رها کن ناز، تا تنها نمانی
مکن استیزه، تا عذرا نمانی
مکن گرگی، مرنجان همرهان را
که تا چون گرگ در صحرا نمانی
دو چشم خویشتن در غیب دردوز
که تا آنجا روی، اینجا نمانی
منه لب بر لب هر بوسه جویی
که تا ز آن دلبر زیبا نمانی
ز دام عشوه پر خود نگهدار
که تا از اوج و از بالا نمانی
مشو مولای هر ناشسته رویی
که تا از عشق، مولانا نمانی
مکن رخ همچو زر از غصهٔ سیم
که تا زین سیم، ز آن سیما نمانی
چو تو ملک ابد جویی به همت
ازین نان و ازین شربا نمانی
رها کن عربده، خو کن حلیمی
که تا از بزم شاه ما نمانی
همی کش سرمهٔ تعظیم در چشم
پیاپی، تا که نابینا نمانی
چو ذره باش پویان سوی خورشید
که تا چون خاک، زیر پا نمانی
چو استاره به بالا شبروی کن
که تا ز آن ماه بیهمتا نمانی
مزن هر کوزه را در خنب صفوت
که تا از عروةالوثقی نمانی
ز بعد این غزل ترجیع باید
شراب گل مکرر خوشتر آید
چو در عهد و وفا دلدار مایی
چو خوانیمت، چرا دلوار نایی؟
چو الحمدت همی خوانیم پیوست
کچون الحمد دفع رنجهایی
درآ در سینها کآرام جانی
درآ در دیدها که توتیایی
فرو کن سر ز روزنهای دلها
که چاره نیست هیچ از روشنایی
چو عقلی بیتو دیوانه شود مرد
چو جانی، کس نمیداند کجایی
چو خمری، در سر مستان درافتی
برآیند از حیا و پارسایی
نباشد حسن بیتصدیع عشاق
که نبود عیدها بیروستایی
اگر چیزی نمیدانم به عالم
همی دانم که تو بس جانفزایی
چه جولانها کنند جانها چو ذرات
که تو خورشید از مشرق برآیی
به جانبازی گشادهدار، دو دست
که حاتم را تو استاد سخایی
مکش پای از گلیم خویش افزون
که تا داناتر آیی از کسایی
عدو را مار و ما را یار میباش
که موسی صفا را تو عصایی
تمسک کن به اسباب سماوات
که در تنویر قندیل سمایی
به ترجیع سوم مرصاد بستیم
که بر بوی رجوع یار مستیم
ایا خوبی، که در جانها مقیمی
به وقت بیکسی جان را ندیمی
ز تو باغ حقایق برشکفتست
نباتش را هم آبی، هم نسیمی
چو خوبان فانی و معزول گردند
تو در خوبی و زیبایی مقیمی
به وقت قحط بفرستی تو خوانی
خذوا رزقا کریما من کریم
سهیلی دیگری در چرخ معنی
یزکی کل روح کالادیم
درآری نیمشب، روشن شرابی
بگردانی، که اشرب یا حمیمی
زهی ساقی، زهی جام، و زهی می
نعیم قی نعیم فی نعیم
هزاران صورت زیبا و دلبر
یولدهم شرابک من عقیم
حباب آن شراب و صفوت او
شفاء فی شفاء للسقیم
تصاعد سکره فی ام رأس
ازال اللوم فی طبع اللئیم
شود صحرای بیپایان اخضر
فواد ضیقه کقلب میم
فطوبی للندامی والسکارا
اذا ماهم حسوها حسوهیم
ز یسقون رحیقا نوش میکن
وخل ذاالتحدث یا کلیمی
کسی که آفتاب آمد غلامش
همی آید به مشتاقان سلامش



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر به دعوت به رهایی از بندهای دنیوی و وابستگیهای فانی میپردازد. مولانا به شنونده توصیه میکند که از ناز و کبر دوری کند و در پی عشق و حقیقت قرار گیرد. او تأکید میکند که انسان باید توجه خود را به درون و غیب معطوف کند و از ویژگیهای دنیایی مثل حسادت و غم دوری کند. با استفاده از تصاویری مانند خورشید و ستاره، او زیبایی و روشنی را به عنوان هدفی الهی معرفی میکند و بر لزوم توجه به عشق الهی و تجربیات معنوی تأکید میورزد. در نهایت، مولانا با دعوت به می و شادی، بر اهمیت ارتباط عمیق با حقیقت و عشق جاودانه تأکید میکند.
هوش مصنوعی: ناز و نازکی را کنار بگذار تا در تنهایی گرفتار نشوی. از بهانهگیری پرهیز کن تا از عذرا (خود را یا دیگران را) بینصیب نمانی.
هوش مصنوعی: همراهانت را نرنجان و مثل گرگ رفتار نکن، زیرا اگر چنین کنی، تنها خواهی ماند.
هوش مصنوعی: دو چشم خود را در حالتی غیابی و دور ببند که وقتی به آنجا میروی، دیگر در اینجا نمانی.
هوش مصنوعی: هرگز زبانت را بر لبان هر بوسهای نگذار که در این صورت نمیتوانی از دلبر زیبایت دور باشی.
هوش مصنوعی: از دام جاذبههای محبت خودت را نگهدار تا از بلندی و اوج عشق سقوط نکنی.
هوش مصنوعی: به کسی که هنوز پاک و نیکو نیست و رویی نداشته، مقام و رتبهای نده، که در نتیجه عشق، از مقام مولانا دور نخواهی ماند.
هوش مصنوعی: نگذار چهرهات مانند طلا از ناراحتی و غم نقره (سیاه) شود، زیرا اگر چنین کنی، از زیبایی و جاذبهات دور میمانی.
هوش مصنوعی: اگر تو بخواهی به خاطر طمع و جستجوی دنیا (ملک ابد)، به این خوردنیها (نان و شربت) دل ببندی، دیگر نمیتوانی به جاودانگی و نعمتهای واقعی دست یابی.
هوش مصنوعی: عربدهکشیدن و بیقراری را رها کن و با آرامش و حلیم بودن سازگار شو، تا در مهمانی و بزم شاه، که نمادی از مقام و جایگاه عالی است، باقی بمانی و از آن بیرون نروی.
هوش مصنوعی: تا در برابر شاه ما با ادب و احترام بایستی، مدام سرمهٔ تعظیم به چشم خود بکش تا نابینا نمانی و از توجه و محبت او محروم نشوی.
هوش مصنوعی: همچون ذرهای باش که به سمت خورشید حرکت میکند، تا مبادا به حالتی پایینتر و بیارزش همچون خاک زیر پا بیفتی.
هوش مصنوعی: مثل ستارهای در آسمان، به سمت شب برو که از آن ماه بینظیر دور نشوی.
هوش مصنوعی: هر کوزه را در ظرف خالص نزن؛ زیرا ممکن است از رشته محکمی که بهتراست، جدا نشوی.
هوش مصنوعی: از این به بعد، با گذشتن از این شعر، نوشیدن شراب معطر و خوش عطر همواره خوشایندتر خواهد بود.
هوش مصنوعی: وقتی که تو در عهد و وفا، محبوب ما هستی، چرا وقتی نام تو را میبریم، دلسوز و مهربان نمیشوی؟
هوش مصنوعی: وقتی که به تو و شکرگزاری تو اشاره میکنیم، باید بدانیم که شکرگزاری و ستایش تو، رنجهای ما را از میان میبرد.
هوش مصنوعی: به وجود بیا و در دلهای ما وارد شو، که آرامش و زندگی در آنجا هست. در چشمها هم بیایید، چون توتیای (یک نوع گیاه) که در زینت و زیبایی بسیار مؤثر است.
هوش مصنوعی: فرو کردن سر از روزنهای دلها به معنای ورود به عمق احساسات و دلهای انسانهاست. مولانا تأکید میکند که از روشنایی و آگاهی نمیتوان فرار کرد، زیرا هیچ چارهای برای نادیده گرفتن آن وجود ندارد.
هوش مصنوعی: زمانی که عقل بدون تو دیوانه و حیران میشود، مانند اینکه روح انسانی بیخبر از توست و هیچکس نمیداند تو کجایی و در کجا حضور داری.
هوش مصنوعی: چون شرابی، در سر مستها افتادی، این مستها از حیا و پرهیزکاری بیرون میآیند و رفتارشان تغییر میکند.
هوش مصنوعی: حسن و زیبایی عشق نمیتواند بدون تکرار و سرودن اشعار عاشقانه وجود داشته باشد، همانطور که عیدها بدون مراسم و جشنها بیمعنا و خالی هستند.
هوش مصنوعی: اگر چیزی نمیدانم، اما میدانم که تو به دیگران زندگی و جان تازه میبخشی.
هوش مصنوعی: چگونه جانها همچون ذرات کوچکی در اطراف تو حرکت و فعالیت میکنند، آنگاه که تو همچون خورشید از سوی مشرق طلوع میکنی.
هوش مصنوعی: به خاطر جانبازی و فداکاری، دستانت را باز کن، چراکه تو در احسان و بخشش، همچون حاتم طایی (که مشهور به سخاوت است) و استاد این هنر هستی.
هوش مصنوعی: پای خود را از محدوده و جایگاه خود فراتر نگذار، زیرا تا زمانی که به درک و آگاهی بیشتر نرساندهای، سخن کسانی مانند کسایی (شاعر کهن) را نمیتوانی دریابی.
هوش مصنوعی: دشمنان را به مانند ماری میدانیم و ما دوستانی داریم که مثل یاری برای ما هستند، چرا که تو ای موسی (نماد پیامبری و صفا) عصای قدرت و هدایت را در دست داری.
هوش مصنوعی: به ابزار و وسایل آسمانی چنگ بزن و از نور الهی بهرهمند شو؛ همانطور که در نورانی کردن چراغ آسمانی استفاده میشود.
هوش مصنوعی: ما به سراغِ مقیاسی از شعر رفتهایم و آن را با دقت تنظیم کردهایم تا بر بوی بازگشت معشوق خوشحال و شاداب باشیم.
هوش مصنوعی: ای خوب که در دلها جا داری و در اوقات تنهایی، جان را تنها نمیگذاری.
هوش مصنوعی: از تو، حقیقتهای زیبایی مانند باغی شکوفا شده که برای رشد و نمو آن هم آب وجود دارد و هم نسیم ملایمی میوزد.
هوش مصنوعی: وقتی اینکه زیباییهای دنیوی و محبوبان زودگذر و دورافتاده شوند، تو همچنان در زیبایی و خوبی پایدار و ثابت هستی.
هوش مصنوعی: در زمان نابسامانی و کمبود، تو به مهمانی دعوت کن و از سخاوت خداوند روزیهای نیکو دریافت کن.
هوش مصنوعی: روح انسانی در دنیای معانی از حقیقت پاک و لطیف است و به طور عمیق در چرخههای زندگی تاثیر دارد.
هوش مصنوعی: نیمهشب در میخواهی شراب روشنی بیاوری و بنوشی، که یا آتشین است یا گرم و دلپذیر.
هوش مصنوعی: ای ساقی، ای جام، و ای شراب، تو بسیار عالی و لذتبخش هستی و من از نعمتهای تو در حال بهرهمندی هستم.
هوش مصنوعی: شراب تو هزاران شکل زیبا و دلنشین میآفریند، حتی اگر خود آن شراب از منبع بیهُنر باشد.
هوش مصنوعی: حباب شراب و خالص بودن آن، شفا بخش است برای بیماران و بهبود دهنده حال آنان.
هوش مصنوعی: سکر (مستی یا خوشی) از سر آن شراب به اوج میرسد و در این حال، دیگر سرزنشی بر ذات پست و لئیم او وجود ندارد.
هوش مصنوعی: دل آدمی مانند بیابانی وسیع و سرسبز میشود، اما احساس تنگی و محدودیت همچون قلب میم (که به مفهوم تنهایی و اضطراب اشاره دارد) در آن وجود دارد.
هوش مصنوعی: درختی خوشبو و ثمربخش برای پشیمانها و بادهنوشها وجود دارد، وقتی آنها آن را بچشند، بهخوبی طعمش را در مییابند.
هوش مصنوعی: به آنها جامی از شراب میدهند و ای موسی، ای گویندهٔ پروردگار، با آنها صحبت کن.
هوش مصنوعی: کسی که آفتاب وجودش درخشان است، به کسانی که مشتاق او هستند، سلام میکند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.