با دو حکیم از سر همخانگی
شد سخنی چند ز بیگانگی
لاف منی بود و توی برنتافت
ملک یکی بود و دوی برنتافت
حق دو نشاید، که یکی بشنوند
سر دو نباید، که یکی بدروند
جای دو شمشیر نیامی که دید؟
بزم دو جمشید مقامی که دید؟
در طمع آن بود دو فرزانه را
کز دو یکی خاص کند خانه را
چون عصبیت کمر کین گرفت
خانه ز پرداختن آیین گرفت
هر دو به شبگیر نوایی زدند
خانه فروشانه صلایی زدند
کز سر ناساختگی بگذرند
ساختهٔ خویش دو شربت خورند
تا که درین پایه قویدلترست؟
شربتِ زهرِ که هلاهلترست؟
مُلک دو حکمت به یکی فن دهند
جانِ دو صورت به یکی تن دهند
خصم نخستین قدری زهر ساخت
کز عفنی سنگِ سیه را گداخت
داد بدو «کاین میِ جانپرورست
زهر مدانش که بِه از شکرست»
شربت او را سِتَد آن شیرمرد
زهر به یاد شکر آسان بخورد
نوشگیا پخت و بدو درنشست
رهگذر زهر به تریاک بست
سوخت چو پروانه و پر بازیافت
شمعصفت باز به مجلس شتافت
از چمن باغ یکی گل بچید
خواند فسونی و بر آن گل دمید
داد به دشمن ز پی قهر او
آن گل پُرکارتر از زهر او
دشمن از آن گل که فسونخوان بداد
ترس بر او چیره شد و جان بداد
آن به علاج از تن خود زهر برد
وین به یکی گل ز توهّم بمرد
هر گل رنگین که به باغ زمیست
قطرهای از خون دل آدمیست
باغ زمانه که بهارش تویی
خانهٔ غم دان که نگارَش تویی
سنگ درین خاک مُطَبَّق نشان
خاک برین آب معلق فشان
بگذر ازین آب و خیالات او
بر پر ازین خاک و خرابات او
بر مه و خورشید میاور وقوف
مه خور و خورشید شکن چون کسوف
کاین مه زرین که درین خرگه است
غول ره عشق خلیل اللهست
روز تو را صبح جگرسوز کرد
چرخت از آن روز بدین روز کرد
گر دل خورشید فروز آوری
روزی از این روز به روز آوری
اشک فشان تا به گلاب امید
بِستُری این لوح سیاه و سفید
تا چو عملسنج سلامت شوی
چرب ترازوی قیامت شوی
دین که قوی دارد بازوت را
راست کند عدل ترازوت را
هیچ هنرپیشهٔ آزاد مرد
در غم دنیا غم دنیا نخورد
چونکه به دنیاست تمنا تو را
دین به نظامی ده و دنیا تو را



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: دو حکیم در مورد برتری خود با یکدیگر به منازعه میپردازند و هر یک سعی در اثبات حقانیت خود دارند. آنها در میانه تنش، به شربتی زهرآلود و یک گل فریبنده دست میزنند. در نهایت، یکی از حکیمان با نوشیدن زهر جان خود را از دست میدهد در حالی که دیگری با گل فریبنده دشمنش را مغلوب میسازد. شعر به رمز و راز زندگی و دنیا پرداخته و به عبرتهایی از دوگانگی و حکمت اشاره میکند. در نهایت، تأکید میشود که هنر و دین باید در زندگی انسانها به تعادل و نظامدهد.
هوش مصنوعی: دو حکیم که با هم زندگی میکردند، برای مدتی دربارهٔ بیگانگی و جدا شدن از یکدیگر صحبت کردند.
هوش مصنوعی: سخنهای من فقط به لاف و boasting مرتبط است و تو نمیتوانی آنچه را که میگویم تحمل کنی. در حقیقت، ما هر دو در یک مقام و رتبه هستیم، اما نمیتوانیم همدیگر را بپذیریم.
هوش مصنوعی: حق هر دو نفر قابل شنیدن نیست، زیرا چیزی که بین دو طرف وجود دارد، نباید به طرف دیگر منتقل شود.
هوش مصنوعی: دو حکیم که در اینجا اشاره به درگیری و نزاع آنهاست، به خاطر خودخواهی و تلاش برای برتری، به جایی نمیرسند. جای دو شمشیر را نباید در یک مکان تصور کرد، و بزم دو جمشید، که نمادی از قدرت و مقام است، فقط باید در عرصهای ویژه و خاص برگزار شود و نه در یک مکان مشترک.
هوش مصنوعی: دو حکیم به آن امید بودند که یکی از آنها بتواند منزلت و مقام ویژهای را از دیگری بگیرد و بر او برتری یابد.
هوش مصنوعی: زمانی که کینه و عصبانیت بر آنها غلبه کرد، دیگر به رعایت آداب و رسوم در خانه اهمیتی ندادند.
هوش مصنوعی: هر دو در غروب، ندا و آوازی سر دادند و با یکدیگر بهگونهای عاطفی و دوستانه تماس برقرار کردند.
هوش مصنوعی: دو حکیم به خاطر نادانی و عدم درک مسأله از گفتههای یکدیگر میگذرند و هر کدام شربتی که خود ساختهاند مینوشند.
هوش مصنوعی: تا کی در این زمینه کسی دلیرتر است؟ شربت زهر که دلخوشکنندهتر است؟
هوش مصنوعی: دو دانش متفاوت به یک شیوه و فن نفرین میشوند، همچنانکه دو موجود زنده به یک بدن تعلق دارند.
هوش مصنوعی: نخستین دشمن مقداری زهر ساخت که به قدری سمی بود که میتوانست سنگ سیاه را ذوب کند.
هوش مصنوعی: او به خصم نخستین گفت که این شرابی که جان را پرورش میدهد، نباید زهر نامیده شود، چون از شکر بهتر است.
هوش مصنوعی: آن شیرمرد (شخصیت قوی و شجاع) شربت او را که تلخ و زهرآگین است به یاد شکر به راحتی نوشید.
هوش مصنوعی: نوشگیا (نوشدارو) پخته شد و به سوی او (شیرمرد) آمد، در حالی که رهگذر (شخصی که در راه بود) زهر را به تریاک (داروی مسکن) نسبت داد.
هوش مصنوعی: پروانه مانند پروانه که به شمع عشق ورزید و سوخت، بعد از آنکه پرهایش را باز کرد، دوباره به مجلس (محل گردهمایی) برگشت.
هوش مصنوعی: از باغ چمن، یکی گل چیده شد و بر روی آن، صدا و آواز خوشی خوانده شد و دمیده شد.
هوش مصنوعی: برای انتقام از او، آن گل را به دشمن داد، گلی که اثرش بیشتر از زهر است.
هوش مصنوعی: دشمن، به خاطر آن گلی که به او دادند و او را فریب داد، دچار ترس شد و جانش را از دست داد.
هوش مصنوعی: یک نفر از درد جسمی خود زهر را به عنوان درمان برداشت و دیگری فقط به خاطر توهم از گل (زیبایی یا عشق) جانش را از دست داد.
هوش مصنوعی: هر گلی که در باغ وجود دارد و رنگارنگ است، نمادی از حسرت و درد دل آدمی است.
هوش مصنوعی: باغ زمانه، تو را به عنوان بهار خود میشناسد و هجران و اندوه آن به خاطر زیبایی و دلفریبی توست.
هوش مصنوعی: سنگ در این خاک محکم و ثابت است، در حالی که آب در بالای آن معلق و جابهجا میشود. این بیان تضاد بین ثبات و ناپایداری را نشان میدهد.
هوش مصنوعی: از این آب و خیالاتش بگذر و بر پر و زندگی پر از فساد و تباهی او توجه نکن.
هوش مصنوعی: به مه و خورشید اعتماد نکن، که آنها نیز در برابر غول عشق (خلیل الله) مثل خورشید در زمان کسوف (گرفتگی) هستند و نور و حقیقت خود را از دست میدهند.
هوش مصنوعی: این خورشید زرین که در این مکان (خرگه) وجود دارد، نماد غول عشق ابراهیم خلیلالله است. این عشق، بسیار قوی و تسخیرکننده است.
هوش مصنوعی: روز تو باعث شد قلبم از درد و حسرت بسوزد، همانطور که چراغی از صبح تا به حال روشن است و با وجود آن روز بد، اکنون به روزهای خوب تبدیل شدهای.
اگر دلی نورانی و خورشیدفروز داشتهباشی، از این روز است که میتوانی روزیات را بهدست بیاوری. (روز در «این روز» هم بهمعنی خورشید است و هم روز گاه)
هوش مصنوعی: به خاطر داشته باش که برای برطرف کردن سیاهیها و ناامیدیها، باید با اشک و اندوه، امید و زیبایی را بر روی این لوح زندگی نقش ببندی؛ این لوح که هم خوبیها را نشان میدهد و هم بدیها را.
چربترازو: کسی که ترازویش میچربد، کسی که کفه ترازویش سنگین است.
هوش مصنوعی: اگر دین تو قوی و محکم است، باعث میشود که خداوند قدرت تو را راست و درست کند و عدالت را در زندگیات برقرار سازد.
هوش مصنوعی: هیچ هنرمندِ آزادهای نباید به غم و ناراحتیهای دنیوی توجه کند و غم دنیا به دلش راه پیدا کند.
هوش مصنوعی: هرگاه به دنبال دنیا و خواستههای آن هستی، دین و ایمان خود را به نظامی (نظامی گنجوی، شاعر بزرگ ایرانی) بده و از دنیا نیز خواستههای خود را بگیر.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۴ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.