احتیاجم خجلت از احباب برد
سوخت دل تا رخت درمهتاب برد
عمر رفت و آهی از دل گل نکرد
ساز من آب رخ مضراب برد
آه عیش گوشهٔ فقرم نماند
سایهٔ دیوار رفت و خواب برد
آینه آخر به صیقلگشتگم
بسکه رفتم خانه را سیلاب برد
داشتم تحریر خجلتنامهای
تا کنم تکلیف قاصد آب برد
بیغرض خلقی ازین حرمانسرا
رفت و داغ مطلب نایاب برد
غنچهها شرم از شکفتن باختند
خنده آخر زین چمن آداب برد
قامت خم عجز میخواهد ز ما
سجده باید پیش این محراب برد
محرم سیر گریبان کس مباد
زورق ما را که در گرداب برد
برکه نالم بیدل از بیداد چرخ
خواب من آواز این دولاب برد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل شکوهای است از نیاز، محرومیت و از دست رفتن آرامش. شاعر با تصویرهایی چون کتانی که در مهتاب میسوزد، سایهٔ دیواری که با گذر روز میرود، آینهای که از صیقل خوردن گم میشود و نامهای که آب میشوید، ناکامی و فنای خود را نشان میدهد. در میانهٔ غزل، قامت خمیده را به محراب مانند میکند و به فروتنی فرا میخواند. در پایان از ستم آسمان شکایت میکند که چون دولاب میچرخد و خواب را از او گرفته است.
هوش مصنوعی: نیاز و تنگدستیام شرم و آبرویم را پیش دوستان از میان برد. دلم مانند کتانی که به مهتاب ببرند سوخت و از هم پاشید؛ آشکار کردن نیاز، دل را تباه کرد.
هوش مصنوعی: عمرم گذشت و حتی آهی از دلم برنخاست. ساز وجودم آنقدر بیصدا بود که مضراب را با همهٔ زخمهزدن شرمنده کرد.
هوش مصنوعی: دریغا که آسایش گوشهٔ فقر هم برایم نماند. سایهٔ دیواری که درویش در آن میآرمید، با گذر روز رفت و خوابم را هم با خود برد.
هوش مصنوعی: آینه سرانجام از بس صیقل خورد، خودش از میان رفت. من هم آنقدر در این راه پیش رفتم که سیلاب خانهٔ هستیام را برد؛ کوشش بیاندازه به نابودی خود میانجامد.
هوش مصنوعی: نامهای از سر شرمساری مینوشتم، اما پیش از آنکه آن را به قاصد بسپارم، آب نوشته را شست. یعنی اشک شرم نامه را پیش از رسیدن محو کرد.
هوش مصنوعی: گروه بسیاری از مردم از این سرای محرومیت، بیآنکه به مقصودی برسند، رفتند و تنها داغ آرزویی دستنیافتنی را با خود بردند.
هوش مصنوعی: غنچهها شرم و حیا را در شکفتن از دست دادند. سرانجام خنده، ادب و وقار را از این باغ برد؛ گشادهرویی و شکفتن پردهٔ حیا را میدرد.
هوش مصنوعی: قامت خمیده در پیری از ما فروتنی و ناتوانی را میطلبد. این قامت خم مانند محراب است و باید پیش آن سجده کرد و خاکسار بود.
هوش مصنوعی: کاش هیچکس با سیر در گریبان، یعنی فرو رفتن در خود، آشنا نشود. همین سیر بود که قایق ما را به گرداب کشاند، چون گریبان مانند گرداب آدمی را فرو میبرد.
هوش مصنوعی: ای بیدل، از ستم آسمان پیش چه کسی بنالم؟ گردش این آسمان که چون دولاب است، با صدای چرخیدنش خواب و آرامش را از من گرفت.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
تابِ رویت رونق خورشید عالمتاب برد
خندهٔ لعل تو آب گوهر سیراب برد
از شب زلف تو شد افسانهٔ بختم دراز
نرگس مست تو را در عین مستی خواب برد
گه گهی کردی خیال خواب بر چشمم گذر
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.