دلبری دارم به رخ چون آفتاب خاوری
خیره گردد دیده از رویش چو در وی بنگری
از رخ زیبا و چشم مست گاه دلبری
می نماید معجز عیسی و سحر سامری
هست پیدا بر رخ عاشق که وقت ساحری
میکند چشمش بصد دستان و صنعت زرگری
از پی چوکان زدن چون رخ سوی میدان کند
عالمی را دل بسان گوی سرگردان کند
چو بمیدان از برای گوزدن جولان کند
ای بسا قامت که زیر بار غم چوکان کند
در شهوار از بنا گوش خود ار تابان کند
در قران بینی بفال سعد ماه و مشتری
ماه مهر افزایم ار بنوازدم ور نه رواست
دل نخواهد جز مرادی کان بت دلدار خواست
بنده آن سرو آزادم که گر پرسند راست
گویم اندر روضه رضوان چو او طوبی نخاست
ذره وارم میل دل سوی هوا دانی چراست
زانکه دارم دلبری چون آفتاب خاوری
کو کسی کز من بگوید ماه بی اشباه را
دلبر شادی فزای و مهوش غمکاه را
باز پوش آئینه رخسار همچون ماه را
کین دل پر درد نتواند نهفتن آه را
میرسد در سایه حسن آن بت دلخواه را
همچو خورشید فلک بر خیل خوبان سروری
هم لب گوهر فشانت رونق یاقوت برد
هم خجالتها مه نوزان خم ابروت برد
نرگس جادوت آب صنعت هاروت برد
من چه گویم کز چه سان آسایش ماروت برد
از برم دل ترکتاز طره هندوت برد
آن سیاه از پر دلی آغاز کرد این کافری
همچو طوطی در هوای آن بت همچون شکر
تا بکی خواهی زد ایدل نغمه بوک و مگر
با چنین طالع چنین سروی کیم آید ببر
من بدینسان بی زر وو آن سرو بستان سیمبر
با همه بی برگی از وی بر توان خوردن اگر
آدمی هرگز تواند گشت همراز پری
هین مشو نومید از اقبال خود ابن یمین
سایه بر سر چون فکندت آفتاب ملک و دین
شاه دریا دل که هرکس بوسه دادش بر یمین
نامور شد بر سریر سیم و زر همچون نگین
با تو چون دارد عنایت خسرو روی زمین
گرچه شیرین جهان باشد به چنگش آوری



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این ترکیب با وصف معشوقی خورشیدروی آغاز میشود و زیبایی و دلربایی و چوگانبازی او را با تشبیهها و تلمیحهایی مانند عیسی، سامری، هاروت و ماروت میستاید. شاعر سپس از تهیدستی و بخت بد خود مینالد و وصال را مانند همرازی آدمی با پری ناممکن میداند. در پایان امید مییابد، زیرا ممدوح، که شاه دریادل و آفتاب ملک و دین است، به او عنایت دارد و با لطف او رسیدن به معشوق شیرین هم ممکن میشود.
هوش مصنوعی: معشوقی دارم که چهرهاش مانند خورشید مشرق است؛ هر که به رویش نگاه کند، چشمش از درخشش آن خیره میشود.
هوش مصنوعی: او هنگام دلربایی، با چهرهٔ زیبا و چشم مستش هم معجزهٔ عیسی (زنده کردن) را نشان میدهد و هم جادوی سامری را.
هوش مصنوعی: از چهرهٔ زرد عاشق پیداست که چشم معشوق هنگام جادوگری با صد نیرنگ، کار زرگری میکند و رخ عاشق را زرد و زرین میسازد.
هوش مصنوعی: وقتی برای چوگانبازی رو به میدان میکند، دل جهانی را مانند گوی سرگردان میسازد.
هوش مصنوعی: وقتی برای گوی زدن در میدان میتازد، قامت بسیاری از عاشقان زیر بار غم مانند چوگان خمیده میشود.
هوش مصنوعی: اگر مروارید شاهوار را از بناگوشش درخشان کند، گویی ماه و مشتری را در قِران و به فال نیک کنار هم میبینی؛ چهرهاش ماه است و گوهر گوشش مشتری.
هوش مصنوعی: اگر مرا بنوازد، ماهِ مهرافزای من است و اگر ننوازد هم رواست؛ دل من جز آنچه آن معشوق بخواهد، چیزی نمیخواهد.
هوش مصنوعی: بندهٔ آن سرو آزادهام و اگر راستش را بپرسند، میگویم در باغ بهشت هم درخت طوبایی مانند او نرُسته است.
هوش مصنوعی: میدانی چرا دلم مانند ذره به سوی هوا میل دارد؟ چون معشوقی دارم که مانند خورشید مشرق است؛ ذره همیشه رو به خورشید است.
هوش مصنوعی: کجاست کسی که از سوی من به آن ماه بیهمتا، به آن معشوق شادیافزا و ماهرویِ غمزدا پیامی برساند؟
هوش مصنوعی: پیام این است که آینهٔ چهرهٔ ماهمانندت را بپوشان، زیرا این دل دردمند نمیتواند آهش را پنهان کند.
هوش مصنوعی: آن معشوق دلخواه در سایهٔ زیباییاش مانند خورشید آسمان بر همهٔ زیبارویان سروری مییابد.
هوش مصنوعی: لب گوهرافشانت رونق یاقوت را از میان برد و خم ابرویت ماه نو را شرمنده کرد.
هوش مصنوعی: چشم جادوی تو آبروی هنر هاروت را برد؛ چه بگویم که چگونه آرامش ماروت را هم از میان برد.
هوش مصنوعی: تاختوتاز زلف سیاه و هندوی تو دل را از من ربود؛ آن سیاه از سر دلیری این کافری و غارت را آغاز کرد.
هوش مصنوعی: ای دل، تا کی میخواهی مانند طوطی در آرزوی آن معشوقِ شکرمانند نغمهٔ «شاید» و «اگر» سر دهی؟
هوش مصنوعی: با چنین بخت بدی، کی چنین سروی به آغوشم میآید؟ من اینگونه بیزرم و آن سروِ باغ، سیماندام است.
هوش مصنوعی: با همهٔ بیچیزیام، در صورتی میتوانم از او بهره ببرم که آدمی بتواند همراز پری شود؛ یعنی کاری محال است.
هوش مصنوعی: شاعر به خود میگوید: ای ابن یمین، از بخت خود نومید مشو، چون آفتاب ملک و دین سایهٔ لطف بر سرت افکنده است.
هوش مصنوعی: او شاهی دریادل است که هر کس بر دست راستش بوسه زد، مانند نگین بر تخت سیم و زر نامدار شد.
هوش مصنوعی: وقتی پادشاه روی زمین به تو عنایت دارد، حتی اگر آن معشوق شیرینِ جهان باشد، او را به دست میآوری.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.