده و فرمان او قرار دارد و هر نوع خوبی و نیکی در چارچوب و تعهد او میباشد.
هوش مصنوعی: از خاکستر تا هفت آسمان، تنها همان عناصر آتش، آب و خاک وجود دارند.
هوش مصنوعی: به وجود خداوند گواهی میدهند و روح تو را به آشنایی و شناخت همراه میکنند.
هوش مصنوعی: تحسین و احترام همگان در اختیار اوست و عبادت و سرسپردگی همه تحت تعهد و پیمان او قرار دارد.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۱۶ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.