ای ز ما وصف تو در مستی خیال انگیختن
وز سر دیوانگی فکر محال انگیختن
بی نهایت را به عقل منتها نتوان شناخت
نفس ناقص کی تواند این کمال انگیختن
برتر از حدی و وهمی چون کنم تعریف تو
بی مثالی از تو نتوانم مثال انگیختن
چون جواب لنترانی از تجلی جلوه کرد
عقل موسی محو گشت اندر سؤال انگیختن
جوهر معنی ز علو آب و خاکِ ما و سفل
نیست ممکن گوهر کان از سفال انگیختن
هم مگر در نور خود خورشید گیرد ذره را
ور نه با او ذره نتواند وصال انگیختن
چون توئی بالذات جزو و کل عالم را محیط
با کمال تو که خواهد قیل و قال انگیختن
تو چه معشوقی که حُسن و ناز معشوقان ز تست
این جمالت را کمالی در جمال انگیختن
در رخ انسان که ماه احسنالتقویم اوست
از جبین خورشید و از ابرو هلال انگیختن
کلک صُنعت نکتهای از حُسن نگذارد فرو
خوب رویان را به وقت خط و خال انگیختن
کردهای بر لوح فطرت قامت گردون دوتا
بر وجود تو چنین شرط است دال انگیختن
تو خداوندی اگر احوال ما بر هم زنی
ما و از جان خدمتی در حسب حال انگیختن
شمع اگر پروانه را صد ره بسوزد بال و پر
باید از همت دگر ره پر و بال انگیختن
دوستان را کشتهای از فقر و فاقه زار زار
دشمنان را ماندهای در ملک و مال انگیختن
میبری اولاد احمد را به محشر غرق خون
نیک باشد سرخ روئی بهر آل انگیختن
در دلم بنشان به دست خود نهال راستی
زانکه اندر سنگ میماند نهال انگیختن
جرم ما از ذره افرون است و عفوت ز آفتاب
ذره در خورشید نتواند زوال انگیختن
گر به خاک عاصیان بادی وزد از لطف تو
ز آتش دوزخ توان آب زلال انگیختن
کار تو احسان و کار ما همه تقصیر و عجز
فعل تو احسان و فعل ما وبال انگیختن
نظم او در حضرت تو گر همییابد قبول
ختم میگردد بدو حسن مقال انگیختن
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر به توصیف خداوند و زیباییهای معنی و وجود او میپردازد. شاعر اظهار میدارد که وصف و درک خداوند در انسانها با عقل محدود امکانپذیر نیست و برای شناخت کمال الهی نمیتوان به عقل متکی بود. او به عجز انسان در فهم عظمت الهی اشاره میکند و بر این نکته تأکید دارد که تعریف خداوند فراتر از بیان و فهم انسانی است. شاعر همچنین به رابطه عاشقانه میان انسان و خداوند اشاره میکند و زیباییهای الهی را به عنوان معشوقی معرفی مینماید که تمام زیباییها از او سرچشمه میگیرد. در انتها، شاعر به ناتوانی انسان در برابر تقصیرات خود و بزرگواری الهی میپردازد و بر برکت احسان خداوند تأکید میکند.
هوش مصنوعی: ای تو که با وصف زیبای خود در حال مستی به من الهام میدهی و از روی دیوانگی به فکرهای ناممکن و خیالی میپردازی.
هوش مصنوعی: انسان با عقل خود نمیتواند مفهوم بینهایت را درک کند، چرا که نفس انسان ناقص است و نمیتواند به چنین کمالی دست یابد.
هوش مصنوعی: تو از آن حد و اندازه فراتر هستی که بخواهم تو را توصیف کنم. چون تو بینظیری و نمیتوانم نمونهای از تو بیاورم.
هوش مصنوعی: زمانی که پاسخ "هرگز مرا نخواهی دید" در اثر تجلی خویش آشکار شد، عقل موسی در تعجب و پرسش غرق شد.
هوش مصنوعی: جوهر اصلی ما از عرش و زمین نشأت میگیرد و نمیتوان از خاکی که به پایین تعلق دارد، چیزی باارزش و اصیل تولید کرد.
هوش مصنوعی: ذره تنها در پرتو نور خورشید میتواند به او نزدیک شود و اگر نور نباشد، ذره نتواند به او برسد.
هوش مصنوعی: وقتی تو خود بهطور کامل در همهجا حضور داری و وجودت تمام عالم را فرا گرفته است، چه نیازی به دعوا و مشاجره وجود دارد؟
هوش مصنوعی: تو چقدر معشوقی که زیبایی و ناز دیگر معشوقان به خاطر توست. زیباییات چنان کمالی دارد که باعث جلب توجه و تحسین دیگران میشود.
هوش مصنوعی: در چهرهی انسان که زیباترین و کاملترین شکل است، از پیشانی نورانی مانند خورشید و از ابرو هلالی مانند ماه درخشندگی میتابد.
هوش مصنوعی: هنر و زیبایی خط و خال، هیچ نکتهای از زیبایی و جذابیت افراد زیبا را فدای خود نمیکند و همیشه میتواند بر زیبایی آنها بیفزاید.
هوش مصنوعی: بر روی وجود تو، مانند یک لوح نقرهای، دو قوس بزرگ رسم شده است؛ این به این معناست که سرنوشت تو به گونهای رقم خورده که باید دلیلی برای بروز و ظهور داشته باشی.
هوش مصنوعی: اگر تو به وضعیت ما توجه کنی و به ما احسان کنی، ما از جان و دل برای خدمت به تو آمادهایم.
هوش مصنوعی: اگر شمع پروانه را بارها بسوزاند، پروانه باید از اراده و تلاش خود برای پرواز و بال گشودن استفاده کند.
هوش مصنوعی: دوستانت را به خاطر فقر و نیاز به شدت ناراحت کردهای، اما دشمنانت در ثروت و دارایی از تو برتری دارند.
هوش مصنوعی: در روز قیامت، فرزندان احمد (پیامبر اسلام) را در حالی غرق در خون میبری که این سرخرویی برای آل (خاندان) او، نشانهای از برانگیختگی و مبارزه است.
هوش مصنوعی: در درونم نهال راستگویی را با دستان خود بکار، چرا که نهالها در سنگها رشد نمیکنند.
هوش مصنوعی: ما تا جایی که به خطاهایمان مربوط میشود، مانند ذرهای کوچک هستیم که در دریای عظیم خورشید (عفوت و بخشش) قرار دارد. هیچ چیزی نمیتواند نور و روشنی این خورشید را کم کند.
هوش مصنوعی: اگر بادی از جانب تو بر خاک گناهکاران وزد، میتوان با آن آب زلالی از آتش دوزخ بیرون آورد.
هوش مصنوعی: فعالیتهای تو همیشه از روی خوبی و نیکی است، در حالی که عمل ما همواره خالی از نقص و ناتوانی نیست. کار تو به دیگران کمک میکند، اما کارهای ما گاهی مشکلآفرین و آسیبزا هستند.
هوش مصنوعی: اگر نظم و زیبایی او در حضور تو مورد قبول قرار گیرد، به پایان میرسد و زیبایی کلام او آغاز میشود.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
گرچه تنگ آمد دل از فکر محال انگیختن
هم به وصف آن دهان خواهم خیال انگیختن
نیست امکان باغبان گلشن فردوس را
از قد ناز تو نازک تر نهال انگیختن
دوست دشمن بخت بی فرمان فلک نامهربان
[...]
شغل دهقان چیست ز آب و گل نهال انگیختن
صنع یزدان نخل با این اعتدال انگیختن
بهترین وجهی است در یکتائی دهقان صنع
آن دو شهلا نرگس از باغ جمال انگیختن
این چه اندامست و موجانگیزی از آب زلال
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.