کسی دید صحرای محشر به خواب
مس تفته روی زمین ز آفتاب
همی بر فلک شد ز مردم خروش
دماغ از تبش میبرآمد به جوش
یکی شخص از این جمله در سایهای
به گردن بر از خلد پیرایهای
بپرسید کای مجلس آرای مرد
که بود اندر این مجلست پایمرد؟
رزی داشتم بر در خانه، گفت
به سایه درش نیکمردی بخفت
در این وقت نومیدی آن مرد راست
گناهم ز دادار داور بخواست
که یارب بر این بنده بخشایشی
کز او دیدهام وقتی آسایشی
چه گفتم چو حل کردم این راز را؟
بشارت خداوند شیراز را
که جمهور در سایهٔ همتش
مقیمند و بر سفرهٔ نعمتش
درختی است مرد کرم، باردار
وز او بگذری هیزم کوهسار
حطب را اگر تیشه بر پی زنند
درخت برومند را کی زنند؟
بسی پای دار، ای درخت هنر
که هم میوهداری و هم سایهور
بگفتیم در باب احسان بسی
ولیکن نه شرط است با هر کسی
بخور مردم آزار را خون و مال
که از مرغ بد کنده به پر و بال
یکی را که با خواجهٔ توست جنگ
به دستش چرا میدهی چوب و سنگ؟
بر انداز بیخی که خار آورد
درختی بپرور که بار آورد
کسی را بده پایهٔ مهتران
که بر کهتران سر ندارد گران
مبخشای بر هر کجا ظالمی است
که رحمت بر او جور بر عالمی است
جهانسوز را کشته بهتر چراغ
یکی به در آتش که خلقی به داغ
هر آن کس که بر دزد رحمت کند
به بازوی خود کاروان میزند
جفاپیشگان را بده سر بباد
ستم بر ستم پیشه عدل است و داد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این حکایت، فردی در روز قیامت با صحرایی مواجه میشود که در آن مردم به خاطر گناهانشان در عذاباند. او از یکی از مردان نیکوکار میپرسد که چه کسی در این جمع حاضر است. نیکوکار از او میخواهد که با دیدن دستاوردهای احسان و نیکی، به پاداشهایش در بهشت امیدوار باشد. سپس به تأکید بر اهمیت نیکوکاری و عواقب اعمال در دنیا و آخرت میپردازد و هشدار میدهد که کمک به ظالمین موجب نجات نیست. در نهایت بر مفهوم رحمت و انصاف تأکید میکند و اشاره میکند که ستم و ظلم به کسی نفعی نخواهد رساند.
شخصی روز قیامت را بهخواب دید که از حرارت و تاب، مس بر زمین میگداخت.
فریاد و فغان مردم به آسمان رفته بود و مغزها از حرارت بهجوش آمده بود.
یکی در آنجا در سایهای نشسته بود و بر تن، پیرایه و آرایههای بهشتی داشت.
از او پرسید که ای فخر مجلس، در این جایگاه چه کسی پایمرد (و ضامن) توست؟
پاسخ داد: درخت انگوری بر در خانهام داشتم که روزی نیکمردی در سایه آن آرمید.
در این روز ناامیدی و نیاز، آن مرد راستکردار، آمرزش گناهانم را از خدای خواست.
که خدایا، بر این بندهٔ نیکوکارت بخشایشی فرما، زیرا روزی از او نیکی و آسایش دیدهام.
وقتی که این راز را فهمیدم، چه چیزی را بیان کردم؟ حاکم شیراز را خبری خوش دادم
هوش مصنوعی: بسیاری از مردم در سایهی تلاش و همت او (خداوند) زندگی میکنند و زیر سفرهی نعمتها و برکات او روزگار میگذرانند.
هوش مصنوعی: درختی که اشاره شده، به شخصی نیکوکار تشبیه شده که اعمالش موجب ثمرات و برکات زیادی میشود. این شخص در نهایت، مایهی خیر و منفعت برای دیگران است، همانطور که درخت میوهدار منابعی برای انسانها فراهم میکند.
هوش مصنوعی: اگر چوب و هیزم را با تیشه قطع کنند، درختی تنومند و بلند را چگونه میتوان خواهند زد؟
هوش مصنوعی: ای درختی که هنر و مهارت زیادی داری، بسیار پایدار باش؛ چرا که تو نه تنها میوه تولید میکنی بلکه سایهای هم بر سر دیگران فراهم میآوری.
هوش مصنوعی: ما درباره نیکی و احسان سخنهای زیادی گفتیم، اما این نکته مهم است که نیکی را فقط با هر کسی نمیتوان انجام داد؛ باید شرط و اصول خاصی رعایت شود.
هوش مصنوعی: از دست دادن مال و جان او که مردم را آزار میدهد، مانند آن است که مرغی بیپر و بال شده باشد؛ یعنی اگر کسی به دیگران آسیب برساند، بر اساس عدالت باید هزینه آن را بپردازد.
هوش مصنوعی: اگر با خواجه (سرور یا بزرگ) تو کسی درگیر است، به چه دلیل به او چوب و سنگ میدهی تا بجنگد؟ این نشان میدهد که نباید به او کمک کنی تا بین آنها درگیری ایجاد شود.
هوش مصنوعی: هرگاه درختی را پرورش میدهی، باید بیخ (ریشه) آن را به درستی نگهداری و از خاری که ممکن است آن را آسیب بزند، دور نگهداری تا درخت بتواند باردهی خوبی داشته باشد.
هوش مصنوعی: کسی را باید به مقام والایی برسانی که بر کسانی که در مرتبه پایینتری هستند، بار سنگینی نداشته باشد و ایشان را نرنجاند.
هوش مصنوعی: در هر کجا که ظالمی وجود دارد، رحمت بر او موجب ستم بر جهانیان خواهد بود.
هوش مصنوعی: کشتن کسی که باعث آتشسوزی در دنیا است، بهتر از روشن کردن چراغی است که دیگران را به درد و بلا میاندازد. در واقع، از سرخوشی و منفعت شخصی باید گذشت تا به درد و رنج دیگران پایان داد.
هوش مصنوعی: هر کسی که به دزد و فاسد رحمت و بخشش کند، در حقیقت خود را به زحمت میاندازد و به نفع آنها کمک میکند.
هوش مصنوعی: این بیت میگوید کسانی که به دیگران ستم میکنند و بدی را پیشه کردهاند، سزاوارند که سرشان به باد برود. در واقع، کانچه ستمگر است، باید مجازات شود و تنها مصداق عدالت بر اساس ستم در نظر گرفته میشود.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۷ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.