ای محمد نام و احمد خلق و محمودی شیم
محمدت را همچنان چون ملک را تیغ و قلم
بذل بیدستت نباشد همچو دانش بیخرد
مال با جودت نماند همچو شادی با ستم
روح را از رنجهای دل تهی کردی کنار
آز را از گنجهای جود پر کردی شکم
گر همی یک چند بیکام تو گردد دور چرخ
تا نباشی همچو ابر ای نایب دریا دژم
در وجود غم چنین بد دل چه باشی بهر آنک
کار اقبال تو میسازند در پردهٔ عدم
میکند از خانهٔ فضل الاهی بهر تو
تختهٔ تقدیر ایزد را ز تاییدت رقم
منگر این حال غم و اندیشه کز روی خرد
شادی صد ساله زاید مادر یک روزه غم
باش تا سر برزند خورشید اقبالت ز چرخ
تا جهانی را ببینی پیش خود چون من خرم
تا ببینی دشمنانت را به طوع و اختیار
پیش روی چون مهت چون چرخ داده پشت خم
باش تا دریای جودت در فشاند تا شود
صدهزاران شاعر از جود تو چون من محتشم
ای دو گوشت بر صحیفهٔ فضل فهرست خرد
وی دو دستت در کتاب جود سرباب کرم
با چنین فضلی که کردم قصد در گاهت ز بیم
خشک شد خون در تن امید چون شاخ بقم
آمدم سوی تو از بهر وعدهٔ بخششت
از عرقهای خجالت عرقها را داده نم
چون علم کی بود می پیشت چنین لیک از سخا
هم تو کردی بنده را اندر چنان مجلس علم
حلقه شد بر من جهان چون عقد سیصد در امید
تا درین سی روز دارم طمع آن سیصد درم
ریش در وعده مجنبان از سر حری بگوی
از پی دوری ره من زود یا «لا» یا «نعم»
تا بود مر بد سگالان را به طاعتها خلل
تا بود مر نیکمردان را به زلتها ندم
تا در آب و خاک و باد و آتش از بهر صلاح
گرمی و خشکی و سردی و تری باشد به هم
در هنرمندی چو سرو اندر چمن گاه نشاط
گاه از نزهت به بال و گاه از شادی به چم



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این مدحیه به ستایش شخصیت عمادالدین محمدبن منصور میپردازد و او را به عنوان نمونهای از فضیلت و فخر معرفی میکند. او ویژگیهای نیک محمد را چون دانش و سخاوت ذکر میکند و بر این باور است که وجود او باعث خوشبختی و شادی دیگران است. شاعر از تأثیر مثبت محمد بر زندگی خود و دیگران صحبت میکند و او را مانند خورشیدی میداند که به جهانیان نور میبخشد. در ادامه، او به آثار و کارهای محمد در عرصه فضل و علم اشاره میکند و امیدوار است که این حال ادامه یابد. شاعر به میمنت وجود او تأکید میکند و لحظاتی پر بار و سرشار از خیروبرکت را برای خود و دیگران طلب میکند.
هوش مصنوعی: ای محمد، تو کسی هستی که نامت محمد و خلق تو احمد و صفاتت محمود است. در اینجا به تو اشاره میشود که شهرت و مقام تو همچون تیغ و قلم برای یک ملک (پادشاه) است، یعنی قدرت و تاثیرگذاری زیادی داری.
هوش مصنوعی: بخشش تو از روی نادانی نیست، مانند دانشی که بدون خرد و فهم باشد. همچنین، ثروت تو با بخشندگیات ناپایدار نمیماند، مانند شادیای که در کنار ظلم وجود ندارد.
هوش مصنوعی: تو با مهربانی خود، روح من را از رنجهای دل فارغ کردهای و در کنار این، آز و طمع را از ثروت بخشندگیات پُر کردهای.
هوش مصنوعی: اگر مدتی خواستهات برآورده نشود و ناامید شوی، نگذار که دلت چون ابر غمگین و تیره شود، ای نمایندهٔ دریا (عمادالدین محمدبن منصور).
هوش مصنوعی: غم در دل بدی چون تو وجود ندارد، زیرا اقبال و سرنوشت خوب تو را در عالم نامرئی میسازند و تقدیر میکنند.
هوش مصنوعی: خداوند به خاطر تو، به خاطر تایید و حمایت تو، مقداری از علم و فضل خود را به تو ارزانی داشته و سرنوشتت را با ارادهاش خلق کرده است.
هوش مصنوعی: نگاه نکن به این حالت غم و اندوه که به خاطر عقل و دانش، شادیای به اندازهٔ صد سال برای انسان به وجود میآید، در حالیکه مادر چنین غمی فقط یک روز است.
هوش مصنوعی: منتظر بمان تا خورشید خوشبختیات از افق سر برآورد تا جهانی شاد و خوشحال را پیش روی خود ببینی، مانند من که شاداب و خوشحالم.
هوش مصنوعی: تا تو بتوانی دشمنان خود را با رضایت و خواست خود، همچون ماه، به عقب و دور ببینی.
هوش مصنوعی: بگذار تا generosity و بخشندگی تو مثل دریایی بزرگ برمیخیزد و باعث شود که هزاران شاعر دیگر هم به مانند من، تحت تأثیر بزرگی و کرامت تو قرار بگیرند و سخن بگویند.
هوش مصنوعی: ای تو که با گوشهای خود (آگاهی) نام نیک و فضیلتهای بزرگی از خرد را در لیست فضایل نوشتهای و دستانت در کتاب جود و بخشندگی سرفصل کرم و سخاوت هستند.
هوش مصنوعی: با توجه به این فضیلت و نیکی که در تو میبینم، از ترس اینکه مبادا مورد لطف و رحمتت قرار نگیرم، امید و آرزویم به کلی از قلبم خشک شده، مانند شاخ گیاه بقم که در برابر کمآبی و خشکی بیجان میشود.
هوش مصنوعی: به خاطر وعدهای که در مورد بخشش تو داشتم، به سوی تو آمدم، ولی به خاطر خجالت و شرمساری، عرق بر تنم نشسته است.
هوش مصنوعی: عالم همیشه چنین نیست که علمش در پیش تو باشد، بلکه به خاطر سخاوت توست که بنده را در چنین محفل علمی پذیرفتی.
هوش مصنوعی: دنیا به دور من مانند یک حلقه بسته شده است، و من به اندازهٔ سی درم امید دارم که در این سی روز به آن دست یابم.
هوش مصنوعی: در وعدهها و قولها هیچ حرکتی نکن، فقط بگو که آیا به من میرسید یا نه، و از دوریام بیخبر نمان. یعنی در انتخاب بین "بله" یا "نه"، بهتر است صریح و روشن باشی.
هوش مصنوعی: تا زمانی که باعث خرابکاری بدکاران باشد، نباید به عبادتها آسیب برسد و تا زمانی که به نیکمردان خطایی وارد نمیشود، نباید آنها را سرزنش کرد.
هوش مصنوعی: تا زمانی که در آب و خاک و باد و آتش برای بهبود و صلاح، گرمی و خشکی و سردی و تری در کنار هم وجود داشته باشد.
هوش مصنوعی: در هنرمندی، شبیه سرو در باغ است که گاهی خوشحال و با نشاط و گاهی بر اثر زیباییها به بالا میرود و گاهی از شادی میچرخد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
هرکه دائم با نگار خویشتن باشد به هم
دلش ناویزد به درد و جانش ناویزد به غم
پشتش از هجران نباشد چون دو زلف او دو تا
دلش از انده نباشد چون دو چشم او دژم
من بدل کردم بشادی غم بوصل یار خویش
[...]
افتخار اهل تیغ ای صاحب اهل قلم
شمع سادات عرب خورشید احرار عجم
ای امین شاه غازی صاحب دیوان هند
روشن از رای تو بینم کار تاریک حشم
ای عمید ملک سلطان بوالفرج اهل فرج
[...]
هفت چیز از خسرو عالم همی نازد به هم
دین و ملک و تاج و تخت و رایت و تیغ و قلم
آن خداوندی که مغرب دارد او زیر نگین
وان شهنشاهی که مشرق دارد او زیر علم
سایهٔ یزدان ملک شاه آنکه اندر ملک خویش
[...]
چون به صحرا شد جمال سید کون از عدم
جاه کسرا زد به عالمهای عزل اندر قدم
چون نقاب از چهرهٔ ایمان براندازد زند
خیمهٔ ادبار خود کفر از خجالت در ظلم
کوس دعوت چون بزد در خاک بطحا در زمان
[...]
ای حریم صدر تو ترسندگان را چون حرم
از تو گشته بیضهٔ خوارزمشاهی محترم
طایر عدل ترا صحن زمین زیر جناح
ناظر قدر ترا سطح فلک زیر قدم
چرخ گردان بر ندارد جز بفرمان تو گام
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.