ای سر به سنان رفته، تن افتاده به میدان!
گویا خبرت نیست زما جمع اسیران
تو رفته به خوابی و نداری خبر ای شاه!
کز هجر تو ما را نرود خواب به چشمان
کشتند لب تشنه تو را بر لب دریا
دادی ز وفا در ره جانان، ز عطش جان
بر پیکر تو گریه کنم یا به سر تو
یا بهر غریبی تو ای خسرو خوبان!
ای کاش! بدی مادر من تا که بدیدی
بی سر تن صد چاک تو با زخم فراوان
ای جان برادر! ندهد خصم امانم
تا گریه کنم بر تو در این دشت و بیابان
اطفال تو از سوز عطش، در تب و تابند
بر گو چه کنم باغم این جمع یتیمان
بردار سر از خاک و نظر کن که سکینه
پایش شده پرآبله، از خار مغیلان
ما را برد از راه جفا شمر سوی شام
با این دل پر حسرت و با دیده گریان
ما را نبود طاقت جمازه سواری
جمازهٔ بی محمل، که اکنون بود عریان
دوری ز جمال تو به حدی شده مشکل
کآید ستم شمر و سنان، در نظر آسان
به اله عجبی نیست کز این مرثیه «ترکی»
از دیدهٔ حضار رود سیل بهمان
در روز جزا جمله شود در ثمینی
هر دانهٔ اشکی که فشانند به دامان
از دانهٔ اشکی که فشانند ز دیده
خاموش شود روزجزا آتش نیران



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این سوگنامه از زبان زینب خطاب به پیکر بیسر امام حسین در کربلا سروده شده است. زینب از تشنگی و شهادت برادر، بیتابی کودکان و پای زخمی سکینه، و بردن اسیران بر شتران بیکجاوه به سوی شام به دست شمر سخن میگوید و دوری از برادر را از همهٔ ستمها سختتر میداند. در پایان شاعر با آوردن تخلص خود، از اشک حاضران سخن میگوید و پاداش گریستن بر این مصیبت را مروارید شدن اشک و خاموش شدن آتش دوزخ در قیامت میشمارد.
هوش مصنوعی: ای کسی که سرت بر سر نیزه رفته و تنت در میدان جنگ افتاده است! گویا از حال ما گروه اسیران خبر نداری. (گوینده زینب است که با پیکر امام حسین سخن میگوید.)
هوش مصنوعی: ای شاه، تو به خواب رفتهای و خبر نداری که ما از دوری تو خواب به چشممان نمیآید.
هوش مصنوعی: تو را با لب تشنه در کنار آب کشتند و تو از روی وفاداری، در راه محبوب با تشنگی جان دادی.
هوش مصنوعی: ای سرور نیکوان، نمیدانم بر پیکر بیسرت گریه کنم یا بر سر بریدهات یا بر غربت و بیکسیات.
هوش مصنوعی: ای کاش مادرم (فاطمه) اینجا بود تا تن بیسر و صدپارهٔ تو را با زخمهای بسیارش میدید.
هوش مصنوعی: ای برادر جان، دشمن به من مهلت نمیدهد که در این دشت و بیابان بر تو گریه کنم.
هوش مصنوعی: کودکانت از شدت تشنگی بیتاباند؛ بگو با غم این گروه یتیمان چه کنم.
هوش مصنوعی: سر از خاک بردار و ببین که پای سکینه از خارهای بیابان پر از تاول شده است.
هوش مصنوعی: شمر از سر ستم ما را با دلی پرحسرت و چشمی گریان به سوی شام میبرد.
هوش مصنوعی: ما تاب سوار شدن بر شتر را نداریم، آن هم شتری بیکجاوه که اکنون برهنه و بیپوشش است.
هوش مصنوعی: دوری از دیدار تو چنان سخت شده که ستم شمر و سنان در برابرش آسان به نظر میآید.
هوش مصنوعی: شاعر (ترکی) میگوید: به خدا سوگند شگفت نیست اگر از این سوگنامه از چشم حاضران سیل اشک روان شود.
هوش مصنوعی: در روز قیامت هر قطره اشکی که سوگواران بر دامن بریزند، به مروارید گرانبها تبدیل میشود.
هوش مصنوعی: با قطره اشکی که از چشم بریزند، در روز قیامت آتش دوزخ خاموش میشود.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
این گنبد گردان که برآورد بدین سان
…ـان
ای منظره و کاخ برآورده به خورشید
تا گنبد گردان بکشیده سر ایوان
تاچون ز در باغ درآید مه نیسان
از دیدن او تازه شود روی بساتین
این گنبد پیروزهٔ بیروزن گردان
چون است چو بستان گه و گاهی چو بیابان؟
من خانه نه دیدم نه شنیدم به جز این نیز
یک نیمه بیابان و دگر نیمه گلستان
ناگاه گلستانش پدید آرد گلها
[...]
المنه لله که خورشید خراسان
از برج شرف گشت دگر باره درخشان
المنه لله که آراست دگر بار
دیوان خراسان بسزاوار خراسان
المنه الله که از کشتی عصمت
[...]
آن غیرت یزدان نگر و قدرت یزدان
از قدرت یزدان چه عجب غیرت چندان
هرگز نرسد کس بسر قدرت ایزد
هرگز نرسد کس بسر غیرت یزدان
گه کوه و بیابان کند از باغ و بساتین
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.