خط لعلت غبار حیرتافزاست
زمرد از رگ این لعل پیداست
ز غارتکاری دور نگاهت
به روی باده رنگ نشئه عنقاست
ز بیدادت بهار ناز رنگین
ز رفتار تو کار فتنه بالاست
در آن محفلکه درد عشق ساقیست
تمنا باده است و ناله میناست
هنرجمعیت ما را برآشفت
ز جوهر نسخهٔ آیینه اجزاست
بهار عجز امکان را کفیلیم
شکست هرچه باشد خندهٔ ماست
سراسر خوب غفلت میپرستیم
خیال پوچ سخت افسانه پیراست
زکف، گرداب، دارد پنبه درگوش
که غافل از خروش موج دریاست
فنا سامانکن و مست غنا باش
که در خاک آنچه میخواهی مهیاست
به هرجا دامی افکندهست صیاد
بهار نرگسستان تمناست
برون میتاز از این نه حلقه زنجیر
جنون عاشقان یک نشئه بالاست
سحر درپرتو خورشید محو است
به هرجا طبع، روشن شدم نفسکاست
ز رنگین جلوههای یار بیدل
رگگل دسته بند حیرت ماست



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل با وصف خط و لب و نگاه یار و ناز و فتنهٔ او آغاز میشود. سپس به مضامین عرفانی میرسد: ناتوانی انسان، غفلت او از اصل خویش با تمثیل گرداب و دریا، و دعوت به فنا و بینیازی. در پایان، شاعر روشنی را با محو شدن همراه میداند، چنانکه سحر در پرتو خورشید محو میشود، و حیرت خود را در برابر جلوههای یار بیان میکند.
هوش مصنوعی: خط سبزی که بر لب لعلگون تو رسته، مانند غباری است که حیرت بیننده را میافزاید. گویی زمرد سبز از رگهای این لعل سر برآورده است.
هوش مصنوعی: نگاه تو چنان غارتگر است که مستی را از باده ربوده است. از این رو رنگ نشئه بر روی باده مانند عنقا ناپیدا شده است.
هوش مصنوعی: بهار ناز تو از ستمی که میکنی رنگین و شکوفا شده است. رفتار و خرامیدن تو نیز کار فتنه را بالا گرفته است.
هوش مصنوعی: در مجلسی که ساقی آن درد عشق است، آرزو به جای باده است و ناله به جای شیشهٔ شراب. یعنی بزم عاشق از آرزو و ناله فراهم میشود.
هوش مصنوعی: هنر آرامش و یکپارچگی ما را بر هم زد و پریشانمان کرد. همچنان که آینه به سبب جوهرش از اجزای پراکنده ساخته شده است.
هوش مصنوعی: ما ضامن بهار ناتوانی و ضعف عالم امکانیم. هر شکستی که پیش آید، برای ما مانند خنده و شکفتن است.
هوش مصنوعی: همهٔ ما خواب غفلت را میپرستیم. خیالی که پوچ است، سخت به افسانهسازی و آراستن دروغ مشغول است.
هوش مصنوعی: گرداب از کف دریا گویی در گوش خود پنبه نهاده است. به همین سبب از خروش موج دریایی که خود جزئی از آن است غافل مانده است. این تمثیلی است برای انسانی که از اصل خویش بیخبر است.
هوش مصنوعی: سامان کار خود را فنا قرار بده و به بینیازی سرمست باش. زیرا در خاک و خاکساری هرچه بخواهی آماده است.
هوش مصنوعی: صیاد هر جا دامی گسترده، آنجا بهاری از نرگسستان آرزو پدید آمده است. یعنی چشمانِ پرآرزو همچون نرگسها به دام خیره ماندهاند.
هوش مصنوعی: از این زنجیر نُهحلقه، یعنی نُه فلک، بیرون مرو و تاخت مزن. زیرا جنون عاشقان تنها یک پایه از مستی برتر است.
هوش مصنوعی: سحر در روشنی خورشید محو و ناپدید میشود. هر جا طبع من روشن شد، نَفَسم کاستی گرفت. یعنی روشنی و آگاهی با فنای هستیِ خود همراه است.
هوش مصنوعی: ای بیدل، از جلوههای رنگارنگ یار، رگ گل برای حیرت ما همچون بندِ دستهگل شده است. یعنی حیرت ما چون گلهایی با آن رگ به هم بسته و فراهم آمده است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
یافت از یزدان ملک سلطان به شادی هرچه خواست
روز شادی روز ما سلطان دین سلطان ماست
بند شاهی کرد محکم راه دولت کرد پاک
چشم عالم کرد روشن کار گیتی کرد راست
وقت وقت رامش است و روز روز عشرت است
[...]
آن شنیدستی که روزی زیرکی با ابلهی
گفت کین والی شهر ما گدایی بیحیاست
گفت چون باشد گدا آن کز کلاهش تکمهای
صد چو ما را روزها بل سالها برگ و نواست
گفتش ای مسکین غلط اینک از اینجا کردهای
[...]
شاه را تاج ثنا دادم نخواهم بازخواست
شه مرا نانی که داد ار باز میخواهد رواست
شاه تاج یک دو کشور داشت لیک از لفظ من
تاجدار هفت کشور شد به تاجی کز ثناست
شه مرا نان داد و من جان دادمش یعنی سخن
[...]
یارب این مائیم و این صدر رفیع مصطفاست
یارب این مائیم و این فرق عزیز مجتباست
یارب این مائیم و این روی زمین یثرب است
کاسمان را هفت پشت از رشک یک رویش دوتاست
خوابگاه مصطفی و کعبه مان از پیش و پس
[...]
خوش ولایت ها که در تحتِ امورِ اولیاست
مصرِ استغنا و رومِ فقر و بغدادِ رضاست
بخشِ ایران قسمِ عشق و قسم توران بخش عقل
در میان آمویِ حکمت هم روان و هم رواست
هم خراسانِ سلامت هم عراق عافیت
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۳ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.