شمارهٔ ۴۶ - ایضا در تعریف راوتی خاتم بندی بوالمنصور جهانگیر پادشاه گفته شده
بهشت شاه نشین بین که دل نشین بینی
بدایع رقم صورت آفرین بینی
هزار مانی بر چوب بسته یابی دست
که رشگ صنعت چینی و نقش چین بینی
درو نجوم مصور به نقش پیرایی
نظیر کارگه چرخ هفتمین بینی
زند چو سقف فلک بر هواش گوهر موج
ز بس که در صدفش گوهر ثمین بینی
شدست عالمی از عاج و آبنوس بنا
که چون به صنعتش از چشم خرده بین بینی
ستاره دوخته بر سقف آسمان یابی
بنفشه ریخته بر سطح یاسمین بینی
مثل به انجم و چرخش زدن به آن ماند
که موج کوثر چون موج بارگین بینی
صدف چسان ز درون اینقدر فکنده برون
اگر نه مایه دریا درو دفین بینی
نه از صنایع خلقت اگر نگارینش
ز حرف و نقطه سیمین و عنبرین بینی
به دقت نکتش طوطیان گویا را
فرو شده سر منقار دانه چین بینی
مگر که خط نگارین و روی معشوق است
که خوش نما پر مورش بر انگبین بینی
بگو که پرده ز تصویر او براندازند
که عاشقی ایاز و سبکتکین بینی
هزار خسرو شیرین نشسته از هر سو
اسیر سلسله زلف عنبرین بینی
اگر به چشم بصارت درو نگاه کنی
دلی پر از سر مژگان حور عین بینی
ملک به سجده گهش پا به ترس می بنهد
ز بس که بر سر هم ریخته جبین بینی
بر او گر از دم روح الامین نشیند گرد
به دست مریم جاروب از آستین بینی
ور اطلس فلکش از بساط برچینند
ز شهپر ملکش فرش بر زمین بینی
ز لوحه های کلیمش اگر نساخته اند
مبطنش ز چه چون مصحف مبین بینی
وگر تضمن معنی نکرده تصویرش
چرا مبطنش از نام چون نگین بینی؟
ز جنت آمده است این وثاق تو گویی
وگر نه خانه دنیا ز آب و طین بینی
نه بر نواحی او رهگذار غم یابی
نه بر حواشی او خاطر حزین بینی
به هر کجا گذری عیش در خفا یابی
به هر طرف گری ذوق در کمین بینی
مگر سکینه موسی است نو پدید شده
که با سعادت و فیروزیش قرین بینی
به خوابگه زنیش پاسبان شه یابی
به رزمگه بریش کار ساز دین بینی
مگو ز عرش سلیمان مرکبش کو را
گهی فراز هواگاه بر زمین بینی
فراز فیل صلب پوش اساس شاه نگر
که عرش سیمین بر کوه آهنین بینی
ز عرش و فیل شه هندگونه مسند جم
که زیر قایمه اش دیو در کمین بینی
به این نشاطگه عاج و آبنوس نگر
که دست مایه احسنت و آفرین بینی
بود سپهر دگر کش لیالی و ایام
چو رومی و حبشی داغ بر جبین بینی
فروغ شمسه او شعله در زند به افق
گر از سپهر دل شام او غمین بینی
کسی تواند ابداع این چنین کردن
که بر خزانه بحر و برش امین بینی
مگر نمونه ای از فکرت شهنشاهست
که هرچه بینی پا تا سرش گزین بینی
بلی ولایت عالم به زیب و فر گردد
دمی مقیدش از فکر خرده بین بینی
همه اساس به دیدار شاه زیبنده است
چو نازنین نگری جمله نازنین بینی
جمال حور و می خلد در نظر باشد
چو او به بزم درآید نه آن نه این بینی
نه از بشاشت او فکر درد و غم دانی
نه از نزاهت او رنگ کبر و کین بینی
جمال شاه جهانگیر و زیب این محفل
صفای رضوان در جنت برین بینی
شهی که از پی نقل اساسه منزل
هیون نه فلکش داغ بر سرین بینی
سخی دلی که بروز صلای مجلس او
سحاب را عرق از شرم بر جبین بینی
مگو که عرش برین عکس بر زمان انداخت
که سایه ملک العرش بر زمین بینی
ز عدل او همه اموات ذی حیات شدند
به خاک بین که بر او روح را امین بینی
مدبری که اولوالامری و خلافت را
به شأن دولت او آیت مبین بینی
کسی که مجلس کیخسروی بیاراید
صدش چو رستم زال آستان نشین بینی
چو رای خلوت صاحب قرانیش افتد
ندیم حاجب از تغرل و تکین بینی
جهان ستانی شاها به نام تو ختم است
چنان که خاتم زر کامل از نگین بینی
به یاد بزم تو سودایی تنک فکریست
فلک که مغز سرش خشک از طنین بینی
نظیریم که به کفر و به دین میسر نیست
که ساحری چو من اعجازآفرین بینی
اگر به مدحت و فرقت رضا شدم بپذیر
که گر ببینیم از درد پا انین بینی
مرا به خلعت صورت سزد که بنوازی
چنین که در رحم دولتم جنین بینی
همیشه تا که سپهر منقش ایوان را
به دیده بانی این ممکن حصین بینی
درو به عیش بمان در لیالی و ایام
که در سنینش مه و مهر در سنین بینی
تو را نشیمن عشرت به رفعتی بادا
که پایه نهم چرخش اولین بینی
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این شعر توصیفاتی شامل زیباییهای بهشت و شکوه قصرهای آن وجود دارد. شاعر به تصویرگری شگفتانگیز هنر و صنایع دستی در این مکان میپردازد و از جلوههای طبیعی و آسمانی میگوید. او با استفاده از تشبیهات و استعارههای زیبا به توصیف جواهرات، گیاهان و ستارهها میپردازد، و از نعمتهای بهشت و حال و هوای خوش آن سخن میگوید. همچنین، شاعر احساساتی چون عشق و زیبایی را با نگاهی دلانگیز به توصیف شخصیتها و فضایل آنان مرتبط میسازد. بهطور کلی، این شعر از زیبایی و خوشی بهشتی سخن میگوید که سرشار از عشق و آرامش است.
هوش مصنوعی: بهشت را بنگر که چقدر زیبا و دلربا است. آنجا آثار دلنشینی را میتوان دید که هنر آفرینش را به تصویر کشیده است.
هوش مصنوعی: اگر هزار مانی از چوب برگزینی، به دست خود میبینی که چقدر هنر و ظرافت صنعت چینی و نقش و نگار آن زیباست.
هوش مصنوعی: در تصویرهای نجومی، به طرز زیبایی چنان نقش و نگارهایی ایجاد شده که مشابه کارگاه آسمانها و ستارهها در روز هفتم است.
هوش مصنوعی: زندگی مانند سقف آسمان است و در آن امواجی وجود دارد که از زیباییهای بینظیر در عمق صدفها نمایان میشوند.
هوش مصنوعی: موجودی از عاج و آبنوس ساخته شده است که وقتی به دقت به کار او نگاه کنی، زیبایی و هنرمندیاش را میبینی.
هوش مصنوعی: در آسمان، ستارهای میدرخشد و بر روی گل یاسمن، گل بنفشهای را میبینی که ریخته شده است.
هوش مصنوعی: این جمله به توصیف گردش و حرکتی مشابه حرکت ستارهها و کهکشانها میپردازد و به زیبایی و شگفتی طبیعت اشاره میکند. همچنین به تصویر آوردن موجی که از آب زلال و خنک سرچشمه میگیرد، جذابیت و لطافت آن را به ما نشان میدهد. به این ترتیب، مفهوم زندگی و زیباییهای آن در کنار هم قرار گرفته و تصویر روشنی از هماهنگی بین عالم طبیعت و احساسات را به نمایش میگذارد.
هوش مصنوعی: صدفی که اینقدر مروارید بیرون میاندازد، اگر تو به عمق وجودش ننگری، چگونه میتوانی بفهمی که در درونش گنجی از دریا نهفته است؟
هوش مصنوعی: اگر زیباییهای آفرینش را ببینی، نمیتوانی آنها را تنها با کلماتی از جنس حروف و نشانهها توصیف کنی.
هوش مصنوعی: به دقت به طوطیهای سخنگو نگاه کن که چطور با منقار خود دانهها را جمع میکنند.
هوش مصنوعی: آیا این خط زیبا و چهره معشوق نیست که وقتی نگاه میکنی، خوشهای از عسل را به یاد میآورد؟
هوش مصنوعی: بگو که پوشش را از چهره او کنار بزنند، چون میخواهم عشق ایاز و سبکتکین را ببینم.
هوش مصنوعی: هزاران پادشاه دلیر در اطراف تو گرفتار زلفهای خوشبوی تو هستند.
هوش مصنوعی: اگر با چشم دیگری به آن نگاه کنی، قلبی سرشار از زیبایی و جذبه را همچون مژگان حوریان خواهی دید.
هوش مصنوعی: ملک در مقابل سجدهاش به خاطر ترس، پا بر زمین میگذارد، چرا که به شدت از آشفتگیهای موجود در چهرهاش میبیند.
هوش مصنوعی: اگر فرشته وحی بر او فرود آید و مریم مقدس با جارویش از آستینش گرد و غبار را پاک کند، تو باز هم نمیتوانی او را ببینی و درک کنی.
هوش مصنوعی: اگر پارچه آسمان را از سرزمین کنار بزنند، فرش سلطنتیاش را بر روی زمین خواهی دید.
هوش مصنوعی: اگر از لوحههای کلیمش (کتب آسمانی) چیزی نساخته باشند، پس چطور است که او مانند یک کتاب روشن و واضح دیده میشود؟
هوش مصنوعی: اگر تصویرش معنا را در بر نگیرد، پس چرا همچنان به عنوان نگینی با ارزش از نامش یاد میشود؟
هوش مصنوعی: این پیمان که میان ما دو نفر است، به نظر میرسد که از بهشت آمده باشد؛ وگرنه، خانهی دنیایی که میبینی، تنها از آب و خاک ساخته شده است.
هوش مصنوعی: در اینجا گفته شده که نه میتوانی به غم و اندوهی در اطراف او دسترسی پیدا کنی و نه میتوانی در حاشیههای او نشانهای از دلشکستگی ببینی. به عبارت دیگر، او به قدری غیرقابل دسترسی است که غم او را نمیتوان یافت و حالتی از ناراحتی در اطرافش احساس نمیشود.
هوش مصنوعی: هر جا که بروی، میتوانی لذت و خوشی را در پنهان ببینی و در هر سو که نگاه کنی، شوق و ذوق را در انتظار خواهی یافت.
هوش مصنوعی: آیا ممکن است که سکینه، دختر موسی، به تازگی به وجود آمده باشد و تو موفقیت و خوشبختیاش را به وضوح ببینی؟
هوش مصنوعی: اگر به خوابگاه محبوب خود بروی، نگهبانی در انتظار توست، و اگر به میدان جنگ بروی، از آنجا به سرنوشت خود پی خواهی برد.
هوش مصنوعی: نگو که چه قدر سلیمان بزرگ است و مرکبش کجاست؛ زیرا گاهی او را در آسمان میبینی و گاهی بر زمین.
هوش مصنوعی: به ارتفاعات نگاه کن، جایی که فیل سگی به عنوان نشانهای بزرگ است و شاه را میبینی. از آنجا آنگونه که عرش ساخته شده از نقره را بر کوهی از آهن مشاهده خواهی کرد.
هوش مصنوعی: از تخت و مقام پادشاهی هند، مانند تخت جمشید که زیر آن، دیو در انتظار نشسته است.
هوش مصنوعی: به این مکان خوشسوی و زیبا نگاه کن که در آن، فضایی مملو از تحسین و زیبایی وجود دارد.
هوش مصنوعی: در روزگارهای مختلف، سرنوشت و تقدیر انسانها همانند رنگهای متنوعی است که در چهره افراد دیده میشود؛ چنانکه نشانهها و آثار زندگی در چهره هر انسان نمایان است.
هوش مصنوعی: اگر نور وجودش در افق روشن شد، دل شب سیاه را غمگین نخواهی دید.
هوش مصنوعی: فردی میتواند این گونه خلاقیت به خرج دهد که به اندازهای قابل اعتماد باشد که بر منابع دریایی تسلط داشته باشد و از آنها به خوبی محافظت کند.
هوش مصنوعی: آیا افکارت به اندازهای باارزش و برجسته است که هر چیزی را که میبینی، از سر تا پا، انتخاب کنی؟
هوش مصنوعی: بله، ویژگی و مقام عالم به زیبایی و خوبی او وابسته است، اما اگر مدتی از فکرهای جزئی و کوچک خود فاصله بگیرد، میتواند این زیبایی را بهتر درک کند.
هوش مصنوعی: همه چیز در دیدن زیبایی شاه اهمیت دارد، چون وقتی به نازنین نگاه کنی، همه چیز به نازنین شبیه میشود.
هوش مصنوعی: هنگامی که او به مجلس یا مهمانی بیاید، زیبایی حوریان و شراب بهشتی در نگاه تو خواهد بود و در عین حال هیچ چیز دیگر را نخواهی دید.
هوش مصنوعی: اگر از شادی و خوشحالی او خبری نداری، در واقع نمیدانی که او چه دردی را تحمل کرده است و اگر از پاکی و خلوص او بیخبر باشی، نمیتوانی حس خشم و تکبر را در او ببینی.
هوش مصنوعی: ظرافت و زیبایی شاه جهانگیر و جلوه بینظیر این مجلس، مانند آرامش و خوشی بهشتی در بهشت برین است.
هوش مصنوعی: پادشاهی که به دنبال جایگاهی برای سکونت است، نباید تحت تاثیر حوادث آسمانی قرار گیرد و نباید بر شرایط سخت و مشکلات زندگی غمگین شود.
هوش مصنوعی: این بیت به توصیف شخصیتی سخاوتمند و بزرگوار میپردازد. افرادی مانند این شخص، زمانی که در جمع قرار میگیرند، به قدری احترام و محبت ایجاد میکنند که حتی طبیعت نیز تحت تأثیر قرار میگیرد. باران که نماد رحمت و برکت است، از شرم در برابر این بزرگواری به عرق نشسته است. به عبارتی دیگر، شخصیت این فرد چنان نورانی و محترم است که طبیعت نیز به او ادای احترام میکند.
هوش مصنوعی: نگو که آسمان بلند بر زمان تأثیر گذاشته است، چرا که سایهی سلطنت آسمانی را بر زمین میبینی.
هوش مصنوعی: از عدالت او همه مردگان زنده شدند. به زمین نگاه کن که بر او روح را راستگو میبینی.
هوش مصنوعی: مدیری را که میبینی با قدرت و خلافت خود، نشانههای روشن و آشکارتری از اهمیت و عظمت دولت خود دارد.
هوش مصنوعی: اگر کسی جشن و شادی را مانند جشن کیخسرو برپا کند، میتوانی افرادی چون رستم زال را در آنجا ببینی که بر سر در این مجلس نشستهاند.
هوش مصنوعی: وقتی نظرت به کسی که در خلوت و آرامش است جلب میشود، متوجه میشوی که او چقدر در مورد کارهایی که انجام میدهد، دقت و احتیاط دارد.
هوش مصنوعی: این دنیا با نام تو به پایان میرسد، مثل اینکه انگشتری از طلا را با نگینی کامل تزئین کرده باشند.
هوش مصنوعی: به یاد میآورم آن محفل تو، که آسمان هم در فکرش دچار است و مغزش از صدای زیبای تو خالی شده است.
هوش مصنوعی: من همچون سحرگری هستم که نه میتوانی در کفر و نه در ایمان مانند من شگفتیهایی را ببینی.
هوش مصنوعی: اگر من در توصیف و ستایش تو راضی شوم، بپذیر که اگر از درد پا صدا درآورم، آن را خواهی شنید.
هوش مصنوعی: شایسته است که مرا با زیباییات نوازش کنی، زیرا در دل سختیها و مشکلات زندگی، من در حال رشد و بالندگی هستم.
هوش مصنوعی: هرگز فراموش نکن که آسمان زیبا و منقش را اگر با دقت نگاه کنی، میتوانی دنیای محکم و مستحکمی را در آن ببینی.
هوش مصنوعی: در ایام و شبهای خوشی که در زندگیات میگذرانی، از لحظات لذت ببر و شاد باش، زیرا در این دوران زیباترین و بهترین لحظات را تجربه میکنی.
هوش مصنوعی: امیدوارم زندگی شادی برایت رقم بخورد که در آن، اوج و بلندی را مانند پایه نهم آسمان تجربه کنی.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.