این کیست این این کیست این هذا جنون العاشقین
از آسمان خوشتر شده در نور او روی زمین
بیهوشی جانهاست این یا گوهر کانهاست این
یا سرو بستانهاست این یا صورت روح الامین
سرمستی جان جهان معشوقه چشم و دهان
ویرانی کسب و دکان یغماجی تقوا و دین
خورشید و ماه از وی خجل گوهر نثار سنگ دل
کز بیم او پشمین شود هر لحظه کوه آهنین
خورشید اندر سایهاش افزون شده سرمایهاش
صد ماه اندر خرمنش چون نسر طایر دانه چین
بسم الله ای روح البقا بسم الله ای شیرین لقا
بسم الله ای شمس الضحا بسم الله ای عین الیقین
هین رویها را تاب ده هین کشت دل را آب ده
نعلین برون کن برگذر بر تارک جانها نشین
ای هوش ما از خود برو وی گوش ما مژده شنو
وی عقل ما سرمست شو وی چشم ما دولت ببین
ایوب را آمد نظر یعقوب را آمد پسر
خورشید شد جفت قمر در مجلس آ عشرت گزین
من کیسهها می دوختم در حرص زر می سوختم
ترک گدارویی کنم چون گنج دیدم در کمین
ای شهسوار امر قل ای پیش عقلت نفس کل
چون کودکی کز کودکی وز جهل خاید آستین
چون بیندش صاحب نظر صدتو شود او را بصر
دستک زنان بالای سر گوید که یا نعم المعین
در سایه سدره نظر جبریل خو آمد بشر
درخورد او نبود دگر مهمانی عجل سمین
بر خوان حق ره یافت او با خاصگان دریافت او
بنهاده بر کفها طبق بهر نثارش حور عین
این نامه اسرار جان تا چند خوانی بر چپان
این نامه می پرد عیان تا کف اصحاب الیمین



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر به عشق و جذبهٔ معشوق میپردازد و از زیباییهای او بهعنوان منبع سرمستی و حیرت یاد میکند. در این غزل، معشوق به قدری درخشان و والا است که حتی خورشید و ماه نیز از زیباییاش خجالتزده میشوند. شاعر به حالت شگفتانگیزی از عشق و وصال میرسد و متوجه میشود که وی در حقیقت گنجی است که به دست آوردنش ارزش تمام تلاشها را دارد. در پایان، غزل به پیوند عمیق بین معشوق و عاشق اشاره میکند و نشان میدهد که این رابطه به حقیقتی برتر و معنوی منجر میشود.
هوش مصنوعی: اینکه میپرسد "این کیست" اشاره به کسی دارد که در حال حاضر به او توجه زیادی شده و وجودش در قلب عاشقان تأثیر عمیقی گذاشته است. وجود او در زمین، از زیبایی و درخشش آسمان هم بیشتر است، یعنی عشق و وجود او فراتر از همهی زیباییهاست.
هوش مصنوعی: این حالت بیخوابی و بیخبر بودن، یا جانهای بیدار و زنده است، یا از ارزشهای والای معنوی مانند گوهر، یا شگفتی زیبایی درختان بستان، یا شکلی از روح بزرگ و پاک است.
هوش مصنوعی: سرمستی و شوری که روح را به وجد میآورد، ناشی از زیباییهای معشوق است که در چشم و دهان او تجلی یافته است. این زیبایی باعث نابودی کسب و کار دنیا و اخلاقیات شده و انسان را به سوی یغما و غارت میکشاند.
هوش مصنوعی: خورشید و ماه از زیبایی او شرمندهاند و از محبت او تحقیر شدهاند؛ به حدی که سنگ دل، که معمولاً سخت و بیرحم است، از ترس او نرم و پشمی میشود و حتی کوه آهنین هم در برابر او به ضعف میافتد.
هوش مصنوعی: خورشید در سایه او بیشتر میدرخشد، و ثروت او از صد ماه بیشتر است، همچون پرندهای که دانهها را جمع میکند.
هوش مصنوعی: با نام خدا، ای روح ماندگاری، با نام خدا، ای دیدار شیرین، با نام خدا، ای خورشید روشنایی، با نام خدا، ای چشم یقین.
هوش مصنوعی: مخاطب در این بیت به زیباییها و دوستداران اشاره میکند و از آنها میخواهد که به دلها زندگی و نشاط ببخشند. همچنین، از آنها میخواهد که از دنیای مادی خارج شوند و در مرتبهای بالاتر، یعنی در قلبها و جانها، قرار بگیرند و بر آنها تسلط یابند.
هوش مصنوعی: بایست هوش و درک خود را کنار بگذاری و از آن دور شو، گوش خود را به شنیدن بشارتها مشغول کن، عقل خود را به حالتی شاد و سرمست درآور، و چشمانت را بگشا تا ثروت و نعمت را مشاهده کنی.
هوش مصنوعی: در این بیت، به داستانهای ایوب و یعقوب اشاره شده است. ایوب به خاطر صبوری و شکیباییاش مورد توجه خدا قرار گرفت، و یعقوب نیز به خاطر عشقش به فرزندش، یوسف، معروف است. در اینجا به مسرت و خوشی در مجلسی اشاره میشود که در آن، ارتباط و هماهنگی میان ایوب و یعقوب و همچنین جفتی که به نوعی نماینده نور و زیبایی است، به تصویر کشیده میشود.
هوش مصنوعی: من در گذشته به خاطر حرص و طمع به جمعآوری پول و ثروت، زحمت میکشیدم و خودم را در این راه میسوزاندم. حال میخواهم از این دنیا فاصله بگیرم و مانند کسی باشم که گنجی را در کمین دیده است و به دنبال آن میرود.
هوش مصنوعی: ای فرمانروای بزرگ، به عقل خود بگو که نفس (خودخواهی و تمایلات نفسانی) را نادیده بگیرد، مانند کودکی که از کودکی و جهل خود جدا شده و دامنش را رها میکند.
هوش مصنوعی: وقتی صاحب نظر به او نگاه میکند، به او صد برابر میرسد و او در حالتی از حیرت و شگفتی در بالای سرش میگوید: ای کمککننده، تو چقدر خوب و شایستهای!
هوش مصنوعی: در سایهی درخت سدره، جبرئیل به انتظار نشسته و بشر هم به او نزدیک شده است. دیگر مهمانی نیست که به سرعت به طرف او بیاید و این نشاندهندهی حالتی خاص و مقدس است.
هوش مصنوعی: آنکه به درگاه خداوند راه یافته و با افراد خاص و مورد توجه جلوس کرده، طبق (سینی) را بر دستهایش گذاشته و بهخاطر او، حوریان را به رسم هدیه تقدیم میکند.
هوش مصنوعی: این نامه که رازهای جان در آن نهفته است، چرا تا این حد در چپ میخوانی؟ این نامه به وضوح نمایان است و به دست راستبانان (اصحاب الیمین) میرسد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
ای شهریار بیقرین ، ای پادشاه پاک دین
ای مر ترا داده خدای آسمان ملک زمین
هم میر نیکو منظری، هم شاه نیکو مخبری
بر منظر و برمخبر تو آفرین باد آفرین
ای نیکنام! ای نیکخوی! ای نیکدل! ای نیکروی!
[...]
ای ناصر انصار دین از اولین وز آخرین
هرگز نبیند دوربین چون تو امیرالمؤمنین
ای لعبت مشکین کله بگشای گوی از آن کله
می خور ز جام و بلبله با ما خور و با ما نشین
مشک از هلال انگیختی وز لاله عنبر بیختی
وز مه فرود آویختی کرده به چنگ اندر عجین
از هیچ مادر یا پدر چون تو نزاید یک پسر
[...]
هذا رشاد الکافرین هذا جزاء الصابرین
هذا معاد الغابرین نعم الرجا نعم المعین
صد آفتاب از تو خجل او خوشه چین تو مشتعل
نعره زنان در سینه دل استدرکوا عین الیقین
از آسمان در هر غذا از علویان آید ندا
[...]
عیدست و آن ابرو کمان دلدادگان را درکمین
هم پیش تیغش دل نشان هم پیش تیرش دلنشین
عیدست و آن سیمین بدن هر گه چمان اندر چمن
از جلوه رشک نارون از چهره شرم یاسمین
عیدست وپوشد بر شنح جوشن زموج می قدح
[...]
معرفی ترانههای دیگر
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۱۳ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.