یکی صورتی دید صاحب جمال
بگردیدش از شورشِ عشقْ حال
بر انداخت بیچاره چندان عرق
که شبنم بر اردیبهشتی ورق
گذر کرد بقراط بر وی سوار
بپرسید کاین را چه افتاده کار؟
کسی گفتش این عابد‌ی پارسا‌ست
که هرگز خطایی ز دستش نخاست
رود روز و شب در بیابان و کوه
ز صحبت گریزان، ز مردم ستوه
ربوده‌ست خاطر‌فریبی دلش
فرو رفته پای نظر در گلش
چو آید ز خلقش ملامت به گوش
بگرید که چند از ملامت؟ خموش
مگوی ار بنالم که معذور نیست
که فریاد‌م از علتی دور نیست
نه این نقشْ دل می‌رباید ز دست
دل آن می‌رباید که این نقش بست
شنید این سخن مرد کار آزمای
کهنسال پروردهٔ پخته‌رای
بگفت ار چه صیت نکویی رود
نه با هر کسی هر چه گویی رود
نگارنده را خود همین نقش بود
که شوریده را دل به یغما ربود؟
چرا طفل یک روزه هوشش نبرد؟
که در صنع دیدن چه بالغ چه خرد
محقق همان بیند اندر ابل
که در خوبرویان چین و چگل
نقابی است هر سطر من زین کتیب
فرو هشته بر عارضی دل فریب
معانی است در زیر حرف سیاه
چو در پرده معشوق و در میغ ماه
در اوراق سعدی نگنجد ملال
که دارد پس پرده چندین جمال
مرا کاین سخنهاست مجلس فروز
چو آتش در او روشنایی و سوز
نرنجم ز خصمان اگر بر تپند
کز این آتش پارسی در تبند
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
این شعر و قسمت قبلی آن نشاندهنده یکی از اعتقادات شیخ اجل سعپی است که بر خلاف آنچه مشهور است و او در غزل‌هایش اشاره به جمال پرستی و دیدن خوبرویان کرده و به تصریح هم این موضوع را گفته و آن از اقتضاآت نوع غزل عاشقانه است و چون کسی بخواهد عقاید حقیقی سعدی را بشناسد باید به بوستان که در واقع از یک منظر مانیفست اعتقادی سعدی است،اعتقاد اصلی خود را اینجا مشخص می‌کند و بر شاهد بازان و امرد بازان نهیب می‌زند و ایشان را به شدت ملامت می‌کند به دلیل این عمل زشت که از روی هواجس و هواهای نفسانی است به خلاف ادعای ایشان که مدعی‌اند هدف ایشان ازین عمل که مدام با پسران و امردان خوب‌رو معاشرت می‌کنند و در بسیاری موارد هم دچار فساد اخلاقی می‌شوند، هدف ازین کار این است که این خوبرویان تجلی جمال الهی است و ما به واسطه دیدن ایشان و لذت بردن از دیدن اینها در واقع جمال الهی را در مظاهر می‌بینیم. داستان معروفی است که شمس تبریزی اوحدالدین کرمانی را به این دلیل نکوهش کرد و کرمانی در پاسخ گفت ما ماه را در تشت آب می‌بینیم و شمس در پاسخ گفت مگر در گردنت دمبل داری که مستقیم به خود ماه نمی‌نگری؟! در این ابیات هم شیخ سعدی همین آفت اجتماعی را مطرح می‌کند. در ابیات قسمت پیشین به تلویح گفت که اینان چون دستشان از معاشرت با بانوان کوتاه است به دلیل شرایط اجتماعی آن زمان که بانوان یه سختی می‌توانستند از خانه بیرون بیایند و در اجتماع حضور داشته باشند، ازین روست که این افراد شهوت خود را اینگونه اطفاء می‌کنند و در این حکایت همچنان مانند پیشین در ملامت و نکوهش این اخلاق زشت است و نشان می‌دهد که سعدی نه تنها خود از این جماعت نبوده بلکه ایشان را بسیار ملامت کرده.
هوش مصنوعی: درویشی، انسانی زیبا را می‌بیند که عشق او را به شدت تحت تاثیر قرار داده و او را در حالتی از شور و هیجان قرار داده است.
هوش مصنوعی: درویش بیچاره به حدی عرق ریخته که مانند شبنم روی برگ‌های بهشتی شده است.
هوش مصنوعی: بقراط، پزشک مشهور، در حینی که بر اسب سوار بود از کنار درویش گذشت و از او پرسید که چه بر سر او آمده است و چه مشکلی دارد.
هوش مصنوعی: کسی به بقراط گفت که این عابد، فردی پرهیزکار و با تقواست که هیچ‌گاه مرتکب اشتباهی نمی‌شود.
هوش مصنوعی: انسانی که در بیابان و کوه زندگی می‌کند، روز و شب را می‌گذراند و از هم‌نشینی با مردم دوری می‌کند و از آنها خسته شده است.
هوش مصنوعی: دل درویش به خاطر زیبایی و فریبندگی کسی مجذوب شده و تمام توجهش به آن زیبایی معطوف شده است تا جایی که در دام عشق او گرفتار شده و دیگر نمی‌تواند از آن خارج شود.
هوش مصنوعی: وقتی که ملامتی از جانب مردم به او می‌رسد، بی‌صدا می‌گرید و از خود می‌پرسد که چه فایده‌ای دارد که از ملامت شکایت کند.
هوش مصنوعی: نپرس که چرا راجه‌بر من شکایت می‌کنم، زیرا که صدای من ناشی از یک دلیل دور و غیرقابل کنترلی است.
هوش مصنوعی: این تصویر یا نقش نمی‌تواند دل مرا برباید، بلکه آنچه دل را می‌رباید، چیزی است که با طراحی و خیال درست به وجود آمده است.
هوش مصنوعی: مردی با تجربه و صاحب‌نظر که سال‌ها در کارِ تعلیم و پرورش بوده، این سخن را شنید.
هوش مصنوعی: گفت، هرچند که نام نیکوی من به گوش می‌رسد، اما هر کس را نباید به هر چیزی که می‌گوید، اعتماد کرد.
آیا تنها جمال و زیبایی که خداوند خلق کرده‌است و نمودار جمال و حسن اوست همین پسران خوبروی خوش سیماست که هوش از سر آن درویش برده و او را مفتون کرده؟ در واقع گوید که این همه زیبایی‌های هستی همه نشان از صفت زیبایی خداوند است
اگر که واقعا در ادعای خود راستگو هستند پس چرا آن ظفل یک روزه که او هم مانند خوبرویان تجلی حسن و جمال الهی و مظهر جمال اوست، آن درویش هوسران را مدهوش نکرد که آن را هم خداوند خلق کرده و از زیبایی‌های خود در وجود او نهاده و اتفاقا این موجود بسیار خرد و کوچک سبب تحیر بیشتر میشود. برای آنکه در ادعای خود صادق است و از مشاهده مخلوقات به حسن خالق پی می‌برد همه هستی تجلی جمال و جلال الهی است. شیخ در یکی از قصائد خود که بسیار معروف است با این مطلع که بامدادان که تفاوت نکند لیل و نهار ... از آغاز این قصیده اشاره می‌کند که آفرینش همه تنبیه خداوند دل است و نیز اینهمه نقش عجب بر در و دیوار وجود. و در آن قصیده همه هستی را مظاهر زیبایی و جمال خالق کعرفی می‌کند و خلقت نارنج، برگ درختان سبز و،،، را در نظر هوشیار همه را هم سبب معرفت کردگار است)
کسی که اهل تحقیق و معرفت شناس است در زیبایی و حسن خالق فرقی میان شتر و زیبا رویان منطقه چین و چگل تفاوتی نمی‌بیند و او تنها به خداوند توجه دارد و نه ظاهرپرستی و هوسرانی می‌کند
هوش مصنوعی: هر سطر از نوشته‌های من مانند نقابی است که بر روی چهره‌ای جذاب و دل‌فریب افتاده است.
هوش مصنوعی: معانی و مفهوم‌های پنهان در هر نوشته به اندازه‌ی الفاظ آن عمیق و باارزش است؛ مانند زیبایی‌های پنهان در چهره‌ی معشوق که در پس پرده و نور ماه نمایان می‌شوند.
هوش مصنوعی: در نوشته‌های سعدی نمی‌توان ملال و ناخوشی را دید، زیرا او پشت پرده معانی زیبا و بسیار جذابی را پنهان کرده است.
هوش مصنوعی: این سخنان مانند یک مجلس روشنی است که در آن، مثل آتش، گرما و روشنی وجود دارد و باعث بیداری و آگاهی میشود.
هوش مصنوعی: ناراحت نمی‌شوم از دشمنان اگر بر من بتازند، زیرا آتش عشق و دانش پارسی در وجودم می‌سوزد و شعله‌ور است.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
می‌خواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
می‌خواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتب‌سازی حاشیه‌ها: محبوب‌ترین | جدیدترین | قدیمی‌ترین
تا به حال ۱۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.