بی روی دوست، دوش شب ما سحر نداشت
سوز و گداز شمع و من و دل اثر نداشت
مهر بلند، چهره ز خاور نمینمود
ماه از حصار چرخ، سر باختر نداشت
آمد طبیب بر سر بیمار خویش، لیک
فرصت گذشته بود و مداوا ثمر نداشت
دانی که نوشداروی سهراب کی رسید
آنگه که او ز کالبدی بیشتر نداشت
دی، بلبلی گلی ز قفس دید و جانفشاند
بار دگر امید رهائی مگر نداشت
بال و پری نزد چو بدام اندر اوفتاد
این صید تیره روز مگر بال و پر نداشت
پروانه جز بشوق در آتش نمیگداخت
میدید شعله در سر و پروای سر نداشت
بشنو ز من، که ناخلف افتاد آن پسر
کز جهل و عجب، گوش به پند پدر نداشت
خرمن نکرده توده کسی موسم درو
در مزرعی که وقت عمل برزگر نداشت
من اشک خویش را چو گهر پروراندهام
دریای دیده تا که نگوئی گهر نداشت


با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به شدت از غیاب معشوق و تنهایی خود سخن میگوید. او میگوید که شب بدون روی دوست هیچ سحری ندارد و دلش در سوز و گداز شعلهی عشق نمیسوزد. طبیب به نمایندگی از معشوق میرسد، اما زمانی برای مداوا باقی نمانده است و داغ عشق هم چارهای ندارد. نمادهایی چون بلبل و پروانه نیز در جستجوی امید و رهایی، به سرنوشت خود گرفتار آمدهاند. شاعر همچنین به پندهای بیتوجهی در زندگی و فضای امید ناکامی اشاره میکند و نشان میدهد که اشکهای او به عنوان گوهری در عمق دریا نگهداری میشوند.
هوش مصنوعی: دوش که بدون دیدن روی دوست بود، شب ما صبح روشنی نداشت. سوز و گداز شمع و حال دل من هم اثری نداشت.
هوش مصنوعی: خورشید (مهر) در حال طلوعکردن بود، اما نورش از سمت شرق (خاور) نمایان نمیشد، زیرا ماه در حال غروب بود و دیگر هیچ نقشی در آسمان غرب (باختر) نداشت.
هوش مصنوعی: طبیب به بالین بیمار خود آمد، اما زمان مناسب برای درمان گذشته بود و درمان ایشان نتیجهای نداشت.
هوش مصنوعی: میدانی نوشداروی سهراب (به عنوان درمان و نجات او) چه زمانی رسید؟ زمانی که او دیگر از زندگی چیزی نداشت و مرده بود.
هوش مصنوعی: دی، بلبل (پرندهای که نماد عشق و آزادی است) گلی را از قفس دید و دوباره در حسرت آزادی جان خود را فدای آن کرد، اما هیچ امیدی به رهایی نداشت.
هوش مصنوعی: پرندهای که در دام افتاده، چه حالتی دارد، چون دیگر نه بالی دارد و نه پر، و نمیتواند پرواز کند. این پرنده بدبختیاش را به وضوح حس میکند، زیرا گرفتار شده و از آزادیاش محروم گردیده است.
هوش مصنوعی: پروانه فقط برای رسیدن به شوقِ آتش میسوزد و نمیتواند از شعلهای که در وجود خود دارد، بگذرد، زیرا نمیتواند از خود محافظت کند و به فکر جانش نبوده است.
هوش مصنوعی: این بیت اشاره به حکایت پسری دارد که به خاطر نادانی و خودپسندی، نصایح پدرش را گوش نمیدهد و به همین دلیل نتیجهاش ناخوشایند و دور از انتظار است.
هوش مصنوعی: شخصی که در زمان مناسب تلاش نکرده و زحمت نکشیده، در نتیجه نمیتواند از محصول و ثمرهی کار خود بهرهبرداری کند. در واقع، وقتی وقت برداشت محصول است، او هیچ کاری انجام نداده و چیزی برای درو کردن ندارد.
هوش مصنوعی: من اشکهای خود را مانند گوهر (مروارید) پروردهام و به عنوان دریایی از اشکهایم عرضه کردهام، تا تو نتوانی بگویی که گوهر (احساسات عمیق) نداشتهام.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
یکدم نبد که چرخ مرا زیر و بر نداشت
جز رنج من زمانه مرادی دگر نداشت
بی سر شدم چو دایره در پای عشق او
کاین کار همچو دایره پایان و سر نداشت
دیدی که یار چون ز دل ما خبر نداشت
ما را شکار کرد و بیفکند و برنداشت
ما بیخبر شدیم که دیدیم حسن او
او خود ز حال بیخبر ما خبر نداشت
ما را به چشم کرد که تا صید او شدیم
[...]
در کوی عشق هرکه چومن سیم وزر نداشت
هرگز درخت عشرت او برگ وبر نداشت
بسیار حلقه بردر وصل بتان زدیم
دیدیم هم کلید به جز سیم وزر نداشت
گفتم بکوی حیله زمانی فرو شوم
[...]
تب دوش از ملال تو از خود خبر نداشت
ظالم به خود گمان ستم این قدر نداشت
گفتم به دل بگیردت اندر بدن گرفت
آه نکرده کار وقوف اثر نداشت
حسنت هزار شعبده در عرضه داشت لیک
[...]
می دید رویت آینه و دیده برنداشت
خشنود شد دلم که ز مهرت خبر نداشت
برگ گلی نبرد صبا از چمن برون
کز درد، بلبلی ز پیاش ناله برنداشت
در حیرتم که دیده ازو برنداشتم
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۳ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.