ای مدنی بُرقِع و مَکی نقاب
سایهنشین چند بوَد آفتاب
گر مهی از مهر تو مویی بیار
ور گلی از باغ تو بویی بیار
منتظران را بهلب آمد نفس
ای ز تو فریاد، بهفریاد رس
سوی عجم ران، منشین در عرب
زرده روز اینک و شبدیز شب
ملک برآرای و جهان تازه کن
هردو جهان را پُر از آوازه کن
سکه تو زن، تا اُمرا کم زنند
خطبه تو کن تا خطبا دم زنند
خاک تو بویی به ولایت سپرد
باد نفاق آمد و آن بوی برد
باز کش این مسند از آسودگان
غسل ده این منبر از آلودگان
خانه غولند بپردازشان
در غله دان عدم اندازشان
کم کن اجری که زیادت خورند
خاص کن اقطاع که غارتگرند
ما همه جسمیم بیا جان تو باش
ما همه موریم سلیمان تو باش
از طرفی رخنه دین میکنند
وز دگر اطراف کمین میکنند
شحنه تویی، قافله تنها چراست؟
قلب تو داری علَم آنجا چراست؟ْ
یا علیی در صف میدان فرست
یا عمری در ره شیطان فرست
شب به سر ماه یمانی درآر
سر چو مه از برد یمانی برآر
با دو سه در بند کمربند باش
کم زن این کم زده چند باش
پانصد و هفتاد بس ایام خواب
روز بلندست به مجلس شتاب
خیز و بفرمای سرافیل را
باد دمیدن دو سه قندیل را
خلوتی پرده اسرار شو
ما همه خفتیم تو بیدار شو
ز آفت این خانهٔ آفتپذیر
دست برآور همه را دست گیر
هر چه رضای تو به جز راست نیست
با تو کسی را سر واخواست نیست
گر نظر از راه عنایت کنی
جمله مهمات کفایت کنی
دایره بنمای به انگشت دست
تا به تو بخشیده شود هر چه هست
با تو تصرف که کند وقت کار؟
از پی آمرزش مشتی غبار
از تو یکی پرده برانداختن
وز دو جهان خرقه درانداختن
مغز نظامی که خبرجوی تست
زندهدل از غالیه بوی تست
از نفسش بوی وفایی ببخش
ملک فریدون به گدایی ببخش



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر نعت سوم از نظامی به ستایش ویژگیهای والای پیامبر و صفات الهی او میپردازد. شاعر از زیباییهای ظاهری و باطنی پیامبر سخن میگوید و او را به عنوان سایهای از آفتاب معرفی میکند. تصویرهایی از نیازمندی انسانها به مدد و هدایت پیامبر ارائه میدهد و خواهان برقراری عدالت و آرامش در جهان است. او از خداوند میخواهد که توجه خاصی به بندگانش داشته باشد و وضعیت ناپسند و فساد را تغییر دهد. در نهایت، شاعر به درخواست رحمت و محبت برای خود و دیگران تأکید میکند و از زیباییهای وجود پیامبر به عنوان راهنمای انسانها یاد میکند.
هوش مصنوعی: ای کسی که برقع تو از مدینه است و نقاب تو از مکه، چقدر در سایه مینشینی تا آفتاب را ببینی.
هوش مصنوعی: اگر ماهی از عشق تو تار مویی بیاورد، یا اگر گلی از باغ تو بویی بیاورد، این را به یاد من بیاور.
هوش مصنوعی: منتظران در شوق و انتظار تو به آخرین حد خود رسیدهاند و از تو تقاضا میکنند که به فریادرسی آنها بشتابی.
روز به اسب زرده تشبیه شده است، اسبهای زرد و طلاییرنگ را زرده مینامند.
هوش مصنوعی: ای پادشاه، تو را بایسته است که کشور را زیبا و نو کن و نام نیک خود را در هر دو جهان مشهور ساز.
هوش مصنوعی: با وجود اینکه تو سکهای با ارزش و معتبر هستی، باید این ارزش را در جامعه نشان دهی تا امرا به تو توجه کنند و دربارهات صحبت کنند. وقتی تو خود را معرفی کنی، خطبا به سراغ تو خواهند آمد و درباره عظمت تو سخن خواهند گفت.
هوش مصنوعی: خاک تو (مقصود ممکن است خاک وطن یا سرزمین باشد) عطر خاصی به ولایت بخشیده بود، اما باد نفاق (شائبهها و تفرقهها) آمد و آن عطر را برد.
هوش مصنوعی: این بیت خواستار آن است که مسند و منبر (مکانی برای نشستن و سخنرانی) از کسانی که در آسایش زندگی میکنند و از آلودگان، پاکسازی شود. به نوعی، شاعر میخواهد از ناپاکیها و نادرستیها در این مکانهای مقدس دوری کند.
هوش مصنوعی: خانهٔ غولها (موجودات افسانهای و ترسناک) به سراغ آنها برو و برایشان کار و مشغلهای فراهم کن تا از تنبلی و بیکاری درآیند. نگذار که در دل احوال و وضعیت و بیعملی غرق شوند.
هوش مصنوعی: کم کن خواستهها و دستمزدی که آنها (غولها) بیشتر از نیاز خود میخورند و سهمهایی را که در نظر داری، محدود کن؛ زیرا آنها غارتگر هستند و تنها به فکر خودشانند.
هوش مصنوعی: این بیت به مفهوم اتحاد و پیوستگی انسانها اشاره دارد و میگوید که همه ما فقط جسم هستیم و زندگیمان به روح و جان معنابخش نیاز دارد. بنابراین، دعوت میکند که تو (سلیمان، که نماد حکمت و قدرت است) آن جان و روح باشی که ما را هم هدایت میکند و بر ما تأثیر میگذارد.
هوش مصنوعی: دشمنان از یک سو به دین حمله میکنند و از سوی دیگر در حال آمادهباش و کمین هستند تا ضربه بزنند.
قلب یعنی قلب و فرماندهی لشکر
هوش مصنوعی: به خدا میگوید که یا علی (علی بن ابیطالب) را در صف میدان جنگ بفرست یا عمری (عمر بن خطاب) را در راه شیطان بفرست. در اینجا او از به میدان رفتن علی به عنوان نماد حق و رستگاری سخن میگوید و عمری را به عنوان سمبلی از باطل و فساد معرفی میکند.
هوش مصنوعی: شب را با چهرهی زیبا و نورانیات مانند ماه یمانی روشن کن و سر خود را همچون ماه از پردهی یمانی بردار.
هوش مصنوعی: با دو یا سه بند کمربند ببند، اما مراقب باش که این کمربند را بیش از حد تنگ نکن.
هوش مصنوعی: پانصد و هفتاد روز گذشته است و شبها کوتاه شدهاند، بنابراین به سرعت به مجلس بیایید و در این بزم حاضر شوید.
هوش مصنوعی: بیدار شو و به سرافیل (فرشتهای که برای حشر و نشر و بیداری مردم در روز قیامت صدا میزند) بگویید که بوزد، تا دو یا سه چراغ روشن شود.
هوش مصنوعی: زمانی را برای خلوت و راز و نیاز اختصاص بده که در آن پردههای اسرار برداشته شود. ما همه در خواب غفلت هستیم، تو بیدار شو و ما را از این خواب بیرون آور.
هوش مصنوعی: از آسیبهای این خانهای که در معرض خطر است، دستبهکار شو و همه را نجات بده.
هوش مصنوعی: اگر رضایت تو جز راست و حقیقتی نیست، پس هیچکس جرأت ندارد از تو چیزی بخواهد یا درخواستی بکند.
هوش مصنوعی: اگر با لطف و عنایت خود به ما نگاه کنی، تمام نیازهای ما برطرف خواهد شد.
هوش مصنوعی: اگر با انگشت اشارهات دایرهای رسم کنی، هرچه در دنیا هست به تو عطا خواهد شد.
هوش مصنوعی: در زمان کار و تلاش، کسی نمیتواند بدون تو تصرف و اقدامی انجام دهد؛ زیرا ما تنها برای آمرزش یک مشت غبار، به تو نیازمندیم.
هوش مصنوعی: برای نشان دادن حقیقتی از تو، باید پردهای را کنار زد و همچنین از هر دو جهان، لباس دنیایی را کنار گذاشت.
هوش مصنوعی: نظامی که شاعر و نویسندهای پرآوازه است، از بوی خوش و خوشدل بودن تو خبر میدهد و میگوید که جانش از چنین بویی سیراب میشود.
هوش مصنوعی: از نفس فریدون، بوی وفا و صداقت پخش میشود، و او این بوی خوش را به گدایان و نیازمندان میبخشد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۱۴ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۱ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.