جهل بر هم کتاب عقل و دفترای طولانی
که نفزایند از آنها جز که برخامی و نادانی
دلیل فلسفی نامد بکار اثبات واجب را
که ذاتش برتر است از وهم و تخییلات امکانی
نداند عقل کنه آنچه مشهود است اندر حس
چه جای عیب لم یدرک که در ذاتست وحدانی
قدیم لا زمان آید نه در اندیشه حادث
که در جزو زمانی شد عیان از غیب اعیانی
خرد را دانی از مخلوق اول کی رسد هرگز
بکنه هستئی کو عالی است از اول و ثانی
فرو بردیم سر چندانکه در دیوان حکمتها
نبد جز مشت اوراقی بود هر چند برهانی
ز اخبار و اصولت حجت از ظن است ور قطعی
چه شد حاصل ترا جز ریب تاریکی و حیرانی
بکار زاهد و صوفی مباش از شرع و فقر ایمن
نه در خشکی بود فضلی نه در آلوده دامانی
تصوف سیر منزلهای نفس است ارنه غافل
که درهر منزلی تا جمع حق گردد ز خود فانی
در این صوفی و شأن جنگ یهودان بود و عشق نان
نه هیچ از ائتلاف نفس و هیچ از سیر نفسانی
اگر صوفی روش خواهی بشهر روح جو سامان
که بینی در گهی را ماجا اشیاء روحانی
سمی حضرت سجاد حاجی میرزا کوچک
کز آن هیکل هویدا شد تمام آن ذات فردانی
بسی گویند انسانرا فضلیت چیست بر اشیاء
گر او را دیده باشی واقفی از فضل انسانی
ابا کرد آسمان حمل امانت را ونک بیند
که مشت استخوانی حمل آن سازد بآسانی
بسی شیطان بود نادم ز ترک سجده آدم
که دید آنروز خاک و بیند اینک نور یزدانی
مسمی را زاسم ار چند نشناسند لیک او را
تو از رحمتعلیشاهی نیوشی وصف سبحانی
ولی کآئینه روی حق آمد چون صفی الحق
بر او بگشوده گشت ابواب رحمتهای رحمانی
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر به بررسی جهل و نادانی انسان و محدودیتهای عقل بشری در درک حقیقت میپردازد. شاعر میگوید که فلسفه و استدلالات عقلانی هرگز نمیتواند به درک ذات واجب و حقیقت برتر برسد. او از ناتوانی عقل در فهم واقعیات میگوید و به قدیم و ازلی بودن ذات حق اشاره میکند. در ادامه، شاعر به نقد زهد و تصوف میپردازد و تصریح میکند که اینها باید با درک صحیح از حقیقت و وحدت حق همراه باشند. او بر این باور است که حقیقت انسان و فضیلتهای او در ارتباط با خداوند و رحمتهای او نهفته است. در نهایت، شاعر به روشنایی و رحمت الهی اشاره میکند که بر انسانها گشوده شده است.
هوش مصنوعی: نادانی و جهل باعث میشود که کتابهای دانش و عقل تنها به کاغذهای بیفایده تبدیل شوند و از آنها هیچ بهرهای نبریم جز اینکه به نادانیمان افزوده شود.
هوش مصنوعی: دلیل فلسفی برای اثبات وجود واجب وجود ندارد، زیرا ذات واجب بالاتر از تصورات و خیالهای ممکن است.
هوش مصنوعی: عقل نمیتواند بهخوبی چیزی را که در حس قابل مشاهده است درک کند و چه بسا عیبی در آن وجود داشته باشد که به ذات واحد برمیگردد.
هوش مصنوعی: در زمانهای گذشته، نه به فکر حادثهای بیدار شو که در مقطع زمانی، ظهور آن از عالم غیب به روشنی آشکار شده است.
هوش مصنوعی: خرد را از آن مخلوق نخستین بشناس که هیچگاه به اصول وجودی که هم از لحاظ مقام والایش و هم در مرتبه اول و دوم بینظیر است، نمیرسد.
هوش مصنوعی: ما به عمق موضوعات حکمت نفوذ کردیم، به طوری که در دفترهای حکمت چیز دیگری جز تودهای از ورقهای خالی وجود نداشت، هر چند که دلایل و استدلالهایی در آن یافت میشد.
هوش مصنوعی: اخبار و اصول تو فقط بر اساس گمان و ظن است، پس نتیجه قطعی و روشنی که باید به دست آوری چه شده است جز ابهام و سردرگمی.
هوش مصنوعی: از اعمال زاهد و صوفی بهرهمند مباش، چرا که هیچکس نمیتواند از دین و فقر در امان باشد. نه در طریق پاکی، فضیلت وجود دارد و نه در کسی که خود را به آلودگی میزند.
هوش مصنوعی: تصوف مسیری است که انسان در آن مراحل رشد و پالایش نفس خود را طی میکند. در این سفر، باید از خود و دنیای مادّی غافل نشود، زیرا در هر مرحله از این سفر، انسان باید خود را نادیده گرفته و به جمع شدن با حقیقت و رسیدن به الله نزدیک شود.
هوش مصنوعی: در اینجا درباره یک صوفی صحبت میشود که به جنگ با یهودیان میپردازد و به عشق و محبت توجهی ندارد؛ بلکه به دنبال چیزهای مادّی مثل نان است و هیچ ارتباطی با اتحاد درونی و سفر روحانی ندارد.
هوش مصنوعی: اگر به دنبال روش و راهی هستی که به روح و معنویت برسی، به جستجوی حقیقت در باطن وجود خود برو، چرا که در آنجا میتوانی نشانهها و حقایق روحانی را ببینی.
هوش مصنوعی: حضرت سجاد حاجی میرزا کوچک با ظهور خود، حقیقتی بینظیر را نمایان کرد که همگام با ویژگیهای خاصش، تمام وجوه عالی و یکتایی خود را آشکار ساخت.
هوش مصنوعی: بسیاری میگویند که فضیلت انسان بر دیگر موجودات چیست، اما اگر او را به درستی بشناسی، متوجه خواهی شد که فضیلت انسانی در چیست.
هوش مصنوعی: آسمان از پذیرش مسؤولیت خود سر باز زد و نخواست این بار سنگین را تحمل کند، زیرا نمیداند که چگونه موجودی با ظاهری ناتوان و از استخوانهایی ضعیف، قادر به حمل آن خواهد بود.
هوش مصنوعی: بسیاری از شیطانها به خاطر ترک سجده به آدم، پشیمان و ناامید شدند. آنها در آن روز فقط خاک را دیدند، اما حالا نور الهی را در آدم مشاهده میکنند.
هوش مصنوعی: اگرچه برخی مسمی (معنی) را نمیشناسند، اما تو میتوانی او را از رحمت و بزرگی خداوند بشناسی و وصفی از کمالات او را درک کنی.
هوش مصنوعی: وقتی که حقیقت به شکل آئینهای ظهور کرد، دروازههای رحمتهای الهی به روی او گشوده شد.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ازو بی اندهی بگزین و شادی با تن آسانی
به تیمار جهان دل را چرا باید که بخسانی؟
ایا خوشتر ز جان و دل! همه رنج دل و جانی
به رنج تن شدم خرسند اگر دل را نرنجانی
شود بی جان تنم یکسر چو تو لختی بیازاری
تن از آزار جان پیچد تنم را زین قبل جانی؟
اگر چه جانی از انسی همیشه بر حذر باشد
[...]
نگارا ماه گردونی سوارا سرو بستانی
دل از دست خردمندان به ماه و سرو بستانی
اگر گردون بود مرکب به طلعت ماه گردونی
وگر بستان بود مجلس به قامت سرو بستانی
به آن زلفین شورانگیز مشک اندوده زنجیری
[...]
مسلمانان مسلمانان مسلمانی مسلمانی
ازین آیین بیدینان پشیمانی پشیمانی
مسلمانی کنون اسمیست بر عرفی و عاداتی
دریغا کو مسلمانی دریغا کو مسلمانی
فرو شد آفتاب دین برآمد روز بیدینان
[...]
زهی جاهت فریدونی ، زهی ملکت سلیمانی
به عون تو مسلم شد ز هر آفت مسلمانی
غلط گفتم ، خطا کردم، کجا آید به چشم اندر
تو را جاه فریدونی، تو را ملک سلیمانی؟
نجوید دهر جز از رسم تو آثار فرخنده
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.