زینب به زمین دید چو صد پاره تنی چند
پژمرده ز کین دید گل یاسمنی چند
تنها به زمین دید فتاده همه بی سر
بر نوک سنان، رفته سر بی بدنی چند
یکجا به سنان رفته، سر بی تن چندی
یکجا به زمین خفته، تن بی کفنی چند
از یک طرف افتاده ز پا با تن صد چاک
شمشاد قد و، مه رخ سیمین بدنی چند
یکسوز جفا کاری گرگان جفا کار
غلطیده به خون، یوسف گل پیرهنی چند
از تیشهٔ ظلم سپه کوفی وشامی
افتاده ز پا شاخ گل نسترنی چند
از ضربت شمشیر و سنان سپه کفر
افتاده به میدان بلا صف شکنی چند
رنگین شده از خون، بدن لاله عذاران
چون گوهر غلطان، شده در عدنی چند
افتاده ز کین دید سلیمان زمان را
غلطیده به خون، از ستم اهرمنی چند
رو کرد سوی نعش برادر به فغان گفت
بنگر ز وفا جانب یک مشت زنی چند
ای جان برادر! ندهد خصم امانم
تا با تن صد چاک تو گویم سخنی چند
از پای جهان، بندستم گر تو گشودی
اکنون، بنگربستهٔ بند و رسنی چند
«ترکی» ز بصر فاطمه ریزد در خونین
خوانند گر این مرثیه در انجمنی چند



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این مرثیه صحنهٔ کربلا را از چشم زینب پس از عاشورا وصف میکند: تنهای بیسر و بیکفن، سرهای بر نیزه و جوانانی که با تشبیههایی چون گل، شمشاد و یوسف در خون غلتیدهاند. سپس زینب امام حسین را در خون میبیند، کنار پیکر او میرود و از اینکه دشمن مهلت سخن گفتن نمیدهد و زنان به اسارت افتادهاند شکوه میکند. در بیت پایانی، شاعر میگوید خواندن این مرثیه در مجالس، فاطمه را به گریهٔ خونین وامیدارد.
هوش مصنوعی: زینب در کربلا چند پیکر پارهپاره را بر زمین دید؛ گویی چند گل یاسمن را دید که از کینهٔ دشمنان پژمرده شده بودند.
هوش مصنوعی: تنهایی را دید که همه بیسر بر زمین افتادهاند و سرهای بیبدن را بر نوک نیزهها برده بودند.
هوش مصنوعی: در یک جا سرهای جداشده از تن بر نیزه رفته بود و در جای دیگر تنهای بیکفن بر خاک خفته بودند.
هوش مصنوعی: از یک سو چند جوانِ بلندبالا چون شمشاد، ماهرو و سیمینتن با بدنهایی پر از زخم از پا افتاده بودند.
هوش مصنوعی: از سوی دیگر، به سبب ستم دشمنانِ گرگصفت، چند جوانِ یوسفمانند با پیراهنی سرخ چون گل در خون غلتیده بودند؛ اشاره به داستان یوسف و گرگ.
هوش مصنوعی: با تیشهٔ ستم سپاه کوفه و شام، چند شاخهٔ گل نسترن، یعنی جوانان خاندان پیامبر، بریده و بر خاک افتاده بودند.
هوش مصنوعی: چند دلاورِ صفشکن از ضربهٔ شمشیر و نیزهٔ سپاه کفر در میدان بلا بر زمین افتاده بودند.
هوش مصنوعی: تن جوانانِ لالهرخسار از خون رنگین شده بود و آنان مانند مرواریدهای غلتان دریای عدن بر خاک غلتیده بودند.
هوش مصنوعی: زینب سلیمانِ زمانه، یعنی امام حسین، را دید که بر اثر کینه و ستم چند اهریمنصفت در خون غلتیده و افتاده است.
هوش مصنوعی: زینب با ناله رو به پیکر برادر کرد و گفت: از سر وفا به این مشت زنان بیپناه نگاهی بکن.
هوش مصنوعی: ای جان برادر، دشمن به من فرصت نمیدهد تا با پیکر پارهپارهٔ تو چند سخنی بگویم.
هوش مصنوعی: اگر تو روزی بند از پای جهانیان میگشودی، اکنون بنگر که خواهرانت و زنان خاندانت گرفتار بند و طناب اسارت شدهاند.
هوش مصنوعی: ترکی، اگر این مرثیه را در چند مجلس عزا بخوانند، فاطمه از چشم خود اشکِ خونین چون مروارید فرو میریزد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.