طراوتی ست زمین را ز فرّ فروردین
که هر زمان خجل است آسمان ز روی زمین
ز لطف آب، حیا گشت بر هوا غالب
چنانکه میچکدش از حیا عرق ز جبین
فلک ز قوس قزح بر هوا کشید کمان
هوا ز برق جهان بر جهان گشاد کمین
حریر سبز چمن شد شکوفه را بستر
کنار برگ سمن شد بنفشه را بالین
مرا ز آب خوشامد که میزند بر رود
ترانههای دلاویز و صوتهای حزین
درخت میوه که چون شاخ خشک برگ نداشت
چو برج ثور بر آورد زهره و پروین
چمن به است ز چزخ برین به سایهٔ بید
خلاف نیست بر آن، هست چرخ نیز بر این
مثال نرگس رعنا بعینه گوئی
که در چمن به تماشای لاله و نسرین
گذشتهاند سحرگه مخدرات بهشت
بمانده است در او چشم باز حورالعین
نهاده لاله کله کج به شیوهٔ خسرو
گشاده غنچه دهن خوش به خندهٔ شیرین
رسید خسرو انجم به خانهٔ بهرام
زدند خیمهٔ گل بر منابر چوبین
به وصف عارض گل بلبل غزل گو را
معانی و کلمات است نازک و رنگین
چمن چو نظم ثریا و ژاله چون شعریٰست
که کردهاند در آن نظم دلگشا تضمین
چمان چو من به چمن با چمانه جامی جوی
اگر معاینه خواهی بهشت و ماء معین
چو باد صبح به بوی گل و سمن برخیز
چو شبنم سحری بر کنار سبزه نشین
نگر به لاله و نرگس پیالهها بر سر
چنین روند لطیفان به باغ روز چنین
نه آنکه ساغر می را چو غنچه در خرقه
نهان کنند و نشینند با دل خونین
در این چنین سره وقتی ندانم آب چرا
مکدر است و در ابرو فکنده این همه چین
بنفشه دسته از آن میشود به مجلس باغ
که در بهار فرو میرود به خود غمگین
کلیم وار زبان عقده داشت سوسن را
گشاد و کرد به احسان سحاب را تمکین
که ای ز فیض عطای تو در لباس خضر
گل چمن که به آب حیات گشت عجین
ز مهد خاک بنات نبات را لطفت
بر آورد نبات بنات خلد برین
مجاهز کرمت هر سحر در آویزد
به تاج لعل گل آویزهای درّ ثمین
سحاب داد جوابی چو آب سوسن را
که من کیام همه آثار لطف شاه است این
متم گدای در بحر و بحر با همه فیض
گدای دست و دل پادشاه روی زمین
غیاث اهل ممالک مغیث ملک و ملل
عزیز مصر ممالک، معز دولت و دین
قضا توان قدر قدرت ستاره سپاه
زمین وقار زمان سرعت فلک تمکین
پناه و پشت سلاطین عهد، شیخ اویس
محیط بحر یسار، آفتاب ابر یمین
شهنشهی که به میدان کین چو شیر علم
رود ز حملهٔ قهرش به باد شیر عرین
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر به توصیف زیباییهای بهار و طبیعت میپردازد و طراوت و شادابی زمین در فصل فروردین را به تصویر میکشد. در آن به شگفتیهای آسمان و زمین اشاره میشود که آب و هوا به زیبایی در هم تنیدهاند. گیاهان و گلها در این فصل شکوفا میشوند و مناظر زیبا و پرعطر و بویی را به وجود میآورند. همچنین به زیباییهای عشق و نشاط در طبیعت اشاره شده و حال و هوای بهشتی به تصویر کشیده شده است. در نهایت، شاعر با ستایش از فیض و لطف الهی و زیباییهای خلقت، به شکوه و جلال مقام پادشاهان و قدرت آنها در جهان اشاره میکند.
هوش مصنوعی: زمین در بهار با زیبایی و شادابی خاصی به سر میبرد، به طوری که آسمان همواره از تماشای جلوههای زمین شرمنده و خجالتزده است.
هوش مصنوعی: به دلیل محبت و نعمت آب، حیا بر فضا چیره شده است، بهطوریکه از شرم و حیا، عرق مانند قطرات آب از پیشانی میچکد.
هوش مصنوعی: آسمان با قوس رنگین خود تیر کمان را بر هوا کشید و برق جهان را بر روی زمین رها کرد.
هوش مصنوعی: چمن به رنگ حریر سبز درآمد و شکوفهها بر روی آن نشستهاند. بنفشهها نیز مانند بالینی در کنار برگهای سمن قرار گرفتهاند.
هوش مصنوعی: به من آب خوشامد بگو، زیرا که این آب بر رود، ترانههای زیبا و صداهای غمگینی را میسازد.
هوش مصنوعی: درخت میوهای که بهواسطه خشک شدن شاخهایش، برگ نداشت، مانند برج ثور و ستارههای زهره و پروین در آسمان درخشید.
هوش مصنوعی: چمن از گردونه آسمان بهتر است و در سایهٔ بید هیچ اختلافی وجود ندارد. همچنین، چرخش آسمان نیز در این امر تأثیری ندارد.
هوش مصنوعی: شما میتوانید به زیبایی نرگس که در وسط باغ در حال تماشای لالهها و نسرینها است، اشاره کنید.
هوش مصنوعی: در صبح زود، نشانههای نشاط و لذت بهشتی در حال حاضر وجود دارد و در این حال، چشمان حورالعین باز ماندهاند و به تماشای این زیباییها مشغولند.
هوش مصنوعی: گل لاله با سر کج به سبکی که خسرو انجام میدهد، گلبرگهایش را باز کرده و دهانش را به حالت خوشی و خندهای شیرین گشوده است.
هوش مصنوعی: خسرو به خانهٔ بهرام رسید و در اطراف آن، خیمهای زیبا و گلدار برپا کردند.
هوش مصنوعی: بلبل در وصف زیبایی گل شعر میگوید و این شعر پر از معانی لطیف و واژههای رنگین است.
هوش مصنوعی: چمن به زیبایی و ترتیب ستارهها در آسمان است و قطرات شبنم مثل شعر زیبایی هستند که در این ترتیب دلنشین، دل را خوشحال میکنند.
هوش مصنوعی: اگر میخواهی بهشت و آب زلال را ببینی، بیا و همچون من در چمن با گلهای زیبا دل خوش کن.
هوش مصنوعی: مثل باد صبح که با عطر گل و سمن بلند میشود، برخیز و مانند شبنم صبحگاهی در کنار سبزهها بنشین.
هوش مصنوعی: به گلهای زیبایی چون لاله و نرگس نگاه کن که مانند پیالههایی بر روی زمین قرار گرفتهاند و در این روز زیبا، زنان لطیف و دلنشین در باغ مشغول گشت و گذار هستند.
هوش مصنوعی: نه اینکه فقط شراب را مثل غنچهای در لباس خود پنهان کنند و با دلگیری و اندوه، بیتحرک بنشینند.
هوش مصنوعی: در زمانی که نمیدانم چرا آب گلآلود است و چه دلیلی باعث شده این همه چین و چروک در ابروها ایجاد شود، باید به خودم فکر کنم.
هوش مصنوعی: بنفشهای که در فصل بهار در باغ میروید، در یک مجلس گرد هم میآید و به خاطر زیبایی و طبیعتش، احساس غم را در دل خود دارد.
هوش مصنوعی: کلیم، مانند آن که راز و دلخوریهایش را بیان کرده باشد، به سوسن کمک کرد و بارش باران را به نیک خواهی و تسلیم وادار کرد.
هوش مصنوعی: بازی لطیف طبیعت به واسطهی بخشش تو، مانند پوشش سبز خضر، باعث شده که گلهای چمن به آب حیات پیوند بخورند.
هوش مصنوعی: از خاک، جوانههای گیاهان با لطافتی خاص رشد میکنند و این گیاهان به بهشت زیبا چشمانداز میبخشند.
هوش مصنوعی: در هر صبح، زیباییهای تو مانند تزیینات درخشان و گرانبها به گردن گلهای سرخ آویخته میشود.
هوش مصنوعی: ابر به گل سوسن میگوید که من هم مانند تو از رحمت و لطف شاه (خدا) هستم و همهی وجودم نشاندهندهی محبت اوست.
هوش مصنوعی: در این بیت به تصویر کشیده شده است که شخصی در کنار دریا (بحر) و در حال درخواست و نیازمندی قرار دارد. دریا با تمامی مواهب و نعمتهایش، به نوعی به او کمک میکند، در حالی که او هم به خاطر نیازهایش، در حال گدایی و درخواست است. در نهایت، این شخص به قدری در دل و روح خود ارزشمند است که میتوان او را به عنوان پادشاهی در نظر گرفت که در دنیای مادی، جایگاه و اهمیتی ندارد.
هوش مصنوعی: این بیت به توصیف شخصیتی میپردازد که برای مردم و کشورهای مختلف کمک و حمایت میکند. او همچون یک حاکم بزرگ و محترم شناخته میشود که قدرت و اعتبار دولت و دین را تقویت میکند. به طور کلی، این متن نشاندهنده تاثیر مثبت این فرد بر روی جوامع مختلف و اهمیتش در تقویت وحدت و رفاه عمومی است.
هوش مصنوعی: سرنوشت به توانایی و قدرت ستارهها وابسته است، زمین جلوهای از ثبات و زمان نشاندهندهی سرعت حرکت آسمانی است.
هوش مصنوعی: در این بیت، به شخصیتی بزرگ و مهم اشاره شده که در دورهای از سلطنت و قدرت به عنوان پناهگاه و پشتیبان سلاطین شناخته میشود. او همچنین با ویژگیهای خاص خود، مانند برخورداری از علم و معرفت، به دیگران کمک میکند و در واقع نماد روشنی و هدایتی در میان مردم است. این فرد به گونهای توصیف شده که همچون خورشید در آسمان گرانبها و بینظیر است.
هوش مصنوعی: شاهی که در میدان جنگ مانند شیری با قدرت علم به مبارزه میرود، هرگز از حمله و قهرش نمیکاهد و همچنان ترس و وحشت را بر دل دشمنان میافکند.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ترنج بیدار اندر شده به خواب گران
گل غنوده برانگیخته سر از بالین
هرآن که خاتم مدح تو کرد در انگشت
سر از دریچه زرین برون کند چو نگین
بخار دریا بر اورمزد و فروردین
همی فرو گسلد رشته های درّ ثمین
ز آب پاک دهان پر ستاره دارد ابر
ز باد پاک شکم پر ستاره دارد طین
بمشکرنگ لباس اندرون شدست هوا
[...]
همی کند به گل سرخ بر بنفشه کمین
همی ستاند سنبل ولایت نسرین
بنفشه و گل ونسرین و سنبل اندر باغ
به صلح باید بودن چو دوستان، نه بکین
میان ایشان جنگی بزرگ خواهد خاست
[...]
بشکل غالیه دانیست لاله ، یاقوتین
نشان غالیه اندر میان غالیه دان
بتی بمهر چو لیلی بچهر چون شیرین
بوصل او دل من شاد و عیش من شیرین
مثل زنند بشیرین لبش و لیکن هست
حدیث کردن شیرین او به از شیرین
اگر بچین بنگارند نقش چهره او
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.