گنجور

اشک یتیم

 
پروین اعتصامی
پروین اعتصامی » دیوان اشعار » مثنویات، تمثیلات و مقطعات
 

روزی گذشت پادشهی از گذرگهی

فریاد شوق بر سر هر کوی و بام خاست

پرسید زان میانه یکی کودک یتیم

کاین تابناک چیست که بر تاج پادشاست

آن یک جواب داد چه دانیم ما که چیست

پیداست آنقدر که متاعی گرانبهاست

نزدیک رفت پیرزنی کوژپشت و گفت

این اشک دیدهٔ من و خون دل شماست

ما را به رخت و چوب شبانی فریفته است

این گرگ سالهاست که با گله آشناست

آن پارسا که ده خرد و ملک، رهزن است

آن پادشا که مال رعیت خورد گداست

بر قطرهٔ سرشک یتیمان نظاره کن

تا بنگری که روشنی گوهر از کجاست

پروین، به کجروان سخن از راستی چه سود

کو آنچنان کسی که نرنجد ز حرف راست

 

با دو بار کلیک بر روی هر واژه می‌توانید معنای آن را در لغت‌نامهٔ دهخدا جستجو کنید.

شماره‌گذاری ابیات | وزن: مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف) | شعرهای مشابه (وزن و قافیه) | منبع اولیه: ویکی‌درج | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

برای معرفی آهنگهایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است اینجا کلیک کنید.

حاشیه‌ها

تا به حال ۳۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. برای نوشتن حاشیه اینجا کلیک کنید.

امیر نعیمی فرد نوشته:

این شعر مانند بقیه اشعار پروین مضمون سیاسی و اجتماعی دارد و بنده حقیر از خواندن آن بسیار لذت میبرم چون خاطرات دوران کودکی مرا نیز یادآور میشود.

ناشناس نوشته:

این شعر واقعاً ما را به زمان کودکی می برد نمیدان علت اینکه شعری با این مضمون چرا از کتاب درسی حذف شد شاید علت آن باشد که این شعر می تواند در هر زمان مصداق خود را پیداکند.

مسعود نوشته:

باسلام -دیوان پروین از افتخارات ادبیات ایران است وشعر اشک یتیم گل سرسبد دیوان پروین است.
هروقت بنده این شعر را می خوانم گویی پروین زنده است وهمین امروز سروده است

رضا نوشته:

وقتی این شعر رو می خونم لذت دو چندانا نصیب من میشود. چون خاطرات دوران کودکی ام زنده می شود.

x نوشته:

آقا امیر درست فرمودی دقیقا بهمین خاطر حذف شد

صادق نوشته:

با سلام -ظاهرا قراره این شعر زیبا رو هم مثل خیلی چیزامون در کنار کودکیم جا بگذاریم و فراموش کنیم. منم مثل همه دوستان با هربار خواندن این شعر به دوران شیرین کودکی میرم-و واقعا دوسش دارم البته نه فقط بخاطر یاداوری کودکی بلکه به خاطر شیوایی و معانی عمیقش
سالگرد تولد بانو پروین مبارک و روحش شاد

علی معینی نوشته:

بسیار زیباست این شعر
مرحوم پروین اعتصامی از بهترین شاعران ما در زمینه ادبیات تعلیمی است
اشعارش بسیار پند آموز است
روحش شاد
ویادش گرامی

سجاد نوشته:

این شعر واقعاً عالیه. من نمره ۱۰ از ۱۰ بهش میدم.
از همون کلاس پنجم بیشتر ابیات اش رو حفظ ام.
خیلی قشنگه.

حامین راست خانه نوشته:

سلام
به نظر من , پروین تمامی دیوانش گلستانه و اشک یتیم گل سر سبد این گلستانه.

م. ناامید نوشته:

آن پارسا که ده خرد و ملک رهزن است
چقدر راهزن زیاد شده

ناشناس نوشته:

در روزگار ما یک پادشاه که هیچ هزاران پادشاه پیدا شده اند که آن پادشاه قصه را در جیب چپشان می گذارند

پردیس نوشته:

با عرض درود و سپاس،
در بیت چهارم شعر، به جای گوژپشت، نوشته شده است: کوژپشت.
خواهش دارم که بازبینی فرمایید.

رضا اقامحمدی نوشته:

این وشعر باز باران تنها شعرهایی است که از د وران کودکی انها را حفظ هستم و شعرهای او عشق است

رضا نوشته:

سلام
کارتون خیلی قشنگه
شعر کامل نیست ولی زیباست

علی نوشته:

یاد کلاس پنجم و دوران کودکی به خیر

رنجور نوشته:

شرح حال مردم ماست. همیشه بوده و هست و خواهد بود تا وقتی که خودمون چشممون را باز کنیم و ببینیم چی داره به سرمون میاد. ببینیم اون ابهت و وقار ایران کجا رفته؟ چرا اینقدر پست و خُرد شدیم؟ من که دیگه خسته شدم.

علی نوشته:

بسیار زیبا، پندآموز و واقع بین
روحش شاد

علی کریمی نوشته:

جالبه این شعر رو در زمان کودکی تو یک محفل شعرکه ملک الشعرای بهارهم حضورداشته

حامد نوحه خوان نوشته:

هرچی از زیبایی و خوبی این شعر بگیم کم گفتیم اما من قصد دارم به طور مشخص از “رنجور” عزیز بپرسم کدوم ابهت؟ کدوم وقار؟ اگر هم ابهت و وقار و عظمتی بوده مال همین پادشاه و دار و دسته ش بوده و سهم بقیه مردم همین اشک چشم و خون دل بوده. کمر اون پیرزن خم شد و اون بچه یتیم شد تا اوه پادشاه به قول تو ابهت و وقار داشته باشه.

حسن احمدنیا نوشته:

این شعر هم به مانند خیلی از دروس کتب درسی حذف شد ،چرا که زنگ خطری بود برای مخاطبین خاصش در این برهه ی زمانی و افکار و اعمالشون در برابر ملت!

ناشناس نوشته:

آن پارسا که ده خرد و ملک رهزن است … اتفاقاً همین پارسا این شعر زیبا رو از کتاب درسی حذف کرده.

ناشناس نوشته:

شاید هم ان پادشاه مال رعیت خور این شعر رو حذف کرده !!!

ناشناس نوشته:

واقعا با حذف شعر از کتاب فارسی ثابت کردید که مصداق این شعرید و جرات شنیدن را ندارید

نادر نوشته:

هر وقت این شعر زیبا و پر محتوای پروین را میخوانم بسیار تحت تاثیر قرار میگیرم ضمن اینکه خاطرات خوب گذشته به سراغم می آید.و اینکه این شعر بسیار زیبا از کتابهای درسی حذف گردیده واقعا” جای تعجب و تاثر دارد.و بنظر اینجانب دلیلش
این است که در مورد هر دورانی مصداق دارد.
و به بیان زیبای حضرت مولانا:
“بشنوید ای دوستان این داستان خود حقیقت نقد حال ماست آن”

ناشناس نوشته:

این سایت بسیار برای دانش آموزان کلاس ششم کارامد است

asadullah نوشته:

در بیت اخیر پس از واژه کجروان بایست علامه کامه”،” و بعد از اسم شاعر علامه نداییه ” !” گذاشته شود.
پروین ! به کجروان، سخن از راستی چه سود
با مهر ..

asadullah نوشته:

دربیت آخر پس از نام شاعر علامت نداییه “!” و بعد از واژه کجروان بایست علامت کامه “، ” گذاشته شود.

ناشناس نوشته:

روحت شاد پروین ! کجایی که ببینی به جای پادشهی در آن واحد پادشهان بسیار شده اند و فقط هم از گذرگهان خاص عبور کی کنند.

محمد نوشته:

ای کاش اون عکس کتاب پنجم رو هم میگذاشتن خیلی لطفش بیشتر می شد

عبوری نوشته:

این شعر را با شعری از انوری در همین محتوا مقایسه کنید:
http://ganjoor.net/anvari/divan-anvari/ghetea/sh40/
بعید است بگوییم پروین در هنگام سرودن این شعرش به شعر انوری توجه نداشته است.

سمانه ، م نوشته:

عبوری خان
ایرادی بر پروین نیست
شعرا از هم ایده میگیرند
ولی شعر پروین از پختگی ، روانی و زیبایی خاصی برخوردار است ، که چنین آفرینشی از انوری بر نیامده
شاد زی

امیرحسن نوشته:

یاد باد آن روزگاران یاد باد
این شعر همیشه زنده است .
اصلا شاهکار و معجزه پروین هست.
و امروز از تمام قرون و اعصار گذشته واقعی تر و آشکارتر
مارا به رخت و چوب شبانی فریفته است
این گرگ سالهاست که ……
مدتی این شعر تو ذهنم موج می زنه تا اینکه امروز یه جستجو زدم این سایت اولین پیشنهاد بود . ولی تمام نظرات مربوط میشه به خاطرات کودکی . اون جای خودش ولی معنا و مفهوم و شباهت اوضاع فعلی وحشتناک و دیوانه کننده هست .
کودکی رو ول کن ….مارا به رخت و ……..

کانال رسمی گنجور در تلگرام