حسرت، پیام بیکسی آخر به یار برد
قاصد نبُرد نامهٔ من، انتظار برد
قطع جهات کردهام از انس بوریا
افتادگی به هر طرفم نی سوار برد
در هجر و وصل آب نگشتم چه فایده
بیانفعالیام همه جا شرمسار برد
حیف ازکسیکه ضبط عنان سخن نداشت
تمکین، ز سنگ، خفت وضع شرار برد
مردان! زکینهخواهی دونان حذرکنید
خون سگان ز ننگ دم ذوالفقار برد
بیرتبه نیست دعوی حق با وجود لاف
منصور را بلندتر از خلق، دار برد
گردنکشی ز عجزپرستان چه ممکن است
انگشت هم زپرده ما زینهار برد
زین دشت جز وبال تعلق نچیدهایم
آن دامنیکه کسوت ما داشت، خار برد
قدر حضور بحر ندانست زورقم
غفلت برای سوختنم برکنار برد
آیینهخانه بود تماشاگه ظهور
سیر بهارِ رنگ، به خویشم دچار برد
آخر هوای وصل توامکرد بیسراغ
چندان تپید دل، که ز خاکم غبار برد
هستی صفای جوهر تحقیق کس نخواست
هرکس نفس ز خلق، یک آیینهوار برد
بیدل هجوم قلقل میناست شش جهت
با هر صدایی از خودم این کوهسار برد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل عارفانه از بیکسی و انتظار عاشق آغاز میشود و به ستایش فروتنی، خاموشی و پرهیز از درگیری با فرومایگان میرسد. شاعر با یاد منصور حلاج، بیحاصلی دلبستگی به دنیا و غفلت از دریای حقیقت را نشان میدهد. در پایان، بیتابی در آرزوی وصال او را غبار و بینشان میکند و غلغلهٔ مستی عالم او را از خود بیخود میسازد.
هوش مصنوعی: سرانجام حسرتِ من پیام تنهایی و بیکسیام را به یار رساند؛ قاصد نامهام را نبرد، بلکه خودِ انتظار کشیدن آن را رساند.
هوش مصنوعی: با انس گرفتن به بوریای فقر، از همهٔ جهتها و تعلقات بریدهام. فروتنی و افتادگی مرا مانند نیسوار (کودکی که بر چوبنی سوار است) به هر سو برد؛ یعنی بیاختیار و سبکبار همهجا رفتم.
هوش مصنوعی: نه در هجران و نه در وصال از شرم آب نشدم و تأثیر نپذیرفتم. همین بیشرمی و بیتأثری همهجا مرا شرمنده کرد.
هوش مصنوعی: افسوس بر کسی که زمام سخنش را نگه نداشت. سنگ با وقار و آرامش خود، خفت و سبکیِ شراره را از میان برد؛ یعنی خاموشی و تمکین بر سخن شتابزده برتری دارد.
هوش مصنوعی: ای جوانمردان، از کینهجویی با فرومایگان بپرهیزید. ریختن خون سگان، آبرو و شکوه تیغ ذوالفقار را میبرد؛ پس درگیری با پستان مایهٔ ننگ بزرگان است.
هوش مصنوعی: ادعای «حق بودن» هرچند لاف به نظر آید، بیمقام نیست؛ چنانکه دار، منصور حلاج را از همهٔ مردم بالاتر برد.
هوش مصنوعی: از کسانی که عجز و فروتنی را میپرستند، سرکشی برنمیآید. حتی انگشت که از پردهٔ ما بیرون آمد، به نشانهٔ زنهار و امانخواهی بالا رفت.
هوش مصنوعی: از این دشتِ دنیا جز رنج و گرفتاری دلبستگی چیزی نچیدیم؛ همان دامنی هم که جامهٔ ما داشت، خار آن را برد.
هوش مصنوعی: قایق من قدر حضور در دریا را ندانست؛ غفلت آن را به ساحل برد تا آنجا بسوزد. یعنی دوری از دریای حقیقت مایهٔ نابودی است.
هوش مصنوعی: جلوهگاه هستی مانند آینهخانه بود؛ تماشای بهار رنگارنگ مرا با خودم روبهرو کرد، یعنی در همهٔ جلوهها جز خود را ندیدم.
هوش مصنوعی: سرانجام آرزوی وصال تو مرا بینشان کرد؛ دل چنان بیتابی کرد که حتی خاکم را هم غبار کرد و به باد داد.
هوش مصنوعی: هیچکس صفای گوهر حقیقت را از هستی نطلبید؛ هر کس از میان خلق فقط به اندازهٔ یک آینه نفس برد، یعنی تنها دمی کوتاه که آینه را تیره میکند.
هوش مصنوعی: بیدل، شش جهت عالم پر از غلغل صدای مینای شراب است؛ این کوهسار با هر صدایی مرا از خودم بیرون برد و بیخود کرد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ذوقش به وصل گر چه زبانم ز کار برد
لب در هجوم بوسه ز پایش نگار برد
تا خود به پرده ره ندهد کامجوی را
در پرده رخ نمود و دل از پرده دار برد
گفتند حور و کوثر و دادند ذوق کار
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.