تو از عالم همین لفظی شنیدی
بیا برگو که از عالم چه دیدی؟
چه دانستی ز صورت یا ز معنی؟
چه باشد آخرت، چوُن است دُنیی؟
بگو سیمرغ و کوهِ قاف چبود؟
بهشت و دوزخ و اعراف چبود؟
کدام است آن جهان کان نیست پیدا؟
که یک روزش بود یک سال اینجا
همین عالم نبود آخر که دیدی
نه «ما لَا تُبْصِرُون» آخر شنیدی
بیا بنما که جابُلقا کدام است
جهانِ شهرِ جابُلسا کدام است
مشارق با مغارب را بیندیش
چو این عالم ندارد از یکی بیش
بیانِ «مِثْلَهُنَّ» از ابن عباس
شنو پس خویشتن را نیک بشناس
تو در خوابی و این دیدن خیال است
هر آنچه دیدهای از وی مثال است
به صبحِ حشر چون گردی تو بیدار
بدانی کاین همه وهم است و پندار
چو برخیزد خیالِ چشمِ اَحوَل
زمین و آسمان گردد مُبَدّل
چو خورشیدِ نهان بنمایدت چهر
نماند نورِ ناهید و مه و مهر
فتد یک تاب از او بر سنگِ خاره
شود چون پشمِ رنگین پاره پاره
بِکُن اکنون که کردن میتوانی
چو نتوانی چه سود آن را که دانی
چه میگویم حدیثِ عالمِ دل
تو را ای سرنشیبِ پای در گِل
جهان آنِ تو و تو مانده عاجز
ز تو محرومتر کس دیده هرگز؟
چو محبوسان به یک منزل نشسته
به دست عجز پای خویش بسته
نشستی چون زنان در کوی اِدبار
نمیداری ز جهلِ خویشتن عار
دلیرانِ جهان آغشته در خون
تو سرپوشیده ننهی پای بیرون
چه کردی فهم ازین دینُالعجایز
که بر خود جهل میداری تو جایز
زنان چون ناقصاتِ عقل و دینند
چرا مردان ره ایشان گزینند
اگر مردی برون آی و سفر کن
هر آنچْ آید به پیشت زان گذر کن
میاسا روز و شب اندر مراحل
مشو موقوفِ همراه و رَواحل
خلیلآسا برو حق را طلب کن
شبی را روز و روزی را به شب کن
ستاره با مه و خورشیدِ اکبر
بود حس و خیال و عقلِ اَنور
بگردان زین همه ای راهرو روی
همیشه «لا أُحِبُّ الْآفِلين» گوی
و یا چون موسیِ عمران در این راه
برو تا بشنوی «إِنَّي أَنَا اللَّه»
تو را تا کوهِ هستی پیش باقی است
صدایِ لفظِ «اَرَنی» «لَن تَرانی» است
حقیقت کهربا ذاتِ تو کاه است
اگر کوهِ تویی نَبوَد چه راه است
تَجّلی گر رسد بر کوهِ هستی
شود چون خاکِ ره، هستی ز پستی
گدایی گردد از یک جذبه شاهی
به یک لحظه دهد کوهی به کاهی
برو اندر پی خواجه به اَسریٰ
تماشا کن همه آیاتِ کبریٰ
برون آی از سرایِ «اُمِّ هانی»
بگو مطلق حدیثِ «مَنْ رَآنی»
گذاری کن ز کاف و نونِ کونین
نشین بر قافِ قُربِ «قابَ قَوسَیْن»
دهد حق مر تو را هرچْ آن بخواهی
نمایندت همه «اشیاء کَما هِی»



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این بخش از شعر به بررسی عوالم نامرئی و شرایط عروج به این عوالم میپردازد. شاعر از مخاطب میخواهد تا فراتر از معانی ظاهری و مادی ببیند و به حقیقت عوالم پنهان پی ببرد. او از مقایسهٔ عوالم دنیوی و آخرتی صحبت میکند و بر لزوم بیداری و شناخت حقیقت تأکید میکند. همچنین بیان میکند که انسانها در خواب غفلت به سر میبرند و باید برای درک عمیقتر از آیات و نشانههای الهی تلاش کنند. در این راه، فرا خوانده میشود تا از قیود دنیوی رها شده و به جستجوی حقیقت بپردازد.
هوش مصنوعی: تو فقط از ظاهر واژهها و معانی آنها اطلاعات داری، حالا بگو که واقعاً از عوالم و حقایق چه تجربهای داشتی؟
هوش مصنوعی: آیا تو از ظاهر این دنیا یا باطن آن چیزی میدانی؟ آخرت چه شکلی خواهد داشت، مانند این دنیا است یا متفاوت؟
هوش مصنوعی: از من بپرس که سیمرغ و کوه قاف چه هستند؟ بهشت و دوزخ و اعراف (جایگاه افراد میان بهشت و دوزخ) چه معنایی دارند؟
هوش مصنوعی: جهانی وجود دارد که قابل مشاهده نیست و زمان در آنجا به گونهای است که یک روز آن معادل یک سال در این دنیا محسوب میشود.
هوش مصنوعی: این عالم مادّی که تو آن را میبینی، تنها بخشی از واقعیت است و به حقیقت علوم و موجوداتی که قابل رؤیت نیستند، اشاره دارد. عبارت «ما لَا تُبْصِرُون» به واقعیتهایی اشاره میکند که فراتر از دید ما هستند و شنیدهایم که وجود دارند.
هوش مصنوعی: جابلقا و جابلسا دو مکان افسانهای و نمادین هستند که در این بیت به دنبال شناختن و درک عوالم پنهان و رازهای جهان هستی اشاره دارند. شاعر از خواننده میخواهد تا به تفاوتها و هویت این دو جهان توجه کند و درک بهتری از مراتب وجود و واقعیتهای پنهان پیدا کند.
در مورد مشارق (مشرق ها) و مغارب (مغرب ها) (که در آیاتی از قرآن آمده) بیندیش، چرا که این عالم بیش از یک مشرق و مغرب ندارد.
هوش مصنوعی: ابن عباس، مفسر مشهور قرآن، در مورد مفهوم «مثل آنان» توضیحاتی داده است که باید به آنها گوش دهید. سپس تأکید میکند که برای شناخت درست و عمیقتر از جهان و خودتان، باید به درون خود دقیق شوید و خویشتن را به خوبی بشناسید.
هوش مصنوعی: تو در خواب به سر میبری و آنچه را که میدانی فقط توهم و خیال است و هر چیزی که دیدهای فقط نمونهای از آن خیال است.
هوش مصنوعی: در روز قیامت که بیدار شوی، متوجه خواهی شد که تمام تصورات و خیالاتی که در دنیا داشتی، تنها معانی نادرست و توهماتی بودهاند.
هوش مصنوعی: زمانی که خیال و تصور نامناسبی که در چشم فرد نابینایی وجود دارد، برطرف شود، زمین و آسمان به شکل دیگری درمیآید و تغییر میکند.
هوش مصنوعی: زمانی که خورشید پنهان، خود را نشان میدهد، دیگر نوری از سیارههای زهره (ناهید)، ماه، و خورشید (مهر) باقی نمیماند.
هوش مصنوعی: اگر پرتوی از او بر سنگ سخت بیفتد، آن سنگ نیز به مانند پشم رنگین، تکهتکه و تغییر شکل میدهد.
هوش مصنوعی: اکنون که میتوانی کاری انجام دهی، چه فایده دارد که دانستهای اما نتوانی انجامش دهی؟
هوش مصنوعی: منظور این است که من در حال صحبت دربارهٔ احساسات و تجربیات عمیق درون تو هستم، ای کسی که گرفتار موارد مادی و دنیوی هستی و به نوعی در خاک و مشکلات زندگی اسیر شدهای.
هوش مصنوعی: جهان به تو تعلق دارد، اما تو به قدر کافی توانمند نیستی و هیچکس مانند تو اینقدر از خود واقعیاش محروم نشده است.
هوش مصنوعی: انسانها مانند محبوسان در یک مکان نشستهاند و به دلیل ناتوانی، خود را به محدودیتها اسیر کردهاند.
هوش مصنوعی: تو مثل زنان در کوی بدبختی نشستهای و از نادانی خود هیچ شرم و عیب نمیکنی.
هوش مصنوعی: دلیران جهان به خاطر تو و به خاطر ارزشها و فضائلی که دارند، در خون خود غوطهور و جانفشانی میکنند، پس تو به هیچوجه نباید خود را از این مبارزات دور نگهداری و از این مسئولیت شانه خالی کنی.
دین العجایز: دین پیرزنان. در حدیثی از پیامبر آمده است که بر شما باد دین پیرزنان.
هوش مصنوعی: زنان را به سادگی مانند موجوداتی با عقل و دین ناقص میداند، اما سوال میکند که چرا مردان به دنبال آنها میروند و انتخابشان میکنند.
هوش مصنوعی: اگر مردی از خانه بیرون برود و سفر کند، باید هر چیزی که در طول سفر برای او پیش میآید را با آگاهی و توجه بپذیرد و از آن استفاده کند.
هوش مصنوعی: در مراحل سیر و سلوک، خواب و استراحت نکن و به همراهی سایرین و موانع توجهی نداشته باش.
هوش مصنوعی: شبیه به حضرت خلیل (ابراهیم) تلاش کن تا حق را بجویی و شب را به روز و روز را به شب تبدیل کن، یعنی در طلب حق و حقیقت تلاش و کوشش مداوم داشته باش.
هوش مصنوعی: ستاره، ماه و خورشید بزرگ نمادهایی هستند که در اینجا به حس، خیال و عقل منور (نورانی) اشاره میکنند. به عبارتی، حس و خیال و عقل همچون نورهای درخشان و روشنیبخش به شمار میآیند.
هوش مصنوعی: ای مسافر و جستجوگر، از این همه مسائل دوری کن و مانند کسی که میگوید «من کسانی را که اهل آفت هستند دوست ندارم» به سوی درک حقیقت بپرداز.
هوش مصنوعی: به مانند موسی پسر عمران، در این مسیر حرکت کن تا صدای الهی را بشنوی که میگوید «من خدا هستم».
هوش مصنوعی: تا زمانی که تو به جایگاه واقعی خود در هستی نرسیدهای، صدای «اَرَنی» (مرا ببین) و «لَن تَرانی» (هرگز مرا نخواهی دید) شنیده میشود، که به معنای نرسیدن به حقیقت و ذات خداوند است.
هوش مصنوعی: حقیقت کهربا، یعنی ارزش بالای وجود تو، چیزی چون کاه است. اگر تو به مرتبهٔ کوهی عظیم و قوی نرسیدهای، پس هیچ راهی برای شناخت این حقیقت وجود ندارد.
هوش مصنوعی: اگر تجلی (ظهور) خداوند بر کوه هستی ببارد، آن کوه نیز مانند خاک زمین پایین میآید و از عظمت و مقام خود تنزل میکند.
هوش مصنوعی: انسانی که در اثر جذبهای الهی به حالت حیرت و فقر در میآید، میتواند در یک لحظه از عظمت و جایگاه بالا به مقامی پایین و ناچیز تبدیل شود.
هوش مصنوعی: به دنبال خواجه (خدا) برو و در رازهای پنهان او نظاره کن که در آنجا نشانههای بزرگ الهی را خواهی دید.
هوش مصنوعی: از جایی که در آن «امّ هانی» زندگی میکند، بیرون بیا و بیهیچ قید و شرطی سخن از حدیثی بگو که میگوید: «هر کس مرا ببیند».
هوش مصنوعی: از قدرت وجود و عالم مادّی رها شو و به مقام قرب الهی، جایی که فاصلهای با خداوند نداشته و به او نزدیک شدهای، برس.
هوش مصنوعی: خداوند به تو هرچه بخواهی خواهد داد و همه چیز را به همان صورتی که هست، به تو نشان میدهد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۱۸ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.