به روم اندرون بُد شهی نامجوی
که در رومیه بود آرام اوی
به شاهیش هر سوی گسترده نام
به کامش همه کشور روم رام
بُدش دختری لاله رخ کز پری
ربودی دل از کشی و دلبری
یکی سرو پیوسته با مه سرش
چه ماهی که بُد عنبرین افسرش
گل نیکوی را رخش بوستان
بدان بوستان داده دل دوستان
دو مرجانش از جان بریده شکیب
دو بادامش از جاودان دلفریب
رخش ماه و بر مه ز زنگی سپاه
زنخ سیب و در سیب دلگیر چاه
ز خوبی فزون داشت فّر و هنر
بدو راست بُد پشت بخت پدر
ز دل هر چه رای پدر خاستی
به هر کار تدبیر از و خواستی
بسی خواستندش کیانزادگان
ز هر کشور آمد فرستادگان
پدرش از بنه هیچکس را نداد
که بی او نبودی یکی روز شاد
به کس نیز دختر دل اندر نبست
که ناکام شاهیش رفتی ز دست
به هر کام و شادی شهی سرکشست
شهی گرچه یکروزه باشد خوشست
مهین پایگه پادشایی بود
بر از پادشایی خدایی بود
ندادش پدر چند ازو خواستند
شهان زین سبب دشمنش خاستند
بسی چارهها جست و ترفند کرد
سرانجام پنهان یکی بند کرد
بفرمود تا ساخت مرد فسون
کمانی ز پنجه من آهن فزون
بر اهن ز چوب و سرو کرده کار
کماندسته و گوشه عاجین نگار
ز زنجیر بر وی زهی ساختند
ز گردش پی و توز پرداختند
بیاویخت از گوشه بارگاه
به پیمان چنین گفت پیش سپاه
که دامادم آن کس بود کاین کمان
کشد گرچه باشد ز هر کس کم آن
چو زد پهلوان چند گه رای جفت
نهان از پدر با دل خویش گفت
به کس کار من برنیاید همی
ازین پس مرا رفت باید همی
دهد کاهلی مرد را دل نژند
در دانش و روزی آرد به بند
ز بی شرم زن تیره گردد روان
هم از بی خرد پیر و کاهل جوان
ترا چون نباشد غم کار خویش
غم تو ندارد کسی از تو بیش
سفر نیست آه و که والاگهر
چو بیند جهان بیش گیرد هنر
ز هر گونه بیند شگفتی بسی
گِرد گونه گون دانش از هر کسی
خزان و زمستان تموز و بهار
همه ساله در گردش اند این چهار
شب و روز و چرخ و مه و آفتاب
دمان ابر و تند آتش و تیز آب
همیدون همه بر سفر کردناند
چپ و راست در تاختن بردن اند
هنرشان به کار جهان ساختن
ز گردش پدیدست و از تاختن
مرا نیز گشتن به گیتی رواست
مگر یابم آن کاین دلم را هواست
به راه ار چه تنها نترسد دلیر
که تنها خرامد به نخچیر شیر
چه مردن دگرجا چه درشهر خویش
سوی آن جهان ره یکی نیست بیش
پدرش آگهی یافت شد دل دژم
مکن گفت برمن به پیری ستم
نبینی که پرگار من تنگ گشت
جوانی شد و عمر بیشی گذشت
ز بس کز شب و روز دیدم درنگ
چو روز و چو شب گشت مویم دورنگ
خزان آمد و شد ز طبعم بهار
ببارید برف از بر کوهسار
همی مرگ بر جنگ من هر زمان
کمین سازد آورده بر زه کمان
سپید این همه مویم او ساختست
که هر موی تیریست کانداختست
ندانم درین رای گردون چه چیز
دگر بینمت یا نبینمت نیز
مر امید راهست دامن فراخ
درختیست بر رفته بسیار شاخ
هرآنگه که شد خشک شاخی بروی
بروید یکی نیز با رنگ و بوی
کرا جاه و چیز و جوانیش هست
بهین شادی این جهانیش هست
تو این هر دو داری و فرهنگ و رای
بهین جفت نیز ایدر آید به جای
جهان گر کنی زیر و بر چپ و راست
ز بخشش فزونی ندانی به کاست
دلاور نپذرفت ازو هرچه گفت
که بُد در دلش بویه روی جفت



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این داستان، شاه روم دارای دختری زیبا و فرزانهای است که توجه بسیاری از پادشاهان و شاهزادگان را جلب میکند، اما پدرش از دادن او به کسی خودداری میکند. در این میان، شاهزادهای به نام کیانزادگان از سرزمینهای مختلف برای خواستگاری میآید، اما پدر دختر به هیچکس او را نمیدهد و این باعث شعلهور شدن دشمنیها میشود. در نتیجه، شاه روم تدبیری میاندیشد و کمانی میسازد که به آن کسی اعطا میشود که بتواند آن را بکشد. در نهایت، دختر به جوانی دل میبندد که خود را برای سفر آماده میکند و بحث و گفتوگوهایی در مورد زندگی و مرگ و هنرهای انسانی در این مسیر مطرح میشود. این داستان به همه یادآوری میکند که جوانی و زندگی باید به درستی سپری شود، در حالیکه امید و کوشش در سفر زندگی اهمیت دارد.
هوش مصنوعی: در سرزمین روم پادشاهی نامجو بود که پایتخت و جای آرامش او شهر رومیه بود.
هوش مصنوعی: آوازهٔ پادشاهی او به همه سو رسیده بود و همهٔ کشور روم فرمانبردار خواست او بود.
هوش مصنوعی: او دختری لالهرخسار داشت که با ناز و دلبریاش حتی دل پری را هم میربود.
هوش مصنوعی: قامتش مانند سروی بود که سرش به ماه میرسید، و چهرهاش ماهی بود که تاجی از گیسوی خوشبو چون عنبر داشت.
هوش مصنوعی: چهرهاش بوستانی برای گل زیبایی بود و دل عاشقان به آن بوستان سپرده شده بود.
هوش مصنوعی: دو لب مرجانیاش آرام و شکیب را از جانها میبرد و دو چشم بادامیاش حتی از جادوگران هم فریبندهتر بود.
هوش مصنوعی: چهرهاش چون ماه بود و گیسوی سیاهش مانند سپاهی از زنگیان بر آن ماه؛ چانهاش چون سیب بود و در آن سیب، چاه زنخدانی دلگیر و دلربا.
هوش مصنوعی: افزون بر زیبایی، شکوه و هنر بسیار داشت و بخت و کار پدر به پشتیبانی او استوار بود.
هوش مصنوعی: هر اندیشهای که پدر در دل داشت، در هر کاری از او چاره و تدبیر میخواست.
هوش مصنوعی: شاهزادگان بسیاری او را خواستگاری کردند و از هر کشوری فرستادگانی برای این کار آمدند.
هوش مصنوعی: پدرش او را به هیچکس نداد، زیرا بی او حتی یک روز هم شاد نبود.
هوش مصنوعی: دختر هم به هیچکس دل نبست، زیرا اگر شوهر میکرد، فرمانروایی و قدرتی که داشت به ناخواه از دستش میرفت.
هوش مصنوعی: شاه در هر کام و شادی سرافراز و خودکامه است؛ پادشاهی حتی اگر یک روز باشد، شیرین است.
هوش مصنوعی: بالاترین پایگاه، پادشاهی است و برتر از پادشاهی تنها خدایی است.
هوش مصنوعی: هرچند بارها دختر را از پدر خواستند، او را نداد و به همین سبب پادشاهان دشمن او شدند.
هوش مصنوعی: پدر چارهها و نیرنگهای بسیار جست و سرانجام در پنهان ترفندی اندیشید.
هوش مصنوعی: فرمان داد تا استادی چیرهدست و افسونگر کمانی بسازد که بیش از پنجاه من آهن وزن داشت.
هوش مصنوعی: روی آهن را با چوب و شاخ پوشانده بودند و دستهٔ کمان و دو سرش با عاج نقشدار آراسته بود.
هوش مصنوعی: زهِ آن را از زنجیر ساختند و دور آن را با پی و پوست درخت توز پیچیدند.
هوش مصنوعی: آن کمان را در گوشهٔ بارگاه آویخت و در برابر سپاه چنین پیمان بست و گفت:
هوش مصنوعی: «داماد من کسی خواهد بود که این کمان را بکشد، حتی اگر از همه فروتر و کمپایهتر باشد.»
هوش مصنوعی: چون پهلوانان چندی برای همسری او بخت آزمودند و کاری نتوانستند، دختر پنهان از پدر با خود اندیشید و گفت:
هوش مصنوعی: «کار من به دست هیچکس سامان نمیگیرد؛ از این پس باید خودم بروم.»
هوش مصنوعی: سستی و تنبلی دل آدمی را افسرده میکند و در دانش و روزی را بر او میبندد.
هوش مصنوعی: زن بیشرم روان آدمی را تیره و آزرده میکند، و همچنین پیر نادان و جوان تنبل مایهٔ تیرگی و رنجاند.
هوش مصنوعی: اگر تو خود در اندیشهٔ کار خویش نباشی، هیچکس بیش از خودت غم کار تو را نمیخورد.
هوش مصنوعی: سفر کردن عیب نیست؛ آدم والاگهر هرچه جهان را بیشتر ببیند، هنر و دانش بیشتری به دست میآورد.
هوش مصنوعی: در سفر شگفتیهای گوناگون فراوان میبیند و از هر کسی دانشی تازه گرد میآورد.
هوش مصنوعی: پاییز و زمستان و تابستان و بهار، این چهار فصل، همهٔ سال در گردشاند.
هوش مصنوعی: شب و روز، آسمان، ماه و خورشید، ابر غرّان، آتش تند و آب روان نیز چنیناند.
هوش مصنوعی: همهٔ اینها همیشه در سفرند و به چپ و راست در تاخت و حرکتاند.
هوش مصنوعی: هنر آنها در سامان دادن کار جهان از همین گردش و تاختن پدید میآید.
هوش مصنوعی: پس برای من نیز گشتن در جهان رواست؛ شاید آنچه را دلم آرزو دارد بیابم.
هوش مصنوعی: مرد دلیر اگرچه در راه تنها باشد نمیترسد، چنانکه شیر تنها به شکار میرود.
هوش مصنوعی: مردن در جای دیگر یا در شهر خود فرقی ندارد؛ راه رفتن به آن جهان یکی بیش نیست.
هوش مصنوعی: پدر از این تصمیم آگاه شد و دلش اندوهگین گشت و گفت: در این پیری بر من ستم مکن.
هوش مصنوعی: نمیبینی که دایرهٔ عمرم تنگ شده، جوانی رفته و بیشتر عمرم گذشته است؟
هوش مصنوعی: از بس که گذر شب و روز را دیدم و دیر زیستم، مویم مانند روز و شب دورنگ، سیاه و سپید، شده است.
هوش مصنوعی: پاییز عمرم رسید و بهار جوانی از وجودم رفت و برف پیری بر سرم، که چون کوهسار است، بارید.
هوش مصنوعی: مرگ هر لحظه با کمانی زهکرده برای جنگ با من کمین کرده است.
هوش مصنوعی: مرگ همهٔ مویم را سپید کرده است و هر موی سپید گویی تیری است که به سوی من انداخته.
هوش مصنوعی: نمیدانم تقدیر آسمان در این کار چیست و آیا دوباره تو را خواهم دید یا نه.
هوش مصنوعی: امید دامنی گسترده دارد و مانند درختی بلند با شاخههای بسیار است.
هوش مصنوعی: هرگاه شاخهای از آن خشک شود، شاخهای دیگر با رنگ و بو به جایش میروید.
هوش مصنوعی: هرکس مقام و ثروت و جوانی داشته باشد، بهترین شادی این جهان را دارد.
هوش مصنوعی: تو اینها را داری و افزون بر آن دانش و تدبیر نیز داری؛ بهترین همسر هم همینجا برایت فراهم میشود.
هوش مصنوعی: اگر جهان را زیر و رو کنی و به چپ و راست بگردی، از بهرهای که برایت مقدر شده نه بیشتر مییابی و نه کمتر.
هوش مصنوعی: پهلوان دلاور هیچیک از سخنان پدر را نپذیرفت، زیرا در دلش آرزوی دیدار همسری بود.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.