از افق ماه نو عید بفیروز فال
چهره بنمود و جهان کرد منور بجمال
تا ابد طلعت میمونش مبارک بادا
بر سر افراز نکو سیرت پاکیزه خصال
خسرو روی زمین داور و دارای زمان
تاج شاهان جهان سرور بیمثل و همال
شاه یحیی جهانبخش که بحرست کفش
که جنابش بگه موج بود بر نوال
آنکه از بخشش او رشک برد حاتم طی
و آنکه از کوشش او غصه خورد رستم زال
گر بگردی همه آفاق جهان میلامیل
یابی از موهبتش وقت سخا مالامال
شهریارا توئی آنکس که جهانرا بسزا
کدخدائی بتو فرمود خدای متعال
سائلانرا کرم عام تو گفتست جواب
پیشتر از آنکه بگوش تو رسد صیت سؤال
نافذ آنگاه شد احکام قضای فلکی
که ز دیوان تو دادند بامضاش مثال
تا برون شد عسس حزم ترا خواب ز چشم
شبروی می نکند کس بجز از خیل خیال
مرکب عزم ترا توسن گردون گه سیر
راست چون مهره فیروزه بود در دنبال
گر خرد نسبت خورشید برأی تو کند
گردد از ذوق و طرب رقص کنان ذره مثال
تا ببوسد سم یکران ترا بهر شرف
نعل زرین کند از پیکر خود جرم هلال
بحر طبع گهر افشان تو چون موج زند
عرصه فضل و هنر پر شود از عقد لئال
شاه انجم اگر از جمع و شاقانت بود
ملک حسنش ننهد تا بابد رو بزوال
با همه لطف که در طبع هوا فصل بهار
باشد اما چو تو با خصم کنی عزم جدال
تا زند دست قضا بر جگر دشمن تو
خنجر از بید مرتب کند از غنچه نصال
خسروا یک سخن مختصر از بنده شنو
تا کنم عرض که چونست مرا صورت حال
گر قبول تو فتد گوهر بکر فکرم
در صف حور بدین فخر کشد ذیل دلال
شد مطول سخن و مدح تو باقیست هنوز
بعد ازین تا نکشد خاطر عاطر بملال
بر دعا ختم کند ابن یمین مدح ترا
بر دعا ختم ثنا به که کنند اهل مقال
تا بود ناقص و کامل بر دانا بد و نیک
هیچ نقصان مرساناد بتو عین کمال
تا مه و سال مرکب ز شب و روز بود
باد بر ملک تو میمون شب و روز و مه و سال
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر در مدح شاه یحیی نوشته شده و به توصیف زیباییها و صفات نیک او میپردازد. شاعر با استفاده از تشبیهات و تمثیلات، عظمت و بخشندگی این پادشاه را بیان میکند و او را به عنوان نیکوترین شخصیت زمان خود معرفی میکند. همچنین، شاعر به فضل و هنر او پرداخته و برکات وجودش را برای مردم ستایش میکند.
شاعر در نهایت دعا میکند تا مدح و ستایشش را بپذیرد و میگوید که این سخن در وصف او به طرز احسن بیان شده و امیدوار است که تا همیشه در یادها باقی بماند.
هوش مصنوعی: از دوردست، ماه نو به عنوان نماد خوشیمنی و شادمانی ظاهر شد و با زیباییاش، جهان را روشن کرد.
هوش مصنوعی: تا همیشه، چهرهی نیکو و خوشبخت او بر خوشسیرتها و افرادی با ویژگیهای پاک و نیکو، سایهافکند.
هوش مصنوعی: خسرو، همچون داوری بر روی زمین، و مالک دوران است. او تاج شاهان را بر سر دارد و در میان پادشاهان، بینظیر و همتای خاصی ندارد.
هوش مصنوعی: شاه یحیی جهانبخش همچون دریاست، کسی که حضورش باعث آرامش و زیبایی در جهان میشود. همچون موجی که بر روی آب به حرکت درمیآید، او نیز دارای تأثیراتی عمیق و مثبت در زندگی و محیط پیرامونش است.
هوش مصنوعی: کسی که به دلیل مهربانی و بذل و بخشش او حسرت حاتم طایی را میخورد و کسی که به خاطر تلاش و کوشش او غمگین میشود، رستم زال است.
هوش مصنوعی: اگر در هر کجای دنیا بچرخی، محبت و نعمت او را خواهی یافت؛ وقتی که او به بخشندگی و سخاوت انفاس کرده، دنیا را پر از برکت میسازد.
هوش مصنوعی: ای شهریار، تو هستی آن کسی که خداوند متعال فرماندهی جهان را به تو سپرده است.
هوش مصنوعی: تو با کرم و بزرگواریات به سائلان گفتهای که قبل از اینکه سوالشان به گوش تو برسد، پاسخ آن را دادهای.
هوش مصنوعی: آنگاه احکام آسمانی روشن و مشخص شد که از دیوان تو به امضا رسید.
هوش مصنوعی: وقتی نگهبان محتاط خارج شد، خواب از چشمان زیبای شبانی دور میشود و هیچکس جز خیال تو به سراغ من نمیآید.
هوش مصنوعی: تلاش و اراده تو همچون اسب چابکی است که در گردونه زندگی به سوی راست میتازد، و مانند سنگ فیروزه در انتهای سیر و سفر قرار دارد.
هوش مصنوعی: اگر عقل تو را مثل خورشید ببیند، به خاطر شادی و نشاطی که در وجودت هست، مانند ذرهای در حال رقص و سرور خواهی شد.
هوش مصنوعی: تا سم یک اسب، به خاطر ارج و مقام تو را ببوسد و این سبب شود که نعل طلایی از جسم خود را بر تو نهد.
هوش مصنوعی: طبع و استعداد تو مانند دریا است که گوهری در آن میدرخشد و وقتی به حرکت میآید، عرصه علم و هنر را پر از زیبایی و ارزش میکند.
هوش مصنوعی: اگر پادشاه ستارهها هم در جمع خوشسیرتان باشد، زیباییاش را به حاشیه نمیبرد که تا ابد پایدار نخواهد ماند.
هوش مصنوعی: با اینکه در فصل بهار همه چیز زیبا و دلانگیز است و هوا بسیار خوب و دلپذیر است، اما وقتی تو با دشمنان خود به دنبال جنگ و جدال بروی، همه چیز تحتالشعاع قرار میگیرد.
هوش مصنوعی: زمانی که تقدیر بر دشمن تو ضربهای زبانهدار و شدید وارد کند، چنان که گل سرخی از غنچه خود بیرون آید.
هوش مصنوعی: ای بزرگوار، فقط یک سخن کوتاه از من بشنو تا بتوانم وضعیت خود را برایت توضیح دهم.
هوش مصنوعی: اگر نظر تو جلب شود، فکر ناب من مانند جواهری دست نخورده، در صف حور (دختران بهشتی) با این افتخار زیر چتر هدایت، خواهد درخشید.
هوش مصنوعی: سخن طولانی شد، ولی هنوز ستایش تو باقی است. تا زمانی که خاطر دل نازک از دلتنگی رنج نبرد.
هوش مصنوعی: ابن یمین برای مدح و ستایش تو دعا میکند و به این دعا پایان میبخشد. بهتر است که اهل سخن در این مورد به دعا خاتمه دهند.
هوش مصنوعی: هرگز به افراد دانا درباره خوبی و بدی چیزی نگو و آنها را از کمال دور نکن، زیرا آنها به خودی خود در مراتب کمال هستند.
هوش مصنوعی: تا زمانی که ماه و سال به وسیله شب و روز شکل میگیرند، باد خوشی و خوشبختی بر سرزمین تو خواهد وزید.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
تا گرفتم صنما وصل تو فرخنده به فال
جز به شادی نسپردم شب و روز ومه و سال
چه بود فالی فرخنده تر از دیدن دوست
چه بود روزی پیروزتر از روز وصال
بینی آن زلف سیاه از بر آن روی چو ماه
[...]
از هری گر سوی اوغان شوی، ای باد شمال
باز گویی ز هری پیش ملک صورت حال
گویی: آن شهر، کجا بود دل بخت بدو
شادمان همچو دل مرد سخی وقت نوال
بی تو امروز همی نوحه کند بخت برو
[...]
چه بود بهتر و نیکوتر از این هرگز حال
داد پیدا شد و پنهان شد بیداد و محال
باز رفته بکنار و شده آواره غراب
یافته شیر نیستان و شده دور شگال
ماه چونان شده کو را نبود هیچ خسوف
[...]
حاجب بوم یکی از سپید است بفال
. . . ایگانش چو جلاجل شده دمش چو دوال
خاصه را صید گرفتار میان چنگال
عامه مردم را داده از آن صید حلال
ای ترا کرده خداوند خدای متعال
داده جان و خرد و جاه و جوانی و جمال
حق آنرا که زبر دست جهانی کردت
که مرا بیهده بیجرمی در پای ممال
بکرم یک سخن بنده تامل فرمای
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.