ای وصالت یک زمان بوده، فراقت سالها!
ای به زودی بار کرده بر شتر احمالها!
شب شد و درچین، ز هجران رخ چون آفتاب
درفتاده در شب تاریک بس زلزالها
چون همی رفتی به سکتهحیرتی حیران بُدم
چشم باز و من خموش و میشد آن اقبالها
ور نه، سکتهبخت بودی مر مرا خود آن زمان
چهره خونآلود کردی بردریدی شالها
بر سر ره جان و صد جان در شفاعت پیش تو
در زمان قربان بکردی خود چه باشد مالها
تا بگشتی در شب تاریک زآتش نالها
تا چو احوال قیامت دیده شد اهوالها
تا بدیدی دل عذابی گونهگونه در فراق
سنگ خون گرید اگر زآن بشنود احوالها
قدها چون تیر بوده گشته در هجران کمان
اشک، خونآلود گشت و جمله دلها دالها
چون درستی و تمامی شاه تبریزی بدید
در صف نقصان نشست است از حیا مثقالها
از برای جانِ پاک نورپاشِ مهوشت
ای خداوند شمس دین تا نشکنی آمالها
از مقال گوهرین بحر بیپایان تو
لعل گشته سنگها و مُلک گشته حالها
حالهای کاملانی کان ورای قالهاست
شرمسار از فر و تاب آن نوا در قالها
ذرههای خاک هامون گر بیابد بوی او
هر یکی عنقا شود تا برگشاید بالها
بالها چون برگشاید در دو عالم ننگرد
گِرد خرگاه تو گردد والهٔ اجمالها
دیدهٔ نقصان ما را خاک تبریز صفا
کحل بادا تا بیابد زآن بسی اکمالها
چونک نورافشان کنی در گاهِ بخشش روح را
خود چه پا دارد در آن دم رونق اعمالها
خود همان بخشش که کردی بیخبر اندر نهان
میکند پنهانِ پنهان جملهٔ افعالها
ناگهان بیضه شکافد مرغ معنی برپرد
تا هما از سایهٔ آن مرغ گیرد فالها
هم تو بنویس ای حسامالدین! و میخوان مدح او
تا به رغم غم ببینی بر سعادت خالها
گر چه دستافزار کارت شد ز دستت، باک نیست
دست شمسالدین دهد مر پات را خلخالها



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: مولانا در این غزل از رفتن ناگهانی شمس تبریزی و کوتاهی وصال و درازی فراق مینالد و حیرت و عذاب خود را در لحظهٔ جدایی وصف میکند. سپس به ستایش شمس میپردازد: سخنش سنگ را لعل میکند، بوی او ذره را سیمرغ میسازد و بخشش او اعمال را بیمقدار میکند. در پایان حسامالدین را خطاب میکند که مدح شمس را بنویسد و بخواند و از دست رفتن ابزار کارش را غم نخورد.
هوش مصنوعی: ای کسی که وصالت تنها لحظهای بود و جداییات سالها طول کشید! ای که چه زود بارهایت را بر شتر نهادی و رفتی!
هوش مصنوعی: با دوری روی آفتابمانندت شب فرارسید و همهچیز در هم پیچید، و در این شب تاریک لرزهها و آشوبهای بسیار افتاد.
هوش مصنوعی: وقتی میرفتی، چنان از حیرت خشکم زده بود که با چشم باز و زبان بسته ایستاده بودم و آن همه نیکبختی از دستم میرفت.
هوش مصنوعی: اگر آن بهت و بیخودی مرا نگرفته بود، در همان دم چهرهام را خونین میکردم و جامهام را میدریدم.
هوش مصنوعی: اگر چنین نبود، بر سر راه تو جان و صدها جان را به شفاعت پیش تو میآوردم و بیدرنگ فدایت میکردم؛ مال که ارزشی ندارد.
هوش مصنوعی: تا آنکه در شب تاریک از آتش درون نالهها برخاست و هول و هراسهایی مانند احوال روز قیامت دیده شد.
هوش مصنوعی: تا آنکه دل در فراق عذابهای گوناگون دید؛ چنان عذابی که اگر سنگ شرح آن را بشنود خون میگرید.
هوش مصنوعی: قامتهایی که چون تیر راست بود در هجران مانند کمان خم شد، اشکها خونین گشت و همهٔ دلها مانند حرف دال خمیده و شکسته شد.
هوش مصنوعی: چون کمال و تمامیت شاه تبریزی، یعنی شمس، را دیدند، همهٔ معیارهای سنجش از شرم در صف ناقصان نشستند.
هوش مصنوعی: ای خداوندگار شمسالدین، تو را به جان پاک و نورافشان و ماهمانندت سوگند، امیدهای ما را نشکن.
هوش مصنوعی: از سخن گوهرمانندِ دریای بیکرانهٔ تو، سنگها به لعل بدل شدند و حالهای گذرا به دارایی و ملک پایدار تبدیل گشت.
هوش مصنوعی: حالهای اهل کمال که برتر از گفتار است، در برابر شکوه و درخشش سخن تو شرمسار میشوند.
هوش مصنوعی: اگر ذرههای خاک دشت بوی او را دریابند، هر یک سیمرغی میشوند و بال میگشایند.
هوش مصنوعی: وقتی بال بگشایند، به دو جهان اعتنا نمیکنند و شیفته و سرگشته گرد خیمه و بارگاه تو میچرخند.
هوش مصنوعی: آرزو دارم خاک تبریز پاک سرمهٔ چشم ناقص ما شود تا از آن کمالهای بسیار بیابد.
هوش مصنوعی: هنگامی که در وقت بخشش، جان را نورانی میکنی، آب و رنگ اعمال و عبادتها در آن لحظه هیچ ارزشی ندارد.
هوش مصنوعی: همان بخششی که پنهانی و بیآنکه کسی بداند کردی، در نهان همهٔ کارها و احوال را پیش میبرد.
هوش مصنوعی: ناگهان تخم میشکند و پرندهٔ معنا پرواز میکند، چنانکه حتی هما از سایهٔ آن پرنده فال نیک میگیرد.
هوش مصنوعی: ای حسامالدین، تو خود مدح شمس را بنویس و بخوان تا برخلاف غم، نشانههای سعادت را ببینی.
هوش مصنوعی: اگر ابزار کارت از دستت رفته است، باکی نیست؛ دست شمسالدین بر پای تو خلخالها مینهد و تو را آراسته و بینیاز میکند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
ابصرت روحی ملیحا زلزلت زلزالها
انعطش روحی فقلت ویح روحی مالها
ذاق من شعشاع خمر العشق روحی جرعه
طار فی جو الهوی و استقلعت اثقالها
صار روحی فی هواه غارقا حتی دری
[...]
ای ره خوابیده را از نقش پایت بالها
از خرامت عالم آسوده را زلزالها
دل که از نقش تمنا در جوانی ساده بود
شد ز پیری عنکبوت رشته آمالها
محو و اثبات جهان در عالم حیرت یکی است
[...]
نفی قیل و قال کم کن ای که خواهی حالها
حالها مغزست و بر وی پرده قیل و قالها
گلبن برهان بهار طرفهای دارد ز پیش
باش تا گلها دمد از خار استدلالها
تا جمال خویش بینی دل ز هر نقشی بشوی
[...]
خواجه ممکن نیست ضبط عمر و حفظ مالها
جادهٔ بسیار دارد آب در غربالها
گر همین کوس و دهل باشد کمال کر و فر
غیر رسوایی چه دارد دعوی اقبالها
سادگی مفت نشاط انگار کاینجا حسن هم
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۷ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.