ای خنده زنان بوس تو بر تنگ شکر بر
وی طنز کنان نوش تو بر رنگ گهر بر
جان تو که باشد ز در خندهٔ او باش
کز خنده شیرینت بخندد به شکر بر
بر مردمک دیدهٔ عشاق زنی گام
هر گه که ملک وار خرامی به گذر بر
نظارگیان رخ زیبای تو بر راه
افتاده چو زلف سیهت یک به دگر بر
تو بوسه همی باری از آن لعل شکر بار
در بوسه چدن دیده و جانها به اثر بر
آمیخته صورتگر خوبان بر فتنه
از نطق و دهان تو عیان را به خبر بر
بنشانده به خواری خرد عافیتی را
زنجیر دلاویز تو چون حلقه به در بر
ای زلف تو از آتش رخسار تو پرتاب
من فتنه بر آن تافته و تافته گر بر
دیوانه بسی دارد در هر شکن و پیچ
آن سلسلهٔ مشک تو بر طرف قمر بر
یارب که همی تا چه بلا بارد هر دم
ای جان پدر زلف تو بر جان پدر بر
اندر شب و روز سر زلفین و رخ تو
عمری به سر آوردم بر «بوک» و «مگر» بر
گر با خبرستی ز پی روی تو هر شب
غیرت بزمی بر فلک خیره نگر بر
سرو و گل تو تازه بدانند که هستند
آن جسته و این رستهٔ این دیدهٔ تر بر
آتش زدهای در دل عشاق ز خشکی
آبی نه کسی را ز تو بر روی جگر بر
مانند دل سخت سیاه تو از آنست
هم بوسه و هم گریهٔ حاجی به حجر بر
ای نقش دل انگیز ترا از قبل انس
بنگاشته روحالقدس از عشق به پر بر
در زینت و در رنگ کلاه و کمر خویش
زحمت چه کشی در طلب گوهر و زر بر
از اشک من و رنگ رخ من ببر ای ترک
بعضی به کله بر زن و بعضی به کمر بر
سحر تو اگر چه ز سحر سست شود سحر
خندید چو صبح آمد بر نور سحر بر
چندان چه نمایی شر از آن چشم چو آهو
خیرالبشر اینجا و تو مشغول به شر بر
هان آهو کا جور مکن تا بنگویم
این جور تو بر عدل شه شیر شکر بر
سلطان همه مشرق بهرامشه آنکو
بهرام سپهرش نسزد بنده به در بر
فرخنده یمینی و امینی که بخندد
یمنش به قضای بد و امنش به قدر بر
شیر فلک از بیلک او برطرف کون
زانگونه گریزنده که آهو به کمر بر
خو کرده زبانش به در جنگ و سر گنج
اندر صف مجلس به «بگیر» و به «ببر» بر
در بارگه حکم تقاضای یقینش
آتش زده در نفس شک و نقش اگر بر
لفظش برسیدست بسان خرد و جان
بر ذروهٔ عرش و فلک و ذره به در بر
صاحب خبر غیر نخواندست به سدره
چون سیرت نیکوش به فهرست سیر بر
نظاره اگر روح ندیدست به دیده
چون چهرهٔ زیباش به صحرای صور بر
فتنهست چو خورشید پی فتنه نشانیش
بهرام فلک به شه ناهید نظر بر
هر کس که کند قصد که تا سر بکشد زو
سر گمشده بیند چو کشد دست به سر بر
ای تکیه گه دولت و تایید تو در ملک
بر سو به خداوند و فرو سو به هنر بر
چون رعب تو خود نایب حشرست درین ربع
کی دل دهدت تا تو نهی دل به حشر بر
چون عصمت و تایید الاهی سپر تست
کی تکیه کنی بر زره و خود و سپر بر
گر رشگ برد خصم تو نشگفت گه سوز
از آتش شمشیر تو بر عمر شرر بر
زیرا که به از عمر بود مرگ مر آنرا
کز سهم دلاشوب تو باشد به خطر بر
هر چند که بودی ز پس پردهٔ ادبار
بدخواه ترا میل به کبر و به بطر بر
اکنون که ترا دید ز سهم و خطر تو
بارست بطر بر عدوی روز بتر بر
این قوت بازوی ظفر از پی آنست
کز نعت تو حرزست به بازوی ظفر بر
ای از کف چون ابر بهاریت گه جود
آن آمده بر بخل که از وی به حضر بر
گر ابر مدد یکدم از انگشت تو گیرد
هرگز نکند بیش بخیلی به مطر بر
ای ذات ترا از قبل قبلهٔ دلها
تدبیرگر چرخ بپرورده ببر بر
چون قطب تو اندر وطن خویش به نیکی
آوازهٔ نام تو چو انجم به سفر بر
خور جود تو جوینده چو انجم به فلک بر
گل مدح تو گوینده چو بلبل به شجر بر
رحمت شده بی امر تو زحمت به خرد بر
فتنه شده بی امر تو فتنه به سهر بر
در کعبهٔ انصاف تو محراب دگر شد
نقش سم شبدیز تو بر ماده و نر بر
تا حرز نفر داد تو و یاد تو باشد
هرگز نرسد هیچ نفیری به نفر بر
امروز درین دور دریغی نخورد هیچ
از عدل تو یک سوخته بر عدل عمر بر
بنگاشت تو گویی همه را از قلم مهر
نقاش ازل نقش تو بر حسن بصر بر
انگشت گزان آمده نزد تو حسودت
برده سر انگشت کز آتش به سقر بر
دولت نتواند که گشاید ز سر زور
ار بند نهد دست تو بر پای قدر بر
گور و ملک الموت بهم بیندی از تو
گر گرز زنی بر عدوی تیره گهر بر
در بحر گر آواز دهی جانورانش
لبیک زنان پیش تو آیند به سر بر
هر دم فلک الاعظم ز اوج شرف خویش
احسنت کند بر شرف چون تو پسر بر
تا نقش کند از قبل رمز حکیمان
جاه خطر و چاه خطر را به سمر بر
بر رهگذر حاسد تو چاه و خطر باد
تا ناصحت آساید با جاه و خطر بر
بر پشت تو بادا زره عصمت ایزد
تا باد زره سازد بر روی شمر بر
خاک در تو باد سپهر همه شاهان
تا خاک و سپهرست بزیر و به زبر بر
روی تو چنان تازه که گوید خرد و جان
ای تازهتر از برگ گل تازه به بربر



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر در مدح بهرامشاه به توصیف زیباییها و ویژگیهای این پادشاه میپردازد. شاعر با زبانی شیوا و تشبیهاتی زیبا، از خندههای شیرین و رخسار دلربای او سخن میگوید و آثار عشق او را بر دل عاشقان روایت میکند. او بهشت و نیل از اوج شخصیت بهرامشاه را به تصویر میکشد و ویژگیهای رهبری و عدالت او را ستایش میکند. همچنین، شاعر به قدرت او در مواجهه با دشمنان و تاثیرش بر مردم شهر اشاره میکند و او را نه تنها یک پادشاه، بلکه نماد نیکی و خوبی در جامعه معرفی میکند. در نهایت، شعر به قدرت بینظیر او و تاثیرش در جامعه و کشور تأکید میکند و بهرامشاه را به عنوان الگویی از شایستگی و حکمت معرفی مینماید.
هوش مصنوعی: ای کسی که با خندهات، بوسهات را بر شکر تنگ بزن و با شوخی، نوشیدنیات را بر رنگ گوهر (دُر) بنوش.
هوش مصنوعی: جان تو چه ارزشی دارد که در خندهٔ او باشی، زیرا از خندهٔ شیرین تو، او به شکر (نیکی) میخندد.
هوش مصنوعی: هر بار که تو همچون یک ملکه با ناز و सुंदर خیالی از کنار عاشقان عبور میکنی، بر مردمک چشم آنها اثر میگذاری.
هوش مصنوعی: عاشقان در انتظار دیدن چهرهٔ زیبا و دلانگیز تو هستند، مانند موهای سیاه تو که به هم پیچیدهاند و از یکدیگر جدا نمیشوند.
هوش مصنوعی: تو بارها بوسهای از آن لبهای شیرینی که مانند شکر هستند میزنی، و این بوسهها تأثیر عمیقی بر چشمها و جانها دارند.
هوش مصنوعی: زیبایی صورتگران خوبان به واسطهٔ سخن و کلام تو در فتنه و بلوا آشکار و نمایان است.
هوش مصنوعی: عافیتی که در اینجا به آن اشاره شده، به روزگار خوش و آسودگی اشاره دارد که بدان سبب به زنجیر درآمده و به شکل حلقهای در آمده است. یعنی تاثیر زیبایی و جذابیت تو (زلف تو) آنقدر قوی است که موجب خوار شدن خرد و فرودستی خوشبختی گردیده است.
هوش مصنوعی: زلف تو مانند شعلهٔ آتش است و چهرهٔ تو جلوهای دلربا دارد. این زیبایی و جذابیت تو باعث میشود که من در دام عشق و فتنهٔ آن گرفتار شوم و همچنان به تماشای تو ادامه دهم.
هوش مصنوعی: در هر خم و پیچی از زلفهای مشکی تو، دیوانگان زیادی وجود دارند که به عشق آن زلفها گرفتار شدهاند، که این زلفها مانند هلال ماه زیبا هستند.
هوش مصنوعی: خداوند، میداند که چه بلاهایی بر من میبارد هر لحظه؛ ای محبوب، به خاطر زلفهای تو من تمام وجود و زندگیام را فدای پدرم میکنم.
هوش مصنوعی: من در شب و روز، با تماشای زلف و چهرهٔ تو عمرم را گذراندهام، همچون بوک (خداوندگار خوبرویان) و مگر (نامی از خوبان).
هوش مصنوعی: اگر از دلبستگی و عشق به تو آگاه بودی، هر شب به خاطر غیرت عشق به تو به آسمان خیره میشدم.
هوش مصنوعی: سرو و گل به تازگی میدانند که اینها (تو) آنهایی هستند که در این دنیا مشخص هستند و چشم تر من به آنها خیره است.
هوش مصنوعی: تو با عشق خود، دل عاشقان را مانند آتش سوزاندهای، در حالی که هیچ آب و آبی وجود ندارد تا آتش را خاموش کند، و هیچکس نمیتواند بر دل خود، نام تو را بنویسد.
هوش مصنوعی: دل تو بهاندازهٔ سختی و تیرگیاش همچنان بر بوسه و گریهٔ حاجی در کنار کعبه تأثیرگذار است. اینجا اشاره به این دارد که هم محبت و هم غم در کنار هم وجود دارند.
هوش مصنوعی: ای تصویر زیبای تو را پیش از آمدن انس، روحالقدس به خاطر عشق به تو رسم کرده است.
هوش مصنوعی: در زیبایی و رنگ لباس و کمر خود چه زحمتی میکشی برای به دست آوردن جواهر و طلا؟
هوش مصنوعی: ای ترک (مرد ترکی) از اشک من و رنگ رخسارم بگذر. بعضی از افراد روی سر خود کلاهی دارد و بعضی دیگر کمربند به کمر بستهاند.
هوش مصنوعی: اگر چه جاذبه و جذابیت سحر تو ممکن است ضعیف شود، اما سحر خندید و با آمدن صبح نسبت به نور سحر، تجلی بیشتری پیدا میکند.
هوش مصنوعی: چقدر میتوانی از آن چشمان همچون چشم آهو شر و ناپسندی نشان دهی، در حالی که تو، خیرترین انسانها در اینجا هستی و به کارهای بد مشغول شدهای.
هوش مصنوعی: ای آهو، به تو میگویم که رفتار بدی نکنی، زیرا اگر چنین کنی، از عدالت پادشاه (بهرامشاه) میگویم که شیر (به عنوان نمادی از قدرت) بر شکر (نماد نیکی) چیره میشود.
هوش مصنوعی: سلطان تمام سرزمینهای مشرق، بهرامشاه است؛ کسی که شخصیت و مقامش به اندازهای والا است که هیچ بندهای سزاوار نیست در برابر او قرار گیرد.
هوش مصنوعی: من به خوبی و خوشی فراوان هستم، و امنیت و خوشبختیام باعث میشود که سرزمین من (یمن) در برابر قضای بد محفوظ بماند و از نظر وفور نعمت به اندازهای باشد که از امنیت من ناشی میشود.
هوش مصنوعی: شیر آسمان (یا شیر فلک، یعنی دلاوری بزرگ) از bravado و شجاعت او دور شده است، به طوری که مانند آهویی که از مهلکه فرار میکند، از او میگریزد.
هوش مصنوعی: زبان او به صحبت کردن در جنگ و همچنین در اشعار و مجالس عادت کرده است، به گونهای که در مجامع از او خواسته میشود که بر اساس دستورات دیگران عمل کند و چیزی را بگیرد یا ببرد.
هوش مصنوعی: در دربار پادشاه، درخواست و آرزوی او به یقین رسیده و با این حال، همچنان در دلش شک و تردید وجود دارد و این احساسات را مانند آتش در نفسش میسوزاند.
هوش مصنوعی: کلام او به اندازهای اثرگذار و بلند است که به عرش و آسمان و ذرات کوچک زمین نیز میرسد و بر آنها تأثیر میگذارد.
هوش مصنوعی: تنها کسی که از خبر مطلع است، جز او کسی نمیداند که درخت سدره (درختی در بهشت) چه حالتی دارد، زیرا سیرت نیکو و خوب او همانند نامش در فهرست افراد با فضیلت برجسته است.
هوش مصنوعی: اگر روح کسی به صورت زیبا و دلنوازش در صحرای صورتها (اجسام) دیده نمیشود، به خاطر این است که آن زیبایی از درون او آشکار میشود و بدون چشم نمیتوان آن را تماشا کرد.
هوش مصنوعی: فتنه مانند خورشید است؛ یعنی جذاب و فریبنده، و نشاندهندهٔ چهرهٔ بهرام است. آسمان بر او، یعنی بهرام، ناظر بر ستارهٔ ناهید (زهره) است.
هوش مصنوعی: هر فردی که بخواهد به کسی ضرر بزند و او را از پا درآورد، وقتی دستش را به سمت آن شخص دراز کند، سر گمشدهای را در مییابد، گویی خود او دچار آسیب و سردرگمی شده است.
هوش مصنوعی: تو پناهگاه حکومت و پشتیبانی در این سرزمین هستی؛ برتر از همه، در نزد خداوند و همچنین در زمینه هنر، مقام والایی داری.
هوش مصنوعی: رعب و ترسی که تو ایجاد میکنی، مانند روز قیامت است، در این سرزمین، چه کسی به تو اجازه میدهد که دل خود را به روز قیامت بسپاری؟
هوش مصنوعی: چون عصمت و حمایت الهی برای تو مانند سپر است، چرا به زره و خودت و سپرت تکیه میکنی؟
هوش مصنوعی: اگر دشمن تو حسودی کرد، نباید تعجب کنی؛ زیرا آتش شمشیر تو میتواند بر عمر او بسوزد و او را مورد خطر قرار دهد.
هوش مصنوعی: زیرا مرگ از عمر بهتر است، چرا که مرگ از ناآرامی و آشفتگی تو ناشی میشود و سبب خطر میگردد.
هوش مصنوعی: هرچند که تو از پشت پردهٔ تباهی و بدی به دنبال تو هستی، اما به تو تمایل به طغیان و غرور دارد.
هوش مصنوعی: اکنون که مواجهه با تو باعث میشود تا این خطر و تهدید تو سبکتر شود، باید بطر (شجاعت و نیرومندی) را بر دشمن روز، بیشتر و قویتر نمایی.
هوش مصنوعی: این قدرت و نیروی پیروزی به خاطر این است که از مدح و ستایش تو، دلیلی برای رسیدن به پیروزی و موفقیت به وجود میآید.
هوش مصنوعی: ای کسی که مانند ابر بهاری، بخشندگیات بر بخل غلبه کرده و آن را کنار زده است.
هوش مصنوعی: اگر ابر فقط برای یک لحظه از انگشت تو مدد بگیرد، هرگز نمیتواند به خاطر بخل تو، بارانی بیش از آن ببارد.
هوش مصنوعی: ای ذات پاک تو که از قبل، مقصد و آرزوی دلها هستی، چرخ فلک را به دور خود پرورده و به راهی هدایت کن.
هوش مصنوعی: چون تو، به عنوان قطب (مرکز و محور) در سرزمین خود، در کارهای خوب و نیک شناخته شدهای، آوازه و نام تو مانند ستارهها در آسمان در سفر و گردش است.
هوش مصنوعی: بخشی از سخاوت و بخشش تو مانند خورشید برای جویندگان، درخشان و نورانی است. کسی که از تو ستایش کند، مانند بلبل است که از گلها به شاخ و برگ درختان میخواند.
هوش مصنوعی: رحمت و نیکی به درخواست و فرمان تو به سوی انسانها آمده و زحمتها و مشکلات بدون اراده تو ایجاد نشده، همچنین فتنهها و آشفتگیها به ناخواسته از سوی تو در دنیا پدید آمده است.
هوش مصنوعی: در کعبهٔ انصاف تو، جایگاه عبادت و اخلاق دیگری به وجود آمده است، زیرا نشانهٔ شجاعت و قدرت تو (سم شبدیز تو) بر موجودات نر و ماده نمایان شده است.
هوش مصنوعی: تا زمانی که یاد تو و حمایتی که از دیگران میکنی، در امان باشد، هیچ آسیبی از سوی بدخواهان به تو نخواهد رسید.
هوش مصنوعی: امروز در این دوران، هیچکس از انصاف تو احساس ناراحتی نمیکند، حتی یک سوخته (آدم ناکام) هم از بیانصافی زندگیاش رنج نمیبرد.
هوش مصنوعی: تو گویی که نقاشی ازلی با قلم محبت، تمام زیباییها را به تصویر کشیده و همین نقشه را بر چهرهٔ تو نقش بسته است.
هوش مصنوعی: حسودان، با حسرت و غبطه به سوی تو آمدهاند و از این ناراحتی که تو را میبینند، به خود میخورند، زیرا تو به مقام و زیباییای رسیدهای که آنها آرزویش را دارند و دلشان میسوزد.
هوش مصنوعی: دولت نمیتواند با زور خود را آزاد کند، اگر تو با قدرت و اختیارت دستت را بر پای او بگذاری.
هوش مصنوعی: اگر تو بر دشمنان با قدرت حمله کنی، مرگ و قبر را به خود نزدیک میبینی و در آن حالت، ملک الموت (فرشته مرگ) را هم در کنار خود احساس میکنی.
هوش مصنوعی: اگر در دریا فریاد بزنی، جانوران دریایی با صدای تو پاسخ میدهند و به سوی تو میآیند.
هوش مصنوعی: هر لحظه آسمان بزرگ از مقام بلند خود به شرافت تو، که پسر چنین پدر بزرگی هستی، آفرین میگوید.
هوش مصنوعی: بهرامشاه باید قبل از هر چیز به جنبههای حکمت و دانش اهمیت بدهد تا مشکلاتی که او را تهدید میکند، همچون خطر جاه و خطر چاه، به سادگی برطرف شود و از این مسیر به موفقیت برسد.
هوش مصنوعی: برای دشمن حسود تو، بر سر راهش چاه و خطر وجود داشته باشد تا نصیحتگر آرامش پیدا کند و با قدرت و خطراتی که تو داری، مواجه شود.
هوش مصنوعی: بر روی تو، ای شایسته، زرهای باشد که به دست خداوند از عصمت و پاکی ساخته شده است، تا چنین پوششی بر روی شمر (شخصی که در اینجا به عنوان نماد دشمنی یا بدی معرفی شده) فراهم آورد.
هوش مصنوعی: تو آنقدر بزرگ و عزیز هستی که هم خاک و هم آسمان به تو تعلق دارند؛ یعنی تو برتر از همهٔ پادشاهان هستی و نهتنها خاک زیر پا، بلکه آسمان بالای سر، همه به تو مربوطند.
هوش مصنوعی: صورت تو آنقدر زیبا و تازه است که به عقل و روح میگوید، ای زیباتر از گلهای تازهای که در بربر (سرزمین مشهور به گل و گیاه) میرویند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
نوروز فراز آمد و عیدش باثر بر
نز یکدیگر و هر دو زده یک بدگر بر
نوروز جهان پرور مانده ز دهاقین
دهقان جهان دیده ش پرورده ببر بر
آن زیور شاهانه که خورشید برو بست
[...]
ای سلسله مشک فکنده به قمر بر
خندیده لب پر شکر تو به شکر بر
چون قامت تو نیست سهی سرو خرامان
چون چهره تو نیست گل لعل به بر بر
تا تو کمری بستی باریک میان را
[...]
ای تازه تر از برک گل تازه به بر بر
پرورده تو را خازن فردوس به بَر بر
عناب شکر بار تو هرگه که بخندد
شاید که بخندند به عناب و شکر بر
در سیم حَجَر داری و بر ماه چلیپا
[...]
ای تازه تر از ترب و سفاناج به بر بر
پرورده ترا غوری و غَرچه به ذکر بر
بر نیم بروت تو هر آنگه که بخندم
یک شهر بخندند بر آن نیم دگر بر
در خرزهٔ چون سنگ دو پاره زدهای چنگ
[...]
برهان هدی صدر جهان ای همه ساله
اوهام بشر زیر و جلالت به زبر بر
عالی همه قدر تو و آوازه فلک را
شیرین همه لفظ تو و تهمت به شکر بر
چون حلقه بود بیسر و بیپای هر آن کس
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.