از این مقدمه ز آن پس که یافت آگاهی
جناب نزهت افندی ستوده شهبندر
خجسته رادی والا بدانش و بخرد
ستوده مردی یکتا بمایه و بهنر
امین و محرم بر هر دو دولت اسلام
صدیق و حامی بر هر دو شعبه انور
جهان و معرفت و جان، درون جامه تن
چنانکه معنی بنهفته در لباس صور
همه بخوانده و دانسته رسم فقه و حدیث
ز کیش شافعی و بوحنیفه و جعفر
نه از تعصب بیهوده باز گفته سخن
نه از تجنب بیغاره برگرفته خبر
بجان و دل ز محبان خاندان علی
ولیک زاده تبارش ز دودمان عمر
چنین خجسته روانی که نام بردم از او
که تا ز نامش زینت دهم بر این دفتر
بدید خسرو ایران و خادم حرمین
یکی روانند آراسته بدو پیکر
چنانکه گوئی بحر محیط و بحر عمان
بود یکی بحقیقت دو آیدا بنظر
دو تاجدارند این هر دو آیه رحمت
دو شهریارند این هر دو سایه داور
چو دو نهال بروئیده از یکی بستان
چو دو برادرزاده ز یک پدر و مادر
ز عیش رست و فراچید دامن از راحت
ز جای جست و فروبست استوار کمر
پیام داد بر آن خیرگان بی آزرم
خطاب کرد بدان سفلگان بدگوهر
گهی بوعظ و گهی وعده و گهی تهدید
گهی بفکر و گهی بافسون و گه بسمر
گهی کتاب و احادیث خواند و گه آیات
گهی بیان تواریخ کرد و گاه سیر
هزار نکته بیان کرد با هزار زبان
هزار رمز بهر نکته ای بدش مضمر
بگوش شورشیان قول صدق را ز صواب
چنان سرود که در مغز خلق کرد اثر
گران سران متنبه شدند و خوار و خجل
چنان که مرد سیه نامه در صف محشر
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این متن درباره جناب نزهت افندی، شخصیتی عالم و خردمند است که در میان دو دولت اسلامی مورد احترام و امانتدار بوده است. نویسنده از ویژگیهای برجسته او، دانش عمیق در فقه و حدیث و محبت به خاندان علی سخن میگوید. نزهت افندی در برابر اختلالات اجتماعی و نادرستیها به نصیحت و خطابه میپردازد و با بیان آیات قرآن و احادیث، افراد را متوجه حقیقت میسازد. او با سخنان نافذ و رسا، تأثیر عمیقی بر ناآگاهان و شورشیان میگذارد و سران نادرست را به خجلت میاندازد. متن به نوعی به ستایش از این شخصیت و تأثیرات او در جامعه میپردازد.
هوش مصنوعی: از این مقدمه، پس از آنکه جناب نزهت افندی، شهبندر ستوده، آگاهی لازم را کسب کرد، ...
هوش مصنوعی: ای خجسته و نیکو، تو به دانایی و خرد خود شناخته شدهای؛ تو مردی بینظیر و با ارزش هستی.
هوش مصنوعی: این بیت به معنای این است که شخصی مورد اعتماد و رازدار برای هر دو بخش از دولت اسلامی است و در هر دو شاخه اصلی آن، صداقت و پشتیبانی دارد.
هوش مصنوعی: جهان و دانش و روح، درون لباس بدن بهگونهای پنهان هستند که مانند معنای درون یک لباس ظاهر است.
هوش مصنوعی: همه میدانند و آموختهاند که بر اساس فقه و حدیث، اصول دین از مذاهب شافعی، ابوحنیفه و جعفر به چه صورت است.
هوش مصنوعی: در اینجا شاعر به این موضوع اشاره میکند که سخنانش نه از روی تعصب بیهوده است و نه از روی کنارهگیری نسبت به دنیای اطراف. او به دنبال حقیقت است و در تلاش است تا از واقعیتها سخن بگوید، بدون آنکه تحت تأثیر احساسات بیاساس یا فاصلهگیری باشد.
هوش مصنوعی: با دل و جان من از دوستان خاندان علی هستم، اما به خاطر نسل و دودمان عمر به دنیا آمدهام.
هوش مصنوعی: این فرد خوشنام و پرآوازهای که از او یاد کردهام، به قدری محترم و باارزش است که دوست دارم نامش را برای زینت بخشیدن به این نوشتههای خود بیاورم.
هوش مصنوعی: خسرو ایران و خادم حرمین به گونهای به هم نزدیک شدهاند که گویی یک روح در دو بدن واحد هستند و هر دو در نهایت زیبایی و آراستگی قرار دارند.
هوش مصنوعی: به گونهای است که انگار دو دریا وجود دارد؛ یکی دریاچهای وسیع و دیگری دریا عمان، اما در حقیقت آنها یکی هستند. از دیدگاه ظاهری متفاوت به نظر میرسند، اما در واقع یکساناند.
هوش مصنوعی: این دو فرمانروای بزرگ هر کدام نشان رحمتند و هر دو مانند سایهای از داور بزرگ عمل میکنند.
هوش مصنوعی: دو درخت که از یک باغ روییدهاند، مانند دو برادرزاده هستند که از یک پدر و مادر به دنیا آمدهاند.
هوش مصنوعی: از خوشی دور شدم و از آرامش دل کندهام؛ برخاستم و محکم کمربندم را بستم تا به سوی هدفم بروم.
هوش مصنوعی: او پیام خود را به آن نیکان بیشرم رساند و خطاب به آن مردمان پست و بد ذات سخن گفت.
هوش مصنوعی: گاهی نصیحت میکند، گاهی وعده میدهد، گاهی تهدید میکند، گاهی در فکر است، گاهی با جادو و افسون کار میکند، و گاهی در حال تماشا و تماشای اوضاع است.
هوش مصنوعی: گاه فرد مطالعه میکند و احادیث میخواند، گاه آیات قرآن را بررسی میکند، گاه به بیان تاریخها میپردازد و گاهی نیز زندگینامهها و داستانهای مختلف را روایت میکند.
هوش مصنوعی: او با زبانی هزارگانه، هزار راز را بیان کرده است و هر نکتهای که مطرح میکند، در خود معنای پنهانی دارد.
هوش مصنوعی: شورشیان به گونهای سخن میگویند که صداقت را به خوبی به تصویر میکشند و آنچنان تأثیری بر ذهن مردم میگذارند که در عمق فکر و احساس آنها نفوذ میکند.
هوش مصنوعی: رهبران گرانقدر متوجه وضع خود شدند و به شکل ذلیل و خجالتزدهای قرار گرفتند، همچون مردی که در روز قیامت با سرنوشتی بد و زشت مواجه است.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
چگونه برخورم از وصل آن بت دلبر
که سوخت آتش هجرش دل مرا در بر
طمع کند که ز معشوق برخورد عاشق
بدین جهان نبود کار ازین مخالفتر
از آنکه عاشق نبود کسی که دل ندهد
[...]
فسانه گشت و کهن شد حدیثِ اسکندر
سخن نو آر که نو را حلاوتیست دگر
فسانهٔ کهن و کارنامهٔ به دروغ
به کار ناید رو در دروغ رنج مبر
حدیثِ آنکه سکندر کجا رسید و چه کرد
[...]
بنوبهار جوان شد جهان پیر ز سر
ز روی سبزه بر آورد شاخ نرگس سر
خزان جهان را عهد ار چه کرده بود کهن
بهار عهد جهان باز تازه کرد ز سر
هوا نشاند ببرگ شکوفه در، یاقوت
[...]
پلی شناس جهانرا و نو رسیده براو
مکن عمارت و بگذار و خوش ازو بگذر
کرا شنیدی و دیدی که مرگ دادامان
ز خاص و عام و بدو نیک و از صغیر و کبر
اگر هزار بمانی و گر هزار هزار
[...]
بفال سعد و خجسته زمان و نیک اختر
نشسته بودم یک شب بباغ وقت سحر
ز باختر شده پیدا سر طلایۀ روز
کشیده لشکر شب جوق جوق زس خاور
فلک چو بیضۀ عنبر نمود و انجم او
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.