دو اسبه پیک نظر میدوانم از چپ و راست
به جست و جوی نگاری، که نور دیدهٔ ماست
مرا، که جز رخ او در نظر نمیآید
دو دیده از هوس روی او پر آب چراست؟
چو غرق آب حیاتم، چه آب میجویم؟
چو با من است نگارم، چه میدوم چپ و راست؟
نگاه کردم و در خود، همه تو را دیدم
نظر چنین نکند آن که او به خود بیناست
به نور طلعت تو یافتم وجود تو را
به آفتاب توان دید کآفتاب کجاست؟
ز روی روشن هر ذره شد مرا روشن
که آفتاب رخت در همه جهان پیداست
به قامت خوش خوبان نگاه میکردم
لباس حُسن تو دیدم به قد هریک راست
شمایل تو بدیدم ز قامت شمشاد
ازین سپس کِشِشِ من همه سوی بالاست
شگفت نیست که در بند زلف توست دلم
که هرکجا که دلی هست اندر آن سوداست
به غمزه گر نربودی دل همه عالم
ز عشق تو دل جمله جهان چرا شیداست؟
وگر جمال تو با عاشقان کرشمه نکرد
ز بهر چه شر و آشوب از جهان برخاست؟
ور از جهان سخن سرِّ تو برون افتاد
سزد، که راز نگه داشتن نه کار صداست
ندید چَشم عراقی تو را، چُنان که تویی
از آن که در نظرش جمله کائنات هباست



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: عاشق نخست با نگاهی جستوجوگر به هر سو در پی محبوب میدود، اما درمییابد که محبوب همراه اوست و در درون خود او را میبیند. سپس نشان میدهد که محبوب را با نور خود او میتوان شناخت و جمالش در هر ذره و در قامت هر زیبارویی آشکار است. شیدایی و آشوب جهان را نتیجهٔ غمزه و کرشمهٔ همین جمال میداند و جهان را پژواکی میشمارد که راز او را فاش میکند. در پایان اعتراف میکند که چشم عراقی هنوز حقیقت محبوب را چنانکه هست ندیده است.
هوش مصنوعی: نگاهم را مانند پیکی تیزرو که با دو اسب میتازد، به چپ و راست میفرستم تا محبوبی را بیابم که روشنی چشم ماست.
هوش مصنوعی: من که جز چهرهٔ او چیزی در چشمم نمیآید، چرا باز هم از اشتیاق دیدار او دو چشمم پر از اشک است؟
هوش مصنوعی: وقتی در آب حیات غرقم، چرا دنبال آب میگردم؟ وقتی محبوبم با من است، چرا به چپ و راست میدوم؟ یعنی جستوجوی بیرونی بیهوده است، چون مطلوب همراه جوینده است.
هوش مصنوعی: در خودم نگریستم و همهجا تو را دیدم. کسی که فقط خود را میبیند چنین نگاهی ندارد؛ این نگاه از آن کسی است که از خود گذشته باشد.
هوش مصنوعی: بهواسطهٔ روشنی چهرهٔ تو بود که هستی تو را دریافتم؛ همانگونه که جای خورشید را فقط با نور خود خورشید میتوان دید.
هوش مصنوعی: از روشنی هر ذره برایم آشکار شد که خورشید چهرهٔ تو در سراسر جهان پیداست؛ یعنی هر ذره جلوهای از جمال توست.
هوش مصنوعی: به قامت زیبای خوبرویان نگاه میکردم و دیدم جامهٔ زیبایی تو بر اندام هر یک از آنان راست و برازنده است؛ یعنی زیبایی همهٔ آنان از زیبایی توست.
هوش مصنوعی: نشانههای تو را در قامت درخت شمشاد دیدم؛ از این پس همهٔ کشش و میل من به سوی بالاست، هم به سوی قامت بلند و هم به سوی عالم برین.
هوش مصنوعی: عجیب نیست که دلم گرفتار زلف توست، زیرا هر جا دلی باشد در آن سودای عشق هست؛ سودا هم به معنای عشق و شیدایی است و هم با سیاهی زلف تناسب دارد.
هوش مصنوعی: اگر با غمزه و ناز چشمت دل همهٔ عالم را نربوده بودی، پس چرا دل همهٔ جهان از عشق تو شیداست؟
هوش مصنوعی: و اگر زیبایی تو با عاشقان ناز و کرشمه نکرده بود، پس این همه شور و آشوب برای چه از جهان برخاست؟
هوش مصنوعی: اگر راز تو از زبان جهان بیرون افتاد و آشکار شد، رواست؛ زیرا جهان مانند پژواک است و نگه داشتن راز کار پژواک نیست، هر چه بشنود باز میگوید.
هوش مصنوعی: چشم عراقی تو را آنچنان که حقیقتاً هستی ندید، زیرا در نگاه او همهٔ موجودات چون ذرات پراکنده و ناچیزند و حقیقت تو برتر از آن است که در این دیدهٔ ذرهبین بگنجد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
ز راستی و بلندی که مر ترا بالاست
به وصفت اندر، معنی بلند گردد و راست
اگر بزرگی و جاه و جلال در درم است
ز کردگار بر آن مرد کم درم ستم است
نداد داد مرا چون نداد گربه مرا
تو را از اسپ و خر و گاو و گوسفند رمه است
یکی به تیم سپنجی همی نیابد جای
[...]
در قناعت و توفیق دین و مذهب راست
بروزگار تو ، ای فخر کاینات ، کراست؟
برون ز راه تو هر راه کاندر آفاقست
غریق بیم و امید و اسیر روی و ریاست
فزایش سخن و نکتۀ بدیع تو را
[...]
سرشک ابر به کردار لؤلؤ لالاست
نسیم باد به کردار عنبر ساراست
سپاه برف رمید و سپاه لاله رسید
خروش زاغ نشست و خروش فاخته خاست
به هر کجا نگری پیش چشم تو گهر است
[...]
بنظم و نثر کسی را گر افتخار سزاست
مرا سزاست که امروز نظم و نثر مراست
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.