هرچند لطف عادت آن نازنین بود
با جمله مهر ورزد وبا ما بکین بود
رویش درآب آینه بیند نظیر خویش
حد جمال وغایت خوبی همین بود
مانند رنگ داده صباغ صنع نیست
صورت که نقش کرده نقاش چین بود
معنی لعل وقیمت یاقوت کی دهند
مر شمع را که صورت نقش از نگین بود
در دلبران شمایل آن دلستان کجاست
درخاک کی لطافت ماء معین بود
در گیسوی بتان نبود تاب زلف یار
در ریسمان چه قوت حبل المتین بود
ای دوست با رخ تو چه باشد چراغ ماه
شب را چه روشنایی نور مبین بود
لعل لب تو گنج گهر را بها شکست
خرمهره را چه قیمت در ثمین بود
برخاستن زجان وجهان از لوازمست
هر کس خوهد که باتو دمی همنشین بود
گوید خرد که بهر کسی ترک جان مکن
این رسم عشق باشد وآن حکم دین بود
کس نیست در زمانه که باتو بنیکویی
چون مه بآفتاب بخوبی قرین بود
گردون ندید ومادر ایام هم نزاد
آنرا که حسن وشکل وشمایل چنین بود
چندانکه سیف گفت سخن کرد ذکر تو
هرجا که نحل شمع نهاد انگبین بود



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل در وصف بیهمتایی معشوق است؛ معشوقی که با همه مهربان است و با عاشق سر ناسازگاری دارد. شاعر با مقایسههایی چون نقاشی در برابر آفرینش، مهر بر موم در برابر گوهر، خاک در برابر آب چشمه و ریسمان در برابر حبل المتین نشان میدهد که دیگر زیبارویان به پای او نمیرسند. سپس میگوید همنشینی با او ترک جان و جهان میطلبد و عاشق رسم عشق را بر حکم خرد ترجیح میدهد. در پایان، سیف همهٔ سخن خود را ذکر یار میداند که مانند عسل در موم، مایهٔ شیرینی شعر اوست.
هوش مصنوعی: هرچند مهربانی عادت آن معشوق نازنین است، با همه مهر میورزد و تنها با ما سر کینه و ستیز دارد.
هوش مصنوعی: چهرهٔ او همتای خود را فقط در آب آینه، یعنی در تصویر خودش، میبیند. نهایت زیبایی و اوج خوبی همین است.
هوش مصنوعی: تصویری که نقاش چینی میکشد هرگز به رنگی که رنگرز آفرینش، یعنی خداوند، به چهرهٔ یار داده است نمیرسد.
هوش مصنوعی: به مومی که فقط نقش نگین انگشتری بر آن مانده است، کی ارزش و گوهر لعل و یاقوت را میدهند؟ یعنی دیگر زیبارویان فقط نقشی از زیبایی یار دارند و به ارزش اصل او نمیرسند.
هوش مصنوعی: شمایل آن دلربا در میان دیگر دلبران کجا یافت میشود؟ خاک کی لطافت آب روان چشمه را دارد؟
هوش مصنوعی: در گیسوی دیگر زیبارویان پیچ و تاب زلف یار نیست؛ همانگونه که ریسمان معمولی استواری «حبل المتین»، یعنی ریسمان محکم الهی، را ندارد.
هوش مصنوعی: ای دوست، در برابر رخسار تو چراغ ماه چه ارزشی دارد؟ روشنی شب کجا به نور آشکار و تابان میرسد؟
هوش مصنوعی: لعل لب تو بهای گنج گوهرها را شکست و بیارزش کرد؛ مهرهٔ ارزان کجا ارزش مروارید گرانبها را دارد؟
هوش مصنوعی: هرکس بخواهد لحظهای همنشین تو باشد، باید از جان و جهان دست بکشد؛ این شرط لازم همنشینی توست.
هوش مصنوعی: عقل میگوید به خاطر هیچکس جانت را فدا مکن. جانبازی رسم عشق است و آن پرهیز حکم دین و خرد؛ عاشق رسم عشق را برمیگزیند.
هوش مصنوعی: در روزگار کسی نیست که در نیکویی و زیبایی همپای تو باشد، آنگونه که ماه با خورشید قرین میشود.
هوش مصنوعی: آسمان کسی را با چنین زیبایی و شکل و شمایلی ندیده و مادر روزگار هم چنین کسی نزاده است.
هوش مصنوعی: سیف هر چه سخن گفت، همه ذکر تو بود؛ همانگونه که هرجا زنبور عسل موم بسازد، در آن عسل هست. یعنی شیرینی سخن شاعر از یاد توست.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
مه نور میفشاند و سگ بانگ میکند
مه را چه جرم؟ خاصیت سگ چنین بوَد
از ماه نور گیرد ارکان آسمان
خود کیست آن سگی که به خار زمین بوَد؟
شاها همای فتح و ظفر روز معرکه
با شاهباز رایت تو همنشین بود
هر جا که مرکب تو رود ابر کردگار
چون سایه با رکاب و عنانت قرین بود
بر هر زمین که نعل سمندت گذار کرد
[...]
آن را که حسن و شکل و شمایل چنین بود
چندان که ناز بیش کند نازنین بود
وقتی در آب و آینه میبین جمال خویش
کز روزگار حاصل عمرت همین بود
با خود نشین و همدم و همراز خویش باش
[...]
ترکی و خوبروی، کسی کاینچنین بود
نبود عجب گر دل او آهنین بود
ماییم و خوابهای پریشان تمام شب
خوش وقت آنکه با چو تویی همنشین بود
تیغم نه بر قفا، به گلو زن که گاه مرگ
[...]
حق است دین سید و دین من این بود
برهان واضح است و دلیل مبین بود
گفتم که من همینم و معشوق من همان
دیدم که اوست آنکه همان و همین بود
آن نور آسمان و زمین است و نزد ما
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.