که افسون خواند در گوشت که ابرو پر گره داری؟!
نگفتم: «با کسی منشین که باشد از طرب عاری؟!
یکی پر زهر افسونی فرو خواند به گوش تو
ز صحن سینهٔ پر غم دهد پیغام بیماری
چو دیدی آن ترش رو را، مخلّل کرده ابرو را
از او بگریز و بشناسش،چرا موقوف گفتاری؟
چه حاجت آب دریا را چشش، چون رنگ او دیدی؟
که پر زهرت کند آبش اگر چه نوش منقاری
لطیفان و ظریفانی که بودستند در عالم
رمیده و بدگمان بودند همچون کبک کهساری
گر استفراغ میخواهی از آن طزغوی گندیده
مفرح بدهمت لیکن مکن دیگر وحل خواری
الا یا صاحب الدار ادر کأسا من النار
فدفینی و صفینی و صفو عینک الجاری
فطفینا و عزینا فان عدنا فجازینا
فانا مسنا ضر فلا ترضی باضراری
ادر کأسا عهدناه فانا ما جحدناه
فعندی منه آثار و انی مدرک ثاری
ادر کأسا باجفانی فدا روحی و ریحانی
و انت المحشر الثانی فاحیینا بمدرار
فاوقد لی مصابیحی و ناولنی مفاتیحی
و غیرنی و سیرنی بجود کفک الساری
چو نامت پارسی گویم کند تازی مرا لابه
چو تازی وصف تو گویم برآرد پارسی زاری
بگه امروز زنجیری دگر در گردنم کردی
زهی طوق و زهی منصب که هست آن سلسله داری
چو زنجیری نهی بر سگ شود شاه همه شیران
چو زنگی را دهی رنگی شود رومی و روم آری
الا یا صاحب الکاس و یا من قلبه قاسی
اتبلینی بافلاسی و تعلینی باکثاری
لسان العرب و الترک هما فی کاسک المر
فناول قهوه تغنی من اعساری و ایساری
مگر شاه عرب را من بدیدم دوش خواب اندر
چه جای خواب میبینم جمالش را به بیداری



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر نخست مخاطب را سرزنش میکند که با آدمی ترشرو و بیطرب نشسته و غم او را گرفته است، و او را پند میدهد که از چنین کسانی مانند کبک رمنده بگریزد. سپس به ساقی و صاحبخانه روی میآورد و در بیتهایی به عربی از او جام آتشین، پاکی، دگرگونی و زندگی دوباره میخواهد. در پایان، بندگی و زنجیر معشوق را مایهٔ عزت میداند و میگوید جمال شاه را نه در خواب، بلکه در بیداری میبیند.
هوش مصنوعی: چه کسی در گوشت افسون خواند که اینچنین ابرو در هم کشیدهای؟ مگر به تو نگفتم با کسی که از شادی بیبهره است همنشینی مکن؟
هوش مصنوعی: آدمی غمگین افسونی زهرآلود در گوش تو خواند و از سینهٔ پرغم خود بیماری و اندوه را به تو رساند.
هوش مصنوعی: هرگاه آن ترشروی ابروگرهکرده را دیدی، او را بشناس و از او بگریز. چرا منتظری تا سخنش را بشنوی؟
هوش مصنوعی: وقتی رنگ آب دریا را دیدی، دیگر چه نیازی است که آن را بچشی؟ آبش تو را پر از زهر و تلخی میکند، هرچند منقارت شیرین باشد. یعنی از ظاهر غمگنان میتوان به درونشان پی برد.
هوش مصنوعی: مردمان لطیف و باذوق جهان همیشه مانند کبک کوهستانی رمنده و بدگمان بودهاند و از همنشین ناجنس دوری میکردهاند.
هوش مصنوعی: اگر میخواهی آن خوراک گندیدهای را که خوردهای بالا بیاوری، داروی شادیبخش به تو میدهم؛ اما دیگر گل و لجن مخور. یعنی از آن همنشینی پلید پاک شو و دیگر به سویش مرو.
هوش مصنوعی: ای صاحبخانه، جامی از آتش بگردان؛ مرا گرم کن و صافی و پاک گردان، و چشمهٔ روان خود را نیز زلال نگه دار.
هوش مصنوعی: آتش ما را فرو بنشان و ما را دلداری ده؛ اگر دوباره به خطا بازگشتیم کیفرمان کن. ما رنج و زیان دیدهایم، پس به آزار من خشنود مباش.
هوش مصنوعی: آن جامی را که با آن پیمان بستهایم بگردان؛ ما آن را انکار نکردهایم. نشانههای آن در من هست و من به خونخواهی و حق خود خواهم رسید.
هوش مصنوعی: جام را بر پلکها و دیدگانم بگردان؛ جان و آسایشم فدای تو باد. تو رستاخیز دومی، پس ما را با بارانی فراوان زنده کن.
هوش مصنوعی: چراغهای مرا برافروز و کلیدهایم را به دستم بده؛ با بخشش دست روان و شبروِ خود مرا دگرگون کن و به سفر و سیر درآور.
هوش مصنوعی: اگر نام تو را به پارسی بگویم، زبان عربی به من التماس میکند که او را به کار گیرم، و اگر به عربی وصفت کنم، پارسی مینالد. هر دو زبان مشتاق ستایش تو هستند.
هوش مصنوعی: امروز صبح زود زنجیری تازه بر گردنم نهادی؛ خوشا این طوق و خوشا این مقام که در بند زنجیر تو بودن است.
هوش مصنوعی: اگر تو بر سگی زنجیر نهی، او شاه همهٔ شیران میشود؛ و اگر به سیاهپوستی رنگ دهی، سپیدرو و رومی میگردد و روم را به چنگ میآورد. یعنی بندگی تو مایهٔ سربلندی و دگرگونی است.
هوش مصنوعی: ای ساقی و ای که دلت سخت است، آیا مرا با تهیدستی میآزمایی و با بسیاری نعمت بالا میبری؟
هوش مصنوعی: زبان عرب و ترک هر دو در جام تلخ تو است؛ پس بادهای بده که مرا از تنگدستی و توانگری هر دو بینیاز کند.
هوش مصنوعی: گویی دیشب شاه عرب را در خواب دیدم؛ اما خواب چیست؟ من زیبایی او را در بیداری میبینم.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
امیرا! تو به هر خوبی و نیکویی سزاواری
ازیرا خوب کرداری چنان چون خوب دیداری
توان گفتن ترا کاندر جهان فردی و بی یاری
به دانایی و بینایی و بیداری و هشیاری
حدیث ملک و کار عالم و شغل جهانداری
[...]
ز بوی باد آزاری ز نقش ابر نیسانی
نه پندارم که با بستان بهشت عدن یاد آری
شده کافور مینائی براغ از صنع یزدانی
شده دینار مرجانی بباغ از فعل داداری
گل و شمشاد دیداری ترنج و نار پنهانی
[...]
زهی کلک تو اندر چشم دولت کحل بیداری
به عونش کرده مدتها جهانداران جهانداری
مجیر دولت و دنیا و اندر دیدهٔ دولت
ز رای تست بینایی ز بخت تست بیداری
جهان مهر و کینت وجه ساز نعمت و محنت
[...]
جهان از برف پر کافور قیصوریست پنداری
بیاور باده روشن که شد روی هوا تاری
نه به زین موسمی باشد ز بهر عیش و میخواری
نه سلطان ارسلان دارد نظیری در جهانداری
تو را تا سر بود برجا کجا داری کله داری
که شمع از بی سری یابد کلاه از نور جباری
سر یک موی سر مفراز و سر در باز و سر بر نه
اگر پیش سر اندازان سزای تن، سری داری
چو بار آمد سر یحیی سرش بر تیرگی ماند
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۳ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.