من که بی تاج و تخت و گنج و سپاه
در به اقلیم فقر سلطانم
بی قیاس مقام و منصب ومال
بنده مرتضی قلی خانم
شانزدهم شعبان است در مضجع پاک اقدس حجه اللهی سلام الله علیه روی ارادت برآستان دارم، و فرق مفاخرت بر آسمان. سری بر فرگاه نسودم جز آنکه شوایب اغراض و اعراض را از خود کاسته ام و به افتاد و مصالح و فزایش و نظم معاش و معاد شما و دوستان از خدا خواسته. روزی دو پیش از این نامه مفصل از مزایای عدل و فضل خدام امجد اکرم امیرالاولیا وزیر نظام و جد و جهد و حسن و مهر سر کار حاجی خان و رفع اساس بغی و عدوان و نشر رسوم برو احسان که در این اندک روزگار شایع و رایع شده نگاشتم و ضمیمه کتاب مهربان مخدوم حاجی اسمعیل داشتم، البته چشم سپار و گوش گزار افتاد. آنچه حاجی در دوازده سال و امیر در سه عام بر آبادی و عمارت دارالملک ری افزودند، سرکار ذوالجلالین به ارادت و استشارت حاجی خان که سرشت پاکش از فواضل آب و خاک اولیاست در یک ماه ظاهر ساخت. بایرات هزار ساله حضرت همه رنگ عمارت و آبادی گرفت و هر ستم رسیده گرفتار بود مژده آرام و آزادی شنید:
شب روی گر هست ماه است آن هم در آسمان
سرکشی گر هست سرو است آن هم اندر جویبار
از من وقایع نگاری اگر فضولی نبود، اقدامات حسنه خدام وزارت و اهتمامات مستحسنه سرکار حاجی خان را تعلیقی به سزا می کردم. عما قریب ارض اقدس از اصناف آبادی و آرایش و آزادی و آسایش شرم سغد سمرقند خواهد شدو خاک پستش از در صورت و معنی طعنه بر چرخ بلند خواهد زد، به شرط حیات. غره شوال راه اندیش سمنان و کار خود را بساز و سامان کرده کار بند نکته العود احمد خواهم گشت، مصرع: دولت در این سرا و گشایش درین در است.
مخدوم مهربان حاجی اسمعیل را عرض سلام رسانیده عذر جداگانه کتاب در خواه، خدمتی که از من ساخته دانی نگارش ده بعون الله قرین انجام خواهد شد.
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این متن، نویسنده از موقعیت خود به عنوان فردی فقیر و بدون امکانات مادی صحبت میکند و خود را به عنوان بنده مرتضی قلی خان معرفی میکند. او در تاریخ شانزدهم شعبان به پیشگاه حجه اللهی ابراز ارادت میکند و از تلاشهای خاطرخواه خود در زمینه آبادانی و رفاه مردم مینویسد. او به اقدامات نیکو و تلاشهای مستحسن مسئولان چون حاجی خان و امیر اشاره میکند که موجب پیشرفت و بهبود وضعیت دارالملک ری شده است. نویسنده به امید روزهای بهتر برای شهر و مردمش، از خدا میخواهد که آسایش و آزادی برای آنها فراهم گردد و در پایان پیام سلامی به حاجی اسمعیل میفرستد.
هوش مصنوعی: من بدون تاج و تخت و ثروت و سپاه، در دنیای فقر، خود را پادشاه میدانم.
هوش مصنوعی: نمیتوان مقام و موقعیت و ثروت بنده مرتضی قلی خان را با هیچ چیز دیگری مقایسه کرد.
هوش مصنوعی: شانزدهم شعبان است و من با ارادت خودم به مقدسترین مکان، که مربوط به حضرت مهدی (عج) است، عرض سلام و احترام میکنم. در اینجا میخواهم یادآوری کنم که به جز پایین آوردن انگیزههای منفی و دوری از حواشی، از این مکان بهرهمند شوم و بر تقویت و نظم زندگی خود و دوستانم تمرکز کنم و از خداوند درخواست خیر و برکت داشته باشم. چند روز پیش، نامهای مفصل درباره مزایای عدل و فضایل خدمتگزاران عالیمقام مانند امیر اولیا و حاجی خان نوشتم و این نامه را به اثرات مثبت آنها در گسترش خوبیها و از بین بردن ظلم و ناعدالتی افزودم. آنچه که حاجی در دوازده سال و امیر در سه سال برای آبادانی و ساخت و ساز دارالمملک ری انجام دادند، به زودی برکاتش با مشاوره و ارادت حاجی خان نمایان میشود. در این مدت، هزار سال تلاش و کوشش به ثمر خواهد نشست و همه کسانی که مورد ظلم قرار گرفته بودند، مژده آرامش و آزادی را خواهند شنید.
هوش مصنوعی: اگر در شب، ماه در آسمان باشد، به همراه خود زیبایی و روشنی میآورد و اگر سرو در جویبار دیده شود، به زیبایی آن فضا افزوده میشود.
هوش مصنوعی: اگر وقت داشتم و فضولی نمیکردم، از تلاشهای خوب خدمتگزاران وزارت و توجهات ارزشمند حاجی خان تجلیل میکردم. به زودی زمین مقدس به خاطر آبادی، زیبایی و آسایش، از شرم و سرافکندگی سمرقند رها خواهد شد و خاک آن با معنی و مفهوم به چرخ بلند آسمان خواهد چسبید، به شرط اینکه زنده بمانیم. باید نگاهمان به سمت سمنان باشد و کارهای خود را ساماندهی کنیم. در اینجا یک بیت شعر هم وجود دارد که میگوید: "دولت در این فضا و گشایش در این در است."
هوش مصنوعی: سلامی به مخدوم مهربان حاجی اسمعیل میرسانم و بابت نخواستن کتاب عذرخواهی میکنم. هر کمکی که از دستم برآید، انشاءالله انجام خواهد شد.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.