زهره من بر فلک شکل دگر میرود
در دل و در دیدهها همچو نظر میرود
چشم چو مریخ او مست ز تاریخ او
جان به سوی ناوکش همچو سپر میرود
ابروی چون سنبله بیخبرست از مهش
گر خبرستش چرا فوق قمر میرود
ذره چرا شد سوار بر سر کره هوا
چون سوی تو آفتاب جمله به سر میرود
آن زحل از ابلهی جست زبردستیی
غافل از آن کاین فلک زیر و زبر میرود
دل ز شب زلف تو دید رخ همچو روز
زین شب و روز او نهان همچو سحر میرود
ترک فلک گاو را بر سر گردون ببست
کرد ندا در جهان کی به سفر میرود
جامه کبود آسمان کرد ز دست قضا
این قدرش فهم نی کو به قدر میرود
خاک دهان خشک را رعد بشارت دهد
کابر چو مشک سقا بهر مطر میرود
اختر و ابر و فلک جنی و دیو و ملک
آخر ای بییقین بهر بشر میرود
پنبه برون کن ز گوش عقل و بصر را مپوش
کان صنم حله پوش سوی بصر میرود
نای و دف و چنگ را از پی گوشی زنند
نقش جهان جانب نقش نگر میرود
آن نظری جو که آن هست ز نور قدیم
کاین نظر ناریت همچو شرر میرود
جنس رود سوی جنس بس بود این امتحان
شه سوی شه میرود خر سوی خر میرود
هر چه نهال ترست جانب بستان برند
خشک چو هیزم شود زیر تبر میرود
آب معانی بخور هر دم چون شاخ تر
شکر که در باغ عشق جوی شکر میرود
بس کن از این امر و نهی بین که تو نفس حرون
چونش بگویی مرو لنگ بتر میرود
جان سوی تبریز شد در هوس شمس دین
جان صدفست و سوی بحر گهر میرود



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به معشوقی میپردازد که از فلک و ستارگان برتر و زیباتر است. او با تشبیهات مختلف، زیباییهای این معشوق را توصیف میکند و ارتباط عمیق و شگفتیانگیز روح خود را با معشوق بیان میکند. تمامی موجودات و افکار به سوی او کشیده شده و دلها به عشق او میتپند. همچنین، شاعر به نکتهای اشاره میکند که عقل و درک بشری نمیتواند به درستی این عشق و زیبایی را بفهمد و نیاز به رهایی از موانع ذهنی دارد. در پایان، او به شمسالدین، معشوق خاص خود، اشاره کرده و بیان میکند که جان او به سوی معشوق روان است.
هوش مصنوعی: زهره من، که به معنای «سحر» یا «زیبایی» است، در آسمان به شکل جدیدی نمایش مییابد و در دل و چشمان مردم مثل یک نگاه یا توجه به آن زیبایی ظاهر میشود.
هوش مصنوعی: چشمی که مانند سیارهٔ مریخ است، به واسطهٔ جذابیت و زیباییاش مجذوب داستان زندگی اوست. جانش برای رسیدن به تیر عشق او، مانند سپر در میدان جنگ، به سمتش میشتابد.
هوش مصنوعی: ابروی زیبا و خوشفرم او (که به سنبله تشبیه شده) از ماه خود بیخبر است، اگر هم باخبر باشد چرا باید بالاتر از ماه (قمر) قرار گیرد؟
هوش مصنوعی: ذره (ذرات کوچک) چرا بر بالای کرهٔ زمین سوار شده است، در حالی که مانند خورشید (آفتاب) همه چیز به سمت تو میآید؟
هوش مصنوعی: زحل (سیاره) به دلیل نادانی و غفلت از زیر و بمِ کارهایی که در آسمان انجام میشود، از جایگاه خود میجهد و به نظر میرسد که جهان در حال تغییر و دگرگونی است.
هوش مصنوعی: دل به خاطر شب زلف تو، چهرهای چون روز را مشاهده کرد. از این شب و روز، حقیقتی نهان است که مانند سحر به تدریج نمایان میشود.
هوش مصنوعی: در این بیت اشاره به این است که گویا سفر کردن و حرکت به مکانی دیگر، برای شخصیتی که به آسمان برتر (گردون) تعلق دارد، مکان و زمان خاصی دارد. این حرکت و سفر ناشی از اراده و قضا و قدر است که همواره در حرکت و تغییر است. در واقع، سرنوشت و مشیت الهی بر همه چیز حاکم است.
هوش مصنوعی: آسمان به رنگ کبود در آمده و این نتیجهٔ قضا و سرنوشت است. این رنگ آسمان نشاندهندهٔ غم یا حسرتی است که میخواهد بگوید انسانها نمیتوانند درک کنند که زندگی به چه میزان در حال گذر و تغییر است.
هوش مصنوعی: خاک خشک دهان را رعد (صوتی که هنگام بارش باران است) بشارت میدهد، زیرا مانند مشک، آب را به سقا (آبفروش) میدهد تا به باران برسد.
هوش مصنوعی: در این بیت، مولانا به تبیین تأثیرات مختلف کائنات بر انسان اشاره دارد. اختر (ستاره)، ابر، فلک (آسمان)، جنی (روح) و دیو و ملک (موجودات مختلف) همگی در حال تأثیرگذاری بر سرنوشت انسانها هستند، و او از حالت عدم یقین و تردید در این باره سخن میگوید که این موجودات، هر کدام به نوعی به سوی بشر در حرکتاند.
هوش مصنوعی: عقل و دید خود را از عواملی که تو را مشغول میکند، پاک کن و مانند پنبهای که در گوش گذاشته میشود، کنار بگذار. زیرا آن معشوق با زیباییاش به سمت چشمها میآید و نمیگذارد که تو درست ببینی و درک کنی.
هوش مصنوعی: نواهای نای، دف و چنگ (سازهای موسیقی) به دنبال جلب توجه تو هستند؛ چون زیبایی جهان به سمت تو میآید و تو را به خود مشغول میکند.
هوش مصنوعی: به آن نگاهی که از نور قدیم سرچشمه میگیرد، توجه کن؛ زیرا این نگاه مانند شرر (پرتو یا شعله) در حال حرکت است و تأثیر زیادی دارد.
هوش مصنوعی: رودخانهها بر اساس ماهیت و خصوصیات خود به سمت دریاها و منابع آب میروند، افرادی که شایستگیهایی دارند نیز به سمت پادشاهان و افرادی با قدرت میروند، و کسانی که به حیوانات و زندگی ساده نزدیکترند، به سمت آنها میروند.
هوش مصنوعی: هر چه نهالی تازهتر و سرزندهتر باشد، به سمت باغ و محل رشد خود میرود، اما اگر خشک شود و مانند هیزم شود، زیر تبر و نابودی میرود.
هوش مصنوعی: هر لحظه از معانی و مفاهیم غنی مانند آبی که به درخت تازهرشد میرسد، بنوش. این معانی همانند شکر در باغ عشق جاری هستند و تو را شیرین و سرزنده میکنند.
هوش مصنوعی: دیگر از موعظهها و نهیها دست بردار، زیرا نفس سرکش انسانی، اگر به او بگویی نرو، بیشتر به سمت گناه و نافرمانی میرود.
هوش مصنوعی: جان من به سمت تبریز میکشد و در آرزوی شمس دین است؛ جان همچون صدفی است که به سوی دریا و مروارید میرود.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
عقل ز دست غمت دست به سر میرود
بر سر کوی تو باد هم به خطر میرود
در غم تو هر کجا فتنه درآمد ز در
عافیت از راه بم زود بدر میرود
از تو به جان و دلی مشتریم وصل را
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.