گنجور

 
طغرل احراری

بت نامهربانم کی ز حال من خبر دارد

ز مهرش نگذرم یک ذره گر از من گذر دارد

روم هر دم به یاد آتش رخساره‌اش از خود

شکست رنگ من آهنگ پرواز شرر دارد

خوشم چون شانه از مضمون فکر تام گیسویش

که دامان خیالم رتبه جیب سحر دارد

به راه انتظارش بسته محمل ناقه هوشم

پریدن‌های رنگم ساز آهنگ سفر دارد

به بزم وصل او شد جوهر دل عرض خاموشی

به جز حیرت دگر آیینه ما کی هنر دارد؟!

به یک نیم‌نگه از نرگس شوخش مشو ایمن

که قانون طلسمش ساز نیرنگ دگر دارد!

ببین آهنگ بال‌افشانی صید محبت را

که از ذوق تپیدن بسمل او بال و پر دارد

به کوه از تلخی هجران چه غم فرهاد محزون را

صدای تیشه‌اش چون نی ز شیرینی شکر دارد!

پریشانی نسازد کم سر مو خاطر جمعش

اگر مجنون خیال زلف لیلی بیشتر دارد

ز مهر عارض زلفش مرا این شبهه روشن شد

که گر صد شام نومیدیست امید سحر دارد

خوشا از مصرع سلطان اورنگ سخن طغرل

تو اکنون ناله کن بیدل که آهنگت اثر دارد

 
 
 
جشنوارهٔ رزم‌آوا: نقالی و روایتگری شاهنامه
بیدل دهلوی

نوای ‌قمری و بلبل مکرر شد درین‌ گلشن

تو اکنون ناله‌ کن بیدل که آهنگت اثر دارد

طغرل احراری

همین شعر » بیت ۱۱

خوشا از مصرع سلطان او رنگ سخن طغرل

تو اکنون ناله کن بیدل که آهنگت اثر دارد

عمعق بخاری

خوشا باد سحرگاهی، که بر گلشن گذر دارد

که هر فصلی و هر وقتی یکی حال دگر دارد

گهی بر عارض هامون ز برگ لاله گل پوشد

گهی بر ساحت صحرا ز نقش گل صور دارد

دم عیسی‌ست، پنداری، که مرده زنده گرداند

[...]

امیر معزی

مَلِک سنجر جهانداری به میراث از پدر دارد

پدر شادست در فردوس تا چون او پسر دارد

ز فرّ و رسم و آیینش بیاراید همی‌گیتی

که فَرّ عمّ و رسم جدّ و آیین پدر دارد

بدو نازد همی دولت که با دولت خرد دارد

[...]

سنایی

مسلمانان سرای عمر، در گیتی دو در دارد

که خاص و عام و نیک و بد بدین هر دو گذر دارد

دو در دارد: حیات و مرگ کاندر اوّل و آخر

یکی قفل از قضا دارد، یکی بند از قَدَر دارد

چو هنگام بقا باشد، قضا این قفل بگشاید

[...]

جمال‌الدین عبدالرزاق

مرا گویند مولانا ترازویی‌ست کز عدلش

نه میل این یکی دارد نه قصد آن دگر دارد

درین شک نیست کو همچون ترازویی‌ست زین معنی

که میلش سوی آن باشد که او زر بیشتر دارد

مجیرالدین بیلقانی

هوا ز انسان خنک شد کز جنان حورا همی گوید

خنک آنکو درین سرما مقام اندر سقر دارد

ز مرغی کو خورد آتش حسدها می‌برد مرغی

که طوبی آشیانست وز کوثر آبخور دارد

مشابه‌یابی بر اساس وزن و قافیه