مرا بسود و فرو ریخت هر چه دندان بود
نبود دندان، لا بل چراغ تابان بود
سپید سیم زده بود و دُرّ و مرجان بود
ستارهٔ سحری بود و قطره باران بود
یکی نماند کنون زآن همه، بسود و بریخت
چه نحس بود! همانا که نحس کیوان بود
نه نحس کیوان بود و نه روزگار دراز
چه بود؟ منت بگویم قضای یزدان بود
جهان همیشه چنین است، گِرد گَردان است
همیشه تا بود آیینِ گِرد، گَردان بود
همان که درمان باشد، به جای درد شود
و باز درد، همان کز نخست درمان بود
کهن کند به زمانی همان کجا نو بود
و نو کند به زمانی همان که خُلقان بود
بسا شکسته بیابان، که باغ خرم بود
و باغ خرم گشت آن کجا بیابان بود
همی چه دانی ای ماهروی مشکین موی
که حال بنده از این پیش بر چه سامان بود!
به زلف چوگان نازِش همی کنی تو بدو
ندیدی آن گه او را که زلف، چوگان بود
شد آن زمانه که رویش به سان دیبا بود
شد آن زمانه که مویش به سان قطران بود
چنان که خوبی، مهمان و دوست بود عزیز
بشد که باز نیامد، عزیز مهمان بود
بسا نگار، که حیران بدی بدو در، چشم
به روی او در، چشمم همیشه حیران بود
شد آن زمانه، که او شاد بود و خرم بود
نشاط او به فزون بود و غم به نقصان بود
همی خرید و همی سَخت، بیشمار درم
به شهر، هر گه یک ترک نار پستان بود
بسا کنیزک نیکو، که میل داشت بدو
به شب ز یاری او نزد جمله پنهان بود
به روز چون که نیارست شد به دیدن او
نهیب خواجهٔ او بود و بیم زندان بود
نبیذ روشن و دیدار خوب و روی لطیف
اگر گران بد، زی من همیشه ارزان بود
دلم خزانهٔ پر گنج بود و گنج سخن
نشان نامهٔ ما مهر و شعر، عنوان بود
همیشه شاد و ندانستمی که غم چه بود
دلم نشاط و طرب را فراخ میدان بود
بسا دلا، که بسان حریر کرده به شعر
از آن سپس که به کردار سنگ و سندان بود
همیشه چشمم زی زلفکان چابک بود
همیشه گوشم زی مردم سخندان بود
عیال نی، زن و فرزند نی، معونت نی
از این همه تنم آسوده بود و آسان بود
تو رودکی را -ای ماهرو!- کنون بینی
بدان زمانه ندیدی که اینچنینان بود
بدان زمانه ندیدی که در جهان رفتی
سرود گویان، گویی هزاردستان بود
شد آن زمانه که او انس رادمردان بود
شد آن زمانه که او پیشکار میران بود
همیشه شعر ورا زی ملوک دیوان است
همیشه شعر ورا زی ملوک دیوان بود
شد آن زمانه که شعرش همه جهان بنْوِشت
شد آن زمانه که او شاعر خراسان بود
کجا به گیتی بودهست نامور دهقان
مرا به خانهٔ او سیم بود و حُملان بود
که را بزرگی و نعمت ز این و آن بودی
مرا بزرگی و نعمت ز آل سامان بود
بداد میر خراسانش چل هزار درم
وزو فزونی یک پنجِ میرِ ماکان بود
ز اولیاش پراکنده نیز هشت هزار
به من رسید بدان وقت، حالِ خوب آن بود
چو میر دید سخن، داد دادِ مردیِ خویش
ز اولیاش چنان کز امیر فرمان بود
کنون زمانه دگر گشت و من دگر گشتم
عصا بیار، که وقت عصا و انبان بود



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر دربارهٔ گذر زمان و تغییرات زندگی است. شاعر از دوران خوشی و ثروت خود میگوید که اکنون به اندوه و فقر تبدیل شده است. او با حسرت به روزهای گذشته و دوستان گرانقدر و زمانههای شاد مینگرد، در حالی که اکنون احساس تنهایی و ناکامی میکند. تغییرات در زندگی را مانند چرخش دوران میبیند که همه چیز را دستخوش تغییر میکند. در پایان، شاعر به وضعیت کنونی خود اشاره میکند و از عصا به عنوان نمادی از نیاز به کمک در این دوران سخت یاد میکند.
تمام دندانهایم فرسوده شد و فرو ریخت، آن هم دندانهایی که مانند چراغ تابان بودند.
هوش مصنوعی: چیزهایی مانند سپیدِ نقرهای، مروارید و مرجان در اینجا توصیف شدهاند که به زیبایی و ارزش آنها اشاره دارد. همچنین به ستارهای که در صبح زود میدرخشد و به قطرههای باران اشاره شده است، که میتواند نماد زندگی و تازگی باشد.
khat=از آن همه دندان هیچ کدام باقی نماندند و همه فرسودند و فرو ریختند این چه شومی بود که دامن گیر من شد این شومی از سیاره ی زحل به من رسیده است
هوش مصنوعی: نه کیوان (ستاره شوم) نحس بود و نه روزگار طولانی دراز، پس چه چیزی باعث این مصیبت شد؟ باید بگویم که این قضای خداوند بود.
هوش مصنوعی: جهان همیشه به همین شکل است و در حال چرخش و تغییر است. تا زمانی که اصول و قوانین این گردش برقرار باشد، چرخش و تغییر نیز ادامه خواهد داشت.
هوش مصنوعی: هر چیزی که باعث درمان باشد، در زمانهایی میتواند به جای درد قرار گیرد و دوباره درد میشود، همان چیزی که از ابتدا برای درمان درد آمده است.
هوش مصنوعی: زمانی که چیزی قدیمی است، در واقع همان جایی است که قبلاً نو بوده و در زمانی که چیزی نو به نظر میرسد، احتمالاً به زمانی مربوط میشود که به نوعی در ذات خود کهنه بوده است.
هوش مصنوعی: بسیاری از دشتهای خشک و بیابانی که روزی سرسبز و باغهای خرم بودند، اکنون به سرزمینهای بیابانی تبدیل شدهاند و آنچه روزگاری خوشبو و خرم بود، حال خشک و بیروح گشته است.
هوش مصنوعی: ای ماهروی با موی سیاه، تو چه میدانی حال من چگونه بوده و به چه وضعی بودهام؟
هوش مصنوعی: تو به زلف و لطافت او همانند چوگان مینگری، اما آیا او را ندیدی که زلفش مانند خود چوگان به زیبایی است و ارزش خاصی دارد؟
هوش مصنوعی: در آن زمان، چهرهاش مانند پارچهٔ نرم و لطیف و مویش مانند قطران (مادهای سیاه و چسبناک) بود.
هوش مصنوعی: خوبی و زیبایی مانند مهمانی بود که زمانی به من سر زد و باعث شد که او بسیار عزیز شود. اما اکنون آن زیبایی دیگر برنگشته و فقط یک مهمان بینظیر بود که گذشته است.
هوش مصنوعی: بسیاری از زیباییها وجود دارند که در نگاه من به آن معشوق مینگرند و چشمانم همیشه در حیرت از زیبایی او باقی مانده است.
هوش مصنوعی: در آن زمان، او خوشحال و شاداب بود و نشاط و خوشیاش بسیار زیاد بود، در حالی که غم و اندوه او بسیار کم شده بود.
هرگاه یک زیباروی )ترک( که دستانش مانند انار بود، بیشمار درهم میشمرد و او را میخرید
هوش مصنوعی: بسیاری از کنیزکهای زیبا وجود دارند که در شب به خاطر علاقهشان به او (یاری) به طور مخفیانه به او مراجعه میکنند.
هوش مصنوعی: در روز، وقتی نتوانست به دیدن او برود، خواجهاش که به او تسلط دارد، تهدیدش کرد و از ترس زندان پیدا بود.
هوش مصنوعی: نبیذ روشن، دیدار دلپذیر و چهرهی زیبای محبوب هرچند اگر برای دیگران گران و باارزش باشد، برای من همیشه ارزان و در دسترس بود.
هوش مصنوعی: دل من مانند خزانهای پر از گنجینه است و سخنان زیبا نشاندهندهٔ هویت ما و اشعارمان عنوانی برای ما محسوب میشود.
هوش مصنوعی: هرگز غم را نشناختم و همیشه خوشحال بودم، زیرا دل من سرشار از شادی و خوشی بود.
هوش مصنوعی: بسیاری از دلها مانند حریر از شعر و لطافت پر شدهاند، اما در واقع به سختی سنگ و سندان هستند.
هوش مصنوعی: همیشه چشمم به زلفهای نازک و زیبا است و همیشه گوشم به سخنان شیرین و دلنشین مردم است.
هوش مصنوعی: من هیچ همسری، فرزندی یا کمککاری ندارم، بنابراین بدنم از این نظر راحت و آزاد است.
هوش مصنوعی: تو اکنون رودکی را -ای زیبا روی!- میبینی، در حالی که در آن زمان اینچنین شاعران و افرادی مانند او وجود نداشتند.
هوش مصنوعی: در آن زمان، تو به یاد نداری که در دنیا افرادی بودند که در حال آواز خواندن بودند و گویی از هزار دست بهرهمند بودند، به طوری که کارشان بسیار دشوار و شگفتانگیز به نظر میرسید.
هوش مصنوعی: آن زمان گذشت که او دوستان فداکار و نیکوکار داشت و آن زمان گذشت که او خدمتگزار بزرگان و صاحبان قدرت بود.
هوش مصنوعی: شعر او همیشه مورد توجه و پسند پادشاهان و صاحبمنصبان بوده است و همیشه بر سر زبانها بوده است.
هوش مصنوعی: زمانی فراموشنشدنی بود که اشعار او در تمام دنیا نوشته میشد و آن زمان، او شاعر برجسته خراسان بود.
هوش مصنوعی: در کجای دنیا بوده است دهقانی مشهور که برای من در خانهاش سیم (پول) و حُملان (باربران) وجود داشته باشد؟
هوش مصنوعی: من کسی را میشناسم که بزرگی و ثروتش از این و آن به او رسیده است، اما برای من بزرگی و ثروت از خاندان سامان (خاندان معروفی در تاریخ ایران) به دست آمده است.
هوش مصنوعی: میر خراسان (دولتمرد یا والی خراسان) به او چل هزار درم (یکای پول در آن زمان) داد و از آن بیشتر یک پنجم (یکپنجام) ثروت میر ماکان (یک شخصیت مهم) بود.
هوش مصنوعی: هشت هزار درم از یاران او نیز به من رسید و در آن زمان، اوضاع به خوبی پیش میرفت.
هوش مصنوعی: چون وزیر (یا فردی با مقام مهم) سخن را شنید، ندا داد که من نیز مردی از دنبالکنندگان او هستم، چون دستوری که از طرف امیر صادر شده بود، چنین بود.
هوش مصنوعی: الان زمانه تغییر کرده و من نیز دچار تغییر شدهام. عصا را بیاور که الآن وقت استفاده از عصا و انبان (کیسه برای حمل بار) است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
به وقت دولت سامانیان و بلعمیان
چنین نبود جهان با نهاد و سامان بود
مرا چو دل به جوانی ز غم جدا نبود
ز عیش لاف زدن در جهان روا نبود
نوای عیش ز یاران همنفس باشد
چو همنفس نبود عیش را نوا نبود
ز هر ذخیره که اندر جهان کسی سازد
[...]
تویی که همّت تو از کرم جدا نبود
چنانکه چشمۀ خورشید بی ضیا نبود
گمان مبر که بود رای پیرپا برجای
اگر زکلک تو در دست وی عصا نبود
چو مطرح افتد دست شریعت اندر پای
[...]
ز راه بیخردی گفت بوالفضولی دی
مرا چو دید که جز میل انزوا نبود
چه گفت گفت که چون روزگار میگذرد
ترا که وجه معاشی ز هیچ جا نبود
جواب دادم و گفتم که این مپرس از من
[...]
به نور چشم پیمبر که نور ایمان بود
عقیق صفوت یاقوت شرع را کان بود
نبود هیچ به عذر احتیاجش از پی آن
که شمع جمع طهارت ازو فروزان بود
از آن به وصلت او زهره شد به دلالی
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۱۵ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.