ای پر فشان چون بویگل بیرنگی از پیراهنت
عنقا شوم تاگرد من یابد سراغ دامنت
با صد حدوثکیف وکم از مزرع ناز قدم
یک ریشه برشوخی نزد تخم دو عالم خرمنت
تنزیه صد شبنم حیاپروردهٔ تشبیه تو
جان صد عرق آب بقاگلکردهٔ لطف تنت
تجدید ناز آشفتهٔ رنگ لباس آراییات
بیپردگی دیوانهٔ طرح نقاب افکندنت
در وادی شوق یقین صد طور موسی آفرین
خاکستر پروانهای محو چراغ ایمنت
در نوبهار لمیزل جوشیده از باغ ازل
نه آسمانگل در بغل یک برگ سبزگلشنت
دل را بهحیرتکرد خون بر عقل زد برق جنون
شور دوعالمکاف و نون یکلب بهحرف آوردنت
هرجا برونجوشیدهایخودرابهخود پوشیدهای
در نور شمعت مضمحل فانوسی پیرامنت
جوش محیطکبریا برقطره بست آیینهها
ما را به ما کرد آشنا هنگامهٔ من با مَنَت
نی عشق دانم نیهوس شوق توام سرمایه بس
ایصبح یکعالم نفس اندیشهٔ دل مسکنت
حسن حقیقت روبروسعی فضول آیینهجو
بیدل چه پردازد بگو ای یافتن ناجستنت



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل عرفانی خطاب به حق است و از بیرنگی و بینشانی او سخن میگوید که جز با فنای عاشق یافتنی نیست. بیدل عظمت او را چنین وصف میکند که آسمانها برگی از گلشن او هستند، آفرینش با یک «کن» او پدید آمده و ظهورش عین حجاب اوست. در پایان میگوید حسن حقیقی پیش روی ماست و جستوجوی ما بیهوده است، زیرا یافتن او در نجستن است.
هوش مصنوعی: ای که «بیرنگی» مانند بوی گل از پیراهن تو پر میزند و بیرون میآید؛ من باید چون عنقا ناپدید و بینشان شوم تا گرد وجودم بتواند ردی از دامن تو پیدا کند. یعنی جز با فنا و بینشانی به تو نمیتوان رسید.
هوش مصنوعی: با آنکه از کشتزار ناز ازلی تو صدها پدیدهٔ حادث با چگونگی و اندازه پدید آمده، خرمن تو که تخم دو عالم است حتی یک ریشه به شوخی و جلوه بیرون نداده است. یعنی همهٔ عالم در برابر عظمت تو هیچ است و ذات تو از این آفرینش کاسته یا آشکار نشده است.
هوش مصنوعی: منزه دانستن تو، با همهٔ پاکیاش، مانند صد شبنم است که از شرم تشبیه تو پرورده شده است؛ و جان، که صد قطره عرق از آب حیات دارد، از لطافت وجود تو شکوفا شده است. یعنی نه تنزیه حق تو را ادا میکند و نه تشبیه، و جان از لطف تو مایه گرفته است.
هوش مصنوعی: هر جلوهٔ تازهٔ ناز، شیفته و آشفتهٔ رنگهای جامهآرایی توست؛ و حتی بیپردگی نیز دیوانهٔ شیوهٔ نقاب افکندن توست. یعنی پوشیدگی و آشکاری تو هر دو دلرباست.
هوش مصنوعی: در وادی شوق و یقین، خاکستر پروانهای که در چراغ وادی ایمن تو فانی شده، صد کوه طور موسی پدید میآورد. یعنی عاشق فانی در تجلی تو از موسی در طور نیز فراتر میرود.
هوش مصنوعی: در بهار جاودان که از باغ ازل جوشیده است، نه آسمان با همهٔ گلهایش در آغوش، تنها یک برگ سبز از گلشن توست.
هوش مصنوعی: یک بار لب گشودن تو به سخن، یعنی فرمان «کن»، که شور دو عالم از آن برخاست، دل را از حیرت خون کرد و بر عقل آتش جنون زد.
هوش مصنوعی: هر جا که آشکار شدهای، خودت را با خودت پوشاندهای؛ فانوسی که گرد تو را گرفته در نور شمع تو از میان رفته است. یعنی ظهور تو همان حجاب توست و جز تو چیزی در میان نیست.
هوش مصنوعی: جوشش دریای کبریای تو بر هر قطره آینهای نهاد، و غوغای «من» ما با «منِ» تو ما را با خودمان آشنا کرد. یعنی خودشناسی ما در پرتو هستی تو حاصل شده است.
هوش مصنوعی: نه عشق را میشناسم و نه هوس را؛ سرمایهٔ من تنها شوق توست. ای صبحی که یک جهان نفس از توست، جایگاه تو اندیشهٔ دل است.
هوش مصنوعی: زیبایی حقیقی روبهروی ماست و تلاش بیهودهٔ ما در جستوجوی آینه است. ای آنکه یافتنت در نجستن است، بگو بیدل چه کند؟ یعنی تو را با جستوجو نمیتوان یافت.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ای همچو شب گیسوی تو خون دلم در گردنت
در خون جان عاشقان فکری بباید کردنت
گر جان ستانی ور دلم هر دو فدایت کرده ام
ور تو جهان برهم زنی ای دوست منّت بر منت
گفتم مگر جانی به تن لیکن ز جان شیرین تری
[...]
بر آستان بندگی تا رخ نهاد از مسکنت
دارد صفایی سلطنت
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.