عطارد مشتری باید، متاعِ آسِمانی را
مَهی مریخچشم ارزد، چراغِ آن جهانی را
چو چشمی مُقتَرِن گردد بدان غیبی چراغِ جان
ببیند بیقرینه او قرینانِ نهانی را
یکی جانِ عجب باید که داند جان فدا کردن
دو چشمِ معنوی باید عروسانِ معانی را
یکی چشمیست بِشکُفته، صِقالِ روح پَذْرُفته
چو نرگس خوابِ او رفته برای باغِبانی را
چنین باغ و چنین شش جو پس این پنج و این شش جو
قیاسی نیست، کمتر جو قیاسِ اقترانی را
به صفها رأیتِ نُصرت، به شبها حارسِ امت
نهاده بر کفِ وحدت، دُرِّ سبعالمثانی را
شکسته پشتِ شیطان را، بدیده روی سلطان را
که هر خس از بنا داند به استدلال بانی را
زهی صافی زهی حری مثال می خوشی مُرّی
کسی دزدد چنین دُرّی که بگذارد عوانی را
إلى البحرِ توجَّهْنا و مِن عذبٍ تَفَکَّهْنا
لَقِينا الدُّرَّ مَجَّانًا، فلا نَبغي الدَّناني را
لَقِيتُ الماءَ عَطشانًا، لَقِيتُ الرِّزقَ عُريانًا
صَحِبتُ الليثَ أحيانًا، فلا أَخشى السَّنانِي را
توی موسیِ عهدِ خود، درآ در بحرِ جزر و مد
رهِ فرعون باید زد، رها کن این شبانی را
الا ساقی به جان تو به اقبال جوان تو
به ما ده از بنان تو شراب ارغوانی را
بگردان بادهٔ شاهی که همدردی و همراهی
نشان درد اگر خواهی بیا بنگر نشانی را
بیا دَردِه مِیِ اَحمَر که هم بحر است و هم گوهر
برهنه کن به یک ساغر حریف امتحانی را
برو ای رهزن مستان رها کن حیله و دستان
که ره نَبْوَد در این بستان دغا و قلتبانی را
جواب آنک میگوید به زر نخریدهای جان را
که هندو قدر نشناسد متاع رایگانی را



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به زیباییهای معنوی و نوری که از آسمان میتابد، اشاره میکند و میگوید که چیزهای ارزشمند و عرفانی مانند جان انسان باید با چشم معنی و بصیرت دیده شود. او به بیان معانی عمیق و عشق به حقایق میپردازد و بر لزوم رهایی از ظواهر و جاذبههای دنیوی تأکید میکند. نصیحت میکند که باید از موانعی چون شیطان رها شد و در جستجوی حقیقت و معنویت، به جای تمسک به دنیا به سوی خدا نگریست. با دعوت به سرمستی از شراب معرفت و عشق، او به افراد میگوید که باید با خلوص نیت و فطرت خود به دنبال درک عمیقتری از زندگی باشند.
هوش مصنوعی: عطارد و مشتری باید، کالای آسمانی را به حساب بیاورند و اگر کسی مانند ماه به چشم مریخ بنگرد، در حقیقت چراغ آن جهان را میبیند.
هوش مصنوعی: وقتی چشمی که به عالم غیب متصل میشود، فرشتهای روشنکننده است، میتواند جان را ببیند و بدون هیچ تناقضی به رازهای نهانی دست یابد.
هوش مصنوعی: یک جان شگفتانگیز لازم است تا بتواند جان را فدای عشق کند؛ برای درک عمیق معانی، دو چشم معنوی باید داشته باشیم که عروسان معانی را ببینند.
هوش مصنوعی: یک چشم وجود دارد که حقیقت را میبیند و روح را تزکیه میکند، مثل نرگسی که در خواب است و به خاطر باغبانی، زیباییاش را از دست داده است.
این باغ و این شش جوی را در ورای این شش جهت بجو، فهم این از راه قیاس نیست قیاس اقترانی را رها کن.
هوش مصنوعی: در این بیت، مولانا به نقش و وظیفه رهبری اشاره دارد که در روزها مانند پرچم پیروزی و در شبها محافظت کننده از ملت است و این مقام را با به کار گیری وحدت و اتحاد به دست میآورد. دُرِّ سبعالمثانی به معانی عمیق و ارزشهای والا در ضمن زبان و بیان اشاره دارد.
هوش مصنوعی: شیطان در برابر قدرت و سلطنت خدا تسلیم است و از او شکست خورده، زیرا هر خس و ناچیز هم میتواند دلیل وجود بانی و پدیدآورندهٔ عظیم هستی را درک کند.
به به! به این صافی و بسیار خالص که همچون شراب خوشگوار است. کسی به چنین دُری دست مییابد که عوانی را کنار بگذارد.
هوش مصنوعی: به دریا روی آوردیم و از آب شیرین بهرهمند شدیم، ما در اینجا گنج گرانبها را رایگان یافتیم و دیگر نیازی به چیزهای قیمتی نداریم.
هوش مصنوعی: من در حالی که تشنه بودم، به آب رسیدم و در حالی که بیپوشش بودم، روزی خود را یافتم. گاهی همراه شیر (نماد قدرت و شجاعت) بودم و به همین دلیل از تیری (نماد خطر) نمیترسم.
هوش مصنوعی: داستان موسی در زمان خودش را به یاد بیاور، باید در دریا (بحر) که جزر و مد دارد، به سمت فرعون بروی و این زندگی شبانی (زندگی ساده و بیهدف) را رها کن.
هوش مصنوعی: ای ساقی، به خاطر جان تو و برکت جوانیات، از دست خودت به ما شراب ارغوانی بده.
هوش مصنوعی: بادهٔ شاهی را بیا بگردان تا همدردی و همراهیات را نشان دهد؛ اگر میخواهی نشانهٔ درد را ببینی، به آن بنگر.
هوش مصنوعی: بیا تا با می سرخ، که هم مانند دریاست و هم مانند گوهر با ارزش است، حریفی را که آزمونش کنیم، به یک لیوان می برهنه کنیم.
هوش مصنوعی: ای دزد مستان، از این کارهای فریبکارانه و نیرنگها دست بردار؛ چرا که در این باغ، جایی برای فریب و کاستی وجود ندارد.
هوش مصنوعی: اگر کسی بگوید که تو جانت را به بهایی نفروختهای، به او پاسخ میدهیم که هندو (که نماد قدر نشناسی است) هرگز ارزشی برای کالای بیقیمت قائل نمیشود.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
جهان دانش و معنی ، شهاب الدّین تویی آنکس
که چشم عقل کم بیند ، چو تو بسیار دانی را
ز رای سالخوردت دان ، شکوه بخت برنایت
مربّی آنچنان پیری، سزد جوانی را
ز قحط مردمی عالم ، چنان شد خشک لب تا لب
[...]
نظر از جانب ما کن زکات زندگانی را
دلی ده باز ما را صدقة جان و جوانی را
به بوسی از سرم کردن توانی دفع صفرا را
به بویی از دلم بردن توانی ناتوانی را
چه بادش گر به دلداری دمی با بی دلی داری
[...]
کجا بودی که امشب سوختی آزرده جانی را
به قدر روز محشر طول دادی هر زمانی را
سئوالی کن ز من امروز تا غوغا به شهر افتد
که اعجاز فلانی کرده گویا بی زبانی را
به هر جنسی که می گیرند اخلاص و وفا خوب است
[...]
از آن چشمی که میداند زبان بیزبانی را
نکویان یاد میگیرند طرز نکتهدانی را
به نزد آنکه باشد تنگدل از دست کوتاهی
درازی عیب میباشد قبای زندگانی را
نمیخواهی که زخمت را به مرهم احتیاج افتد
[...]
به عصیان مگذران زنهار ایام جوانی را
مکن صرف زمین شور، آب زندگانی را
به مهر خامشی تیغ زبان را کن سپرداری
اگر دربسته می خواهی بهشت جاودانی را
ز می بگذر که باشد در قفا همچون گل رعنا
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۱۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.