عاقل از کار بزرگی طلبید
تکیه بر بیهده گفتار نداشت
آب نوشید چو نوشابه نیافت
دِرَم آورد چو دینار نداشت
بارِ تقدیر به آسانی برد
غمِ سنگینی این بار نداشت
با گرانسنگی و پاکی خو کرد
همنشینانِ سَبکسار نداشت
دانه جز دانهٔ پرهیز نَکِشت
توشهٔ آز در انبار نداشت
اندرین محکمهٔ پُر شَر و شور
با کسی دَعوی پیکار نداشت
آنکه با خوشه قناعت میکرد
چه غم ار خرمن و خروار نداشت
کارِ جان را به تن سِفله مَده
زانکه یک کار سزاوار نداشت
جانْ، پرستاری تن کرد همی
چو خود افتاد، پرستار نداشت
چه عَجَب مُلکِ دل اَر ویران شد
همه دیدیم که معمار نداشت
زُهد و اَمساکِ تن از توبه نبود
کم از آن خورد که بسیار نداشت
کار خود را همه با دست تو کرد
نفس جز دست تو افزار نداشت
روح چون خانهٔ تن خالی کرد
دگر این خانه نگهدار نداشت
تن در این کارگه پهناور
سالها ماند ولی کار نداشت
به هنر کوش که دیبای هنر
هیچ بافنده به بازار نداشت
هیچ دانی چه کسی گشت استاد
آنکه شاگرد شد و عار نداشت
کارِ گیتی همه ناهمواریست
این گذرگه ره هموار نداشت
دیده گر دام قضا را میدید
هرگز این دام گرفتار نداشت
چشم ما خُفت و فَلک هیچ نخفت
خبر این خفته ز بیدار نداشت
گل اُمّید ز آهی پژمرد
آه از این گل که به جز خار نداشت
زینهمه گوهرِ تابنده که هست
اشک بود آنکه خریدار نداشت
در میان همه زرهای عیار
زرِ جان بود که معیار نداشت
دل پاک آینهٔ روی خداست
این چنین آینه زنگار نداشت
تن که بر اسب هوی عمری تاخت
نشد آگاه که افسار نداشت
آنکه جز بید و سپیدار نَکِشت
ز که پُرسَد که چرا بار نداشت
دَهر جز خانهٔ خَمّار نبود
زانکه یک مردم هشیار نداشت
اندرین پَرتگه بی پایان
هیچکس مَرکب رَهوار نداشت
قَلمِ دهر نوشت آنچه نوشت
سَنَد و دفتر و طومار نداشت
پردهٔ تن رخ جان پنهان کرد
کاش این پرده به رخسار نداشت



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر به نقد و بررسی زندگی انسانی میپردازد و بر مفاهیم عقل، قناعت، و اخلاق تأکید میکند. عاقلی در زندگی با بیهودهگوییها و شایعهها نمیپردازد و بار تقدیر را به آسانی تحمل میکند. او به قناعت و پرهیز از لذات دنیا میانجامد و در پی کسب هنر و دانش است. شاعر به این نکته اشاره میکند که دنیای مادی و امور آن ناپایدار و پر از مشکلات است و حالتی از ناامیدی و بیاعتمادی به آنان که در آن زندگی میکنند دارد. در نهایت، مفاهیم پاکی دل و خلوص نیت را در نظر میآورد و به این مساله میپردازد که انسان باید خود را از فریبهای زندگی مادی دور نگه دارد.
هوش مصنوعی: عاقل برای انجام کار بزرگ، به حرفهای بیفایده تکیه نکرد و به دانایی و خرد خود اتکا کرد.
هوش مصنوعی: او (عاقل) وقتی آب نوشید، به نوشیدن آن چیزی نیافت و مانند کسی که دینار (پول) ندارد، هیچ سودی از آن نبرد.
هوش مصنوعی: سرنوشتی که برای انسان رقم خورده، به سادگی قابل تحمل است و او از تحمل غم و مسئولیتهای سنگین ناتوان است.
هوش مصنوعی: او (شاعر) به خاطر سنگینی و خلوصش، دوستان و همنشینانی نداشته که سبک و بیارزش باشند.
هوش مصنوعی: او فقط دانهٔ پرهیز را در دل کشت و هرگز توشهای از آز و طمع در دل نداشت.
هوش مصنوعی: در این دنیا پر از الودگی و آشفتگی، هیچکس با دیگری در دعوای جدل و جنگی درگیر نبود.
هوش مصنوعی: کسی که با قناعت و زندگی ساده خود راضی است، نباید نگران باشد که چرا ثروت و دارایی زیادی ندارد.
هوش مصنوعی: به دل و جان خود بها نده، زیرا تن خداجو و دلسوزی ندارد و لیاقت خدمت به جان را ندارد.
هوش مصنوعی: جان که باید از تن و به عنوان پرستار آن محافظت کند، زمانیکه خود دچار مشکل یا افت میشود، پرستاری ندارد و کسی نیست که به او کمک کند.
هوش مصنوعی: عجب است که دل به ویرانی افتاده است؛ در حالی که همه ما دیدیم که هیچ معمار و سازندهای برای آن نبود.
هوش مصنوعی: زهد و خودداری بدن از گناه، به خاطر توبه نیست. این مانند چیزی است که به خاطر عدمِ نیاز، کمبودش احساس نمیشود.
هوش مصنوعی: انجام دادن تمام کارها و اعمال خوب به دست خودت است و نفس انسانی هیچ ابزار و وسیلهای جز دست تو برای انجام این کارها ندارد.
هوش مصنوعی: وقتی روح از بدن خارج شد، دیگر بدنی که خالی مانده، هیچ نگهداری ندارد و بیفایده است.
هوش مصنوعی: مدتها بدن در این دنیا زندگی کرد، اما به دلایلی از کار و فعالیت بیبهره بود.
هوش مصنوعی: به تلاش و کوشش در هنر پرداز، زیرا زیبایی و جلوه هنر مثل پارچهٔ دیبا (نوعی پارچهٔ گرانبها) است که هیچ بافندهای در بازار نداشت.
هوش مصنوعی: هیچ میدانی که آن کسی که استاد شد، خود در ابتدا شاگرد بود و از این موضوع ابایی نداشت؟
هوش مصنوعی: در زندگی، همه چیز پر از سختی و دشواری است و این مسیر، راهی هموار و آسان نیست.
هوش مصنوعی: اگر چشم انسان به دام تقدیر میافتاد، هرگز در چنین دامهایی گرفتار نمیشد.
هوش مصنوعی: چشم ما خواب است و آسمان (فَلک) هیچ نمیخوابد، ولی این حالت خواب ما هیچ نشانهای از بیداری ندارد.
هوش مصنوعی: گل امید از آه و حسرت پژمرده شد. افسوس به این گل که جز خار در زندگیاش چیزی نداشت و هیچ چیز دیگری برایش خوشحالی نیاورده است.
هوش مصنوعی: از این همه جواهر درخشان، تنها چیزی که ارزش کار خریداری نداشت، اشک بود.
هوش مصنوعی: در میان همه طلاها و داراییهای با ارزش، تنها طلا و ارزش واقعی که به جان انسان مربوط میشود وجود دارد و چنین ارزشی قابل سنجش نیست.
هوش مصنوعی: دل پاک، مانند آینهای است که جلوهگاه خداوند است و این آینه هیچ گونه زنگاری (آلودگی یا غفلت) ندارد.
هوش مصنوعی: تن (بدن) که تمام عمر بر اسب تمایلات و خواستههای نفسانی خود دویده است، هرگز متوجه نشد که افسار (کنترل) ندارد و نمیتواند خود را مهار کند.
هوش مصنوعی: کسی که فقط درخت بید و سپیدار کاشته و هیچ چیز دیگری در اختیار ندارد، از چه کسی میتواند بپرسد که چرا محصولی ندارد؟
هوش مصنوعی: زمانِ حاضر فقط خانهٔ میفروشان بود، زیرا هیچکس آدمِ با هوشی در آن نبود.
هوش مصنوعی: در این دنیای بیپایان، هیچکس چنین امکاناتی برای سفر و پیشرفت نداشته است.
هوش مصنوعی: زمان بر وفق اراده خود، حوادث زندگی را رقم زده است و هیچ مدرکی برای ثبت آنها وجود ندارد.
هوش مصنوعی: روح انسان واقعاً درون بدن پنهان شده است؛ ای کاش بدن این پرده را بر چهره نداشت و روح را نمایان میکرد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.