آن قصه شنیدید که در باغ، یکی روز
از جور تبر، زار بنالید سپیدار
کز من نه دگر بیخ و بنی ماند و نه شاخی
از تیشهٔ هیزم شکن و ارهٔ نجار
این با که توان گفت که در عین بلندی
دست قدرم کرد بناگاه نگونسار
گفتش تبر آهسته که جرم تو همین بس
کاین موسم حاصل بود و نیست ترا بار
تا شام نیفتاد صدای تبر از گوش
شد توده در آن باغ، سحر هیمهٔ بسیار
دهقان چو تنور خود ازین هیمه برافروخت
بگریست سپیدار و چنین گفت دگر بار
آوخ که شدم هیزم و آتشگر گیتی
اندام مرا سوخت چنین ز آتش ادبار
هر شاخهام افتاد در آخر به تنوری
زین جامه نه یک پود بجا ماند و نه یک تار
چون ریشهٔ من کنده شد از باغ و بخشکید
در صفحهٔ ایام، نه گل باد و نه گلزار
از سوختن خویش همی زارم و گریم
آن را که بسوزند، چو من گریه کند زار
کو دولت و فیروزی و آسایش و آرام
کو دعوی دیروزی و آن پایه و مقدار
خندید برو شعله که از دست که نالی
ناچیزی تو کرد بدینگونه تو را خوار
آن شاخ که سر بر کشد و میوه نیارد
فرجام به جز سوختنش نیست سزاوار
جز دانش و حکمت نبود میوهٔ انسان
ای میوه فروش هنر، این دکه و بازار
از گفتهٔ ناکردهٔ بیهوده چه حاصل
کردار نکو کن، که نه سودیست ز گفتار
آسان گذرد گر شب و روز و مه و سالت
روز عمل و مزد، بود کار تو دشوار
از روز نخستین اگرت سنگ گران بود
دور فلکت پست نمیکرد و سبکسار
امروز، سرافرازی دی را هنری نیست
میباید از امسال سخن راند، نه از پار



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر دربارهٔ درختی است که به خاطر تبر زدنها و بیثمر ماندن، از شرایط سخت خود گلهمند است. درخت سپیدار پس از قطع شدن و تبدیل به هیزم، به حسرت گذشته و بیمیوه بودن خود مینالد و از سوختن در آتش زندگی شکایت میکند. او به این نکته اشاره میکند که انسانها نیز مانند او، اگر در راه دانش و عمل نیک کوشا نباشند، به سرنوشتی مشابه دچار خواهند شد. در نهایت، شاعر نتیجه میگیرد که برای داشتن زندگی باارزش، باید بر روی کردار نیک تمرکز کرد، زیرا سخن بیعمل فایدهای ندارد.
هوش مصنوعی: در باغ، روزی درخت سپیداری به خاطر ظلم و ستمی که به آن میشود، با صدای بلند و غمانگیز ناله کرد.
هوش مصنوعی: به خاطر تبر و ارهی هیزمشکن و نجار، دیگر نه ریشهای از من باقی مانده و نه شاخ و برگ.
هوش مصنوعی: این بیت بیان میکند که کسی نمیتواند بگوید در حالی که مقام و مرتبهاش بلند است، به واسطهٔ قدرت و تقدیر، به طور ناگهانی به حالتی سقوط کرده و فروغم آمده است.
هوش مصنوعی: تبر به درخت میگوید که تو تنها به جرم این که در این فصل که برای میوه دادن است، هیچ بار و میوهای نداری، محکوم به قطع شدی.
هوش مصنوعی: قبل از شب، صدای تبر از گوشها ناپدید شد و در آن باغ، نشانههای بسیار از هیمه و چوب باقی مانده بود.
هوش مصنوعی: کشاورز هنگامی که به وسیلهٔ هیزم خود تنور را روشن کرد، سپیداری (درخت سپیدار) اشک ریخت و گفت: «این بار دیگر نیز این کار را میبینم.
هوش مصنوعی: آه، من مثل هیزم در آتش زندگیام، که آتشگر زمانه در حال سوختن من است و به همین دلیل از بدشانسی و بدعاقبتی به این حالت رسیدهام.
هوش مصنوعی: هر یک از شاخههای من در نهایت به تنوری افتاد و در نتیجه از من چیزی باقی نمانده است، نه یک تکه پارچه و نه حتی یک تار موی.
هوش مصنوعی: زمانی که ریشهام از باغ جدا شد و پژمرده شد، در گذر زمان نه گلی وجود دارد و نه باغی.
هوش مصنوعی: من به خاطر سوختن و آسیب دیدن خود بسیار ناراحت و غمگین هستم و بر حالتی که دیگران نیز مثل من رنج میبرند، گریانم. کسانی که به مانند من در درد و رنج میسوزند، شایستهٔ گریه و اندوه هستند.
هوش مصنوعی: کجاست خوشبختی، پیروزی، آسایش و آرامش؟ کجاست آن ادعای گذشته و آن مقام و ارزشی که داشتیم؟
هوش مصنوعی: شعله به او خندید و گفت که از دست چه کسی شکایت میکنی، در حالی که تو به خاطر چیز ناچیزی خود را به این حالت انداختهای و به این صورت خوار شدهای.
هوش مصنوعی: شاخی که رشد میکند اما میوه نمیدهد، جز آتش زدن آن، سزاوار هیچ چیز دیگری نیست.
هوش مصنوعی: تنها چیز باارزشی که انسان میتواند به دست آورد، دانش و حکمت است، نه چیز دیگری. ای هنرمند، اینجا یک دکه و بازار است که فقط برای فروش است.
هوش مصنوعی: از چیزهایی که از زبان نیامده و بیفایده است، هیچ بهرهای نیست. بنابراین، عمل نیکو انجام بده، زیرا گفتار بیعمل هیچ سودی ندارد.
هوش مصنوعی: زمانی که شب و روز و ماه و سال به راحتی میگذرد، کار تو در دنیا تنها در روز عمل و مزد دشوار است و نیازمند تلاش و زحمت است.
هوش مصنوعی: اگر از آغاز به دنیا، سنگین و باارزش بودی، موقعیت کمارزش و پست فلک (آسمان) تو را سبکبار نمیکرد.
هوش مصنوعی: امروز، افتخار گذشته هیچ ارزشی ندارد و باید دربارهٔ چیزهای امروزی صحبت کرد، نه چیزهایی که در گذشته اتفاق افتاده است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
ای عاشق دل داده بدین جای سپنجی
همچون شمنی شیفته بر صورت فرخار
امروز به اقبال تو، ای میر خراسان
هم نعمت و هم روی نکو دارم و سیار
درواز و دریواز فرو گشت و بر آمد
[...]
مدحت کن و بستای کسی را که پیمبر
بستود و ثنا کرد و بدو داد همه کار
آن کیست بدین حال و که بوده است و که باشد ؟
جز شیر خداوند جهان ، حیدر کرّار
این دین هدی را به مثل دایرهای دان
[...]
ای آنکه همی قصه من پرسی هموار
گویی که چگونه ست بر شاه تراکار
چیزیکه همی دانی بیهوده چه پرسی
گفتار چه باید که همی دانی کردار
ور گویی گفتار بباید ز پی شکر
[...]
این زرد تن لاغر گل خوار سیه سار
زرد است و نزار است و چنین باشد گل خوار
همواره سیه سرش ببرند از ایراک
هم صورت مار است و ببرند سر مار
تا سرش نبری نکند قصد برفتن
[...]
هنگام بهارست و جهان چون بت فرخار
خیز ای بت فرخار، بیار آن گل بیخار
آن گل که مر او را بتوان خورد به خوشی
وز خوردن آن روی شود چون گل بربار
آن گل که مر او را بود اشجار ده انگشت
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۹ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.