گنجور

غزل شمارهٔ ۸۱۹

 
عطار
عطار » دیوان اشعار » غزلیات
 

خواجه تا چند حساب زر و دینار کنی

سود و سرمایهٔ دین بر سر بازار کنی

شب عمرت بشد و صبح اجل نزدیک است

خویشتن را گه آن نیست که بیدار کنی

چیست این عجب و تفاخر به جهان ساکن باش

چند با صد من و من سیم و زر اظهار کنی

پنج روزی همه کامی ز جهان حاصل گیر

عاقبت هم سر پر کبر نگونسار کنی

آن نه کام است که ناکام بجا بگذری

وان نه برگ است که بر جان خودش بار کنی

جمع تو بار گنه باشد و دیوان سیاه

نه هم آخر تو خوشی نام سیه بار کنی

چون همی دانی کت خانه لحد خواهد بود

خانه را نقش چرا بر در و دیوار کنی

سهو کارا به تک خاک همی باید خفت

طاق و ایوان به چه تا گنبد دوار کنی

مرگ در پیش و حساب از پس و دوزخ در راه

به چه شادی خرفا خندهٔ بسیار کنی

تو که بر روبه مسکین بدری پوست چو سگ

عنکبوتانه کجا پردهٔ احرار کنی

این همه دانی و کارت همه بی وجه بود

خود ستم کم کن اگر منع ستمکار کنی

به فصاحت ببری گوی ز میدان سخن

لیک خود را به ستم بیهده رهوار کنی

خویش و همسایهٔ تو گرسنه وز پر طمعی

نفروشی به کسی غله در انبار کنی

جامه در تنگ و دلت تنگ و در اندیشهٔ آن

تا دگر ره ز کجا جامه و دستار کنی

بر ضعیفان نکنی رحم به یک قرص جوین

وانگه از ناز به مرغ و بره پروار کنی

مستراحی است جهان و اهل جهان کناسند

به تعزز سزد ار در همه نظار کنی

نافه داری بر هر خشک دمانی مگشا

اول آن به که طلبکاری عطار کنی

با دو بار کلیک بر روی هر واژه می‌توانید معنای آن را در لغت‌نامهٔ دهخدا جستجو کنید.

شماره‌گذاری ابیات | وزن: فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن (رمل مثمن مخبون محذوف) | شعرهای مشابه (وزن و قافیه) | منبع اولیه: ویکی‌درج | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

برای معرفی آهنگهایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است اینجا کلیک کنید.

حاشیه‌ها

تا به حال ۴ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. برای نوشتن حاشیه اینجا کلیک کنید.

ایماکی نوشته:

درود و سپاس فراوان «گنجور» را.

صورت صحیح بیت پایانی، این است:
نافه داری، برِ هر خشک-دِماغی مگشای
اول آن به که طلبکاری “عطار” کنی!

اندیشه نوشته:

بزرگواران؛
به دلایل ذیل، ایماکی درست گفته است:
“خشک دمان” در بیت آخر نه تنها معنایی ندارد، بلکه آوردن آن پس از صفت مبهم “هر” -به لحاظ جمع بودن- نیز درست نیست.
بیتی که ایماکی بزرگوار آورده‌، در دیوان عطّار (به تصحیح تقی تفضّلی) نیز آمده است:
نافه داری، بر هر خشک دماغی مگشای
اول آن به که طلبکاری عطار کنی

saeed Shirazi نوشته:

در بیت سوم “ساکن باش” باید “ساکت باش” بوده باشد تا با اظهار در مصرع دوم همخوانی بهتری کند..!

saeed Shirazi نوشته:

در بیت پنجم “بگذری” باید “بگذاری” بوده باشد…

( توجه بفرمایید که بجای “گذاردن” بمعنی جای گذاشتن یا ساکن ساختن است … و با “برگزاری” یا گزاردن بمعنی انجام دادن ، فرق دارد.)

کانال رسمی گنجور در تلگرام