او کیست مرا یارب او کیست مرا یارب
رویش خوش و مویش خوش باز از همه خوشتر لب
داده لب و خال او را بیخدمت کفر و دین
کرده رخ و زلف او را بیمنت روز و شب
منزلگه خورشیدست بینور رخش تیره
دولتکدهٔ چرخ است از قدر و قدش مرکب
از بهر دلفروزی جان گهر و ارکان
وز بهر جانسوزی دست فلک و کوکب
بر هر مژهٔ چشمش بنبشته که: لا تعجل
در هر شکن زلفش برخوانده که: لا تعجب
بی بوالعجبی زلفش کاشنید که سر بر زد
مهر از گلوی تنین ماه از دهن عقرب
میگون لب شیرینش بر ما ترشست آری
می سرکه بخواهد شد چندان نمک اندر لب
دیدی رسن مشکین بر گرد چه سیمین
کو آب گره بندد مانند حباب و حب
ورنه برو و بنگر از دیدهٔ روحانی
در باغ جمال او زلف و زنخ و غبغب
کافر مژگانش از بت بر ساخت مرا قبله
نازک لب او در تب بگداخت مرا قالب
در پنجرهٔ جزعین موسی چکند با بت
در حجرهٔ یاقوتین عیسی چکند با تب
جزعش همه دل سوزد لعلش همه جان سوزد
شوخی و خوشی را خود این ملک بود یارب
مژگانش همی از ما قربان دل و جان خواهد
های ای دل و هان ای جان من یرغب من یرغب
مدح ملک مشرق بهرامشه مسعود
آن بدر فلک رتبت و آن ماه ملک مشرب
گاو ز می از لطفش چو گاو فلک در تک
شیر فلک از قهرش چون شیر زمین در تب
عدل از در او گویان با ظلم که: لا تامن
جود از کف او گویان با بخل که:لا تقرب
بخل و ستم کلی از درگه و از صدرش
جز این دود گر هرچت آن هست هوالمطلب
گر عدل عمر خواهی آنک در او بنشین
ور جود علی جویی اینک کف او اشرب
در جمله سنایی را در دولت حسن او
در دست بهین سنت مدحست مهین مذهب
بر آخور او بادا دوبارگی عالم
در دولت و پیروزی هم ادهم و اشهب



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این قصیده، شاعر به ستایش بهرامشاه میپردازد و او را به عنوان مظهر زیبایی و قدرت معرفی میکند. بهرامشاه فرزند خورشید و نماد عدل و جود است که در حاکمیت خود، همواره با ظلم و بخل مبارزه میکند. شاعر از زیباییهای ظاهری و باطنی او سخن میگوید و به وصف چهره و وفاداری او اشاره میکند. همچنین، او را به عنوان میسر کنندهٔ خوشبختی و زندگی نیک ذکر میکند و بر صفات نیکویش تأکید میکند. در کل، مدحی است غنی از زیبایی و شگفتی که به تجلیل از مقام و منزلت بهرامشاه میپردازد.
هوش مصنوعی: ای خدا، او کیست که چهرهاش زیبا و موهایش دلکش است و لبهایش از همه چیز زیباتر به نظر میرسند؟
هوش مصنوعی: لب و خال او را بدون منت و زحمت، زیباییهای دین و کفر را تحت تأثیر قرار داده و صورت و موهایش را به طور مداوم در طول روز و شب زیبا کرده است.
هوش مصنوعی: منزلگاه خورشید، جایی است که نور او میتابد، اما در این جا به خاطر چهرهٔ تیرهاش، نشانی از روشنایی نیست. این محفل، به سبب مقام و بزرگی او، مایهٔ افتخار آسمان است.
هوش مصنوعی: برای خوشحالی دل، جان و ارکان وجودش را فدای زیبایی میکند و همچنین به خاطر عشقش، دست فلک و ستارهها را به آتش میکشاند.
هوش مصنوعی: چشمهای او طوری هستند که میگویند: شتاب نکن و در هر پیچ و تاب زلفهایش نوشتهاند: شگفتزده نشو.
هوش مصنوعی: زلف او بدون هیچ شگفتی همچون تنگی که گلوی مروارید را فشرده، سبب بروز محبت شده است، بهطوری که از دهان عقرب هم تابش ماه آشکار میشود.
هوش مصنوعی: لبهای شیرین او که رنگی میگون (به رنگ میگون یا بنفش) دارد، به ما بیمحلی کرده و ترش (غیظ و کدورت) شده است. آری، اگر میخواهد، سرکه (ترشی) میشود و در لبهایش نمک زیادی وجود دارد.
هوش مصنوعی: دیدی که چو رسنهای مشکی که دور گردنِ چهسیمین (زن) میپیچد، آب را مانند حباب جمع میکند و به خود میکشد؟
هوش مصنوعی: اگر نه، برو و با چشم دل در زیبایی او بنگر که چطور زلف، خال و چانهٔ برجستهاش در باغ زیباییاش نمایان است.
هوش مصنوعی: مژگان کافر او مانند بت، مجذوب کننده است و به من گرما و تب میدهد، در حالی که لب نازک او مثل قبله، توجه و محبت مرا معطوف خود کرده است.
هوش مصنوعی: بیت به توصیف دو شخصیت مذهبی، موسی و عیسی، میپردازد. در اینجا نالهٔ موسی در حالی که با بت (بتهای زمانه) در حال مواجهه است، به تصویر کشیده شده و عیسی هم با تب (احساس درد و ناراحتی) در حجرهٔ یاقوتین (جایی ارزشمند) به سر میبرد. این تصویرها به نوعی به تضاد بین ضعف و قدرت اشاره دارد.
هوش مصنوعی: دل انسان به خاطر زیباییهای آن معشوق (جزع) میسوزد و جانش به خاطر لعل (جمجمهای که در اینجا نماد زیبایی و جذابیت است) میسوزد. یارب، همین کشور (سرزمین) خود باعث این شوق و خوشی است.
هوش مصنوعی: مژگان (مژهها) او باعث میشود که دل و جان ما فدای او شوند. ای دل و ای جان من، کسی که به عشق او تمایل دارد، چه کسی است؟
هوش مصنوعی: بهرامشاه، پادشاه مشرق، ستارهای در آسمان است و اعتبار او مانند ماه در میان ملکها و برترین مقامها میدرخشد.
هوش مصنوعی: به لطف و بخشش او، گاوها مانند گاوهای آسمانی که از می خوشحالاند، شاد و خوشحال هستند، و از شدت خشم او، شیرها مانند شیرهای زمین در تنگنا و عذاب قرار دارند.
هوش مصنوعی: عدل از درگاه بهرامشاه خبر میدهد که نباید به لطف او دل خوش کرد، زیرا او با ظلم و ستم دارد. از سوی دیگر، دست او به نیکی و بخالت نزدیک نشوید، زیرا از او انتظاری ندارید.
هوش مصنوعی: بخل و ستم هرگز از جایگاه و مقام او دور نیست؛ حتی اگر در ظاهر خود را برتر از اینها نشان دهد، در حقیقت نمیتوان به او اعتماد کرد.
هوش مصنوعی: اگر به دنبال عدالت عمر هستی، باید در جای او نشینی؛ و اگر خیر و بخشش علی را میطلبی، اینک از دست او (علی) بنوش.
هوش مصنوعی: سنایی در کل، در زمان خوبی به سر میبرد و در دولت بهرامشاه، به خاطر ویژگیهای نیکوی او، مدحش را سروده است که از سنت و مذهب خوب پیروی میکند.
هوش مصنوعی: خدا کند که در زمان حکومت بهرامشاه، بار دیگر دنیا به دست او سپرده شود و او بر پیروزی و موفقیت بر دیگران چیره گردد، چه در زمین و چه در آسمان. واژه «ادهم» به معنی سیاه و «اشهب» به معنی خاکستری است، که به احتمال زیاد به رنگهای اسب اشاره دارد و به قدرت و شجاعت اشاره دارد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
آن دخترکان چون مهر مهری مه تو غبغب
غبغب بفرازش مه مه راست زمو عقرب
عقرب ختنی نافه نافه ظلمانی شب
شب را زخویش پروین پروین همه گرد لب
کای دافع هر میکروب کن چاره این میکرب
کو دیده نخواهد شد بی آلت میکرسکوب
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.