این انجمن عشق است توفانگر سامانها
یک لیلی و چندین حی، یک یوسف و کنعانها
ناموس وفا زین بیش برداشتن آسان نیست
بر رنگ من افکندند خوبان گل پیمانها
این دیدهفریبیها از غیر چه امکان است
بوی تو جنونکار است در رنگ گلستانها
خواندیم رموز دهر از تاب و تب انجم
خط نیست درین مکتوب جز شوخی عنوانها
وحشت ز محیط عشق آثار رهایی نیست
امواج به زنجیرند از چیدن دامانها
در انجمن توفیق پر بیاثر افتادیم
تر رفت سرشک آخر از خشکی مژگانها
پیری هوس دنیا نگذاشت به طبع ما
آخ دل از این لذات کندیم به دندانها
تا دل به گره بستیم با حرص نپیوستیم
جمعیّت گوهر ریخت آب رخ توفانها
نامحرمی خویشت سد ره آزادیست
چشمی بگشا بشکن قفل در زندانها
مطرب نفسی سر داد، برقم به جگر افتاد
نی این چه قیامت زد آتش به نیستانها
بیدل به چه جمعیت چون شمع ببالد کس
سرتکمه برون افکند از بند گریبانها



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: غزل از بزم عشق آغاز میشود که هر سامانی را به هم میریزد و معشوقی یگانه دارد با عاشقانی بسیار. شاعر جلوههای جهان را بوی معشوق و نوشتهٔ روزگار را عنوانی بیمتن میداند و میگوید گریز از عشق رهایی نمیآورد. سپس از پیری و دل کندن از لذتها، آرامش گوهرگونه و بینیازی از حرص سخن میگوید و خودشناسی را کلید آزادی میشمارد. در پایان، با تصویر آتش نی و شمع، نشان میدهد که بالیدن و کمال با سوختن و پریشانی همراه است.
هوش مصنوعی: این بزم، بزم عشق است که هر نظم و سامانی را مانند توفان به هم میریزد. معشوق یکی است، مانند یک لیلی و یک یوسف، اما عاشقان و جایگاههای عشق او بسیارند، چنانکه قبیلهها و کنعانهای فراوان.
هوش مصنوعی: نگه داشتن آبروی وفا بیش از این آسان نیست. زیبارویان گِل پیمانهای خود را بر رنگ زرد و رنجور من نهادند و بار همهٔ عهدها بر دوش من افتاد.
هوش مصنوعی: این همه جلوههای فریبندهٔ چشم چگونه میتواند از کسی جز تو باشد؟ این بوی توست که در رنگ گلستانها جای دارد و دیوانگی میآفریند.
هوش مصنوعی: رازهای روزگار را از درخشش و لرزش ستارگان خواندیم. در این نامه هیچ متنی نیست و همهاش تنها عنوانهایی پرزرقوبرق است. یعنی جهان ظاهری بیمحتوا دارد.
هوش مصنوعی: گریختن از دریای عشق نشانهٔ رهایی نیست. موجها هرچه دامن خود را جمع میکنند و واپس میکشند، بیشتر به زنجیر میمانند و گرفتارتر میشوند.
هوش مصنوعی: در بزم کامیابی سخت بیاثر و بیبهره ماندیم. سرانجام اشک ما به سبب خشکی مژگان بیثمر ماند و تنها شرمسار و تر از میان رفت.
هوش مصنوعی: پیری دیگر جایی برای هوس دنیا در سرشت ما نگذاشت. افسوس که دل را با رنج بسیار از این لذتها کندیم. «با دندان کندن» کنایه از دشواری است و به افتادن دندان در پیری نیز اشاره دارد.
هوش مصنوعی: از وقتی دل را گرد آوردیم و آرام گرفتیم، با حرص پیوندی نداشتیم. همچنانکه مروارید با جمعبودن و آرامش خود آبروی توفانها را برد و توفان نتوانست آن را پریشان کند.
هوش مصنوعی: بیگانه بودنت با خویشتن مانع رهایی توست. چشم بصیرت بگشا تا قفل درِ زندانها بشکند. گشودن چشم به شکستن قفل تشبیه شده است.
هوش مصنوعی: نوازنده نفسی در نی دمید و آتشی چون برق در جگرم افتاد. این نی چه قیامتی به پا کرد که در نیستانها آتش زد. یعنی نالهاش همهٔ دلهای همدرد را سوزاند.
هوش مصنوعی: ای بیدل، کسی با آرامش و جمعیت خاطر مانند شمع بالا نمیرود و بزرگ نمیشود. شمع نیز وقتی بالید، شعلهٔ سرش مانند دکمهای از بند گریبان بیرون افتاد. یعنی بالیدن با از دست دادن آرامش و رسوایی و سوختن همراه است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ای در دل مشتاقان از عشق تو بستانها
وز حجت بیچونی در صنع تو برهانها
در ذات لطیف تو حیران شده فکرتها
بر علم قدیم تو پیدا شده پنهانها
در بحر کمال تو ناقص شده کاملها
[...]
مشتاق تو در کویت از شوق تو سرگردان
از خلق جدا گشته خرسند بخلقانها
از سوز جگر چشمی چون حلقه گوهرها
وز آتش دل آهی چون رشته مرجانها.
وقتی دل سودایی، میرفت به بُستانها
بیخویشتنم کردی، بوی گُل و ریحانها
گَه نعره زدی بلبل! گَه جامه دریدی گل!
با یاد تو افتادم، از یاد برفت آنها
ای مِهر تو در دلها، وی مُهر تو بر لبها
[...]
ای کرده به عشق تو دل پرورش جانها
گردون چو رخت ماهی نادیده به دورانها
آن را که چو تو سروی در خانه بود دایم
از بیخبری باشد رفتن سوی بستانها
آن را که گل رویش زردی ز غمت گیرد
[...]
از پیرهنت بویی آمد به گلستانها
کردند پر از نکهت گلها همه دامانها
با رشته همه چاکی شد دوخته وین طرفه
کز رشته زلف تست این چاک گریبانها
تا خوان جمالت را آراست به سبزی خط
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.