گنجور

غزل شمارهٔ ۱۲۰۷

 
مولوی
مولوی » دیوان شمس » غزلیات
 

نیم شب از عشق تا دانی چه می‌گوید خروس

خیز شب را زنده دار و روز روشن نستکوس

پرها بر هم زند یعنی دریغا خواجه‌ام

روزگار نازنین را می‌دهد بر آنموس

در خروش است آن خروس و تو همی در خواب خوش

نام او را طیر خوانی نام خود را اثربوس

آن خروسی که تو را دعوت کند سوی خدا

او به صورت مرغ باشد در حقیقات انگلوس

من غلام آن خروسم کو چنین پندی دهد

خاک پای او به آید از سر واسیلیوس

گرد کفش خاک پای مصطفی را سرمه ساز

تا نباشی روز حشر از جمله کالویروس

رو شریعت را گزین و امر حق را پاس دار

گر عرب باشی وگر ترک وگر سراکنوس

با دو بار کلیک بر روی هر واژه می‌توانید معنای آن را در لغت‌نامهٔ دهخدا جستجو کنید.

شماره‌گذاری ابیات | وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف) | شعرهای مشابه (وزن و قافیه) | منبع اولیه: ویکی‌درج | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

برای معرفی آهنگهایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است اینجا کلیک کنید.

حاشیه‌ها

تا به حال ۸ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. برای نوشتن حاشیه اینجا کلیک کنید.

حمیدرضا نوشته:

طبق اشاره‌ی استاد الهی قمشه‌ای در یکی از سخنرانیهای پخش شده از سیما، قوافی این شعر را کلمات یونانی (غیر از خروس) تشکیل داده‌اند.

امین نوشته:

سلام
در بیت دوم: بالها بجای پرها صحیح است
با تشکر

امین نوشته:

سلام
بیت دوم: بالها بجای پرها
بیت سوم: آنتپوس به معنای آدمیزاد، بجای اثربوس
با تشکر

محمد رضا نوشته:

نستکوس. : روزه
آنموس : باد
اثر بوس : انسان
انگلوس : فرشته
واسیلوس : شاه
کالابروس : کشیش
سراکنوس : نامی است که یونیان و رومیان به عرب های چادرنشین بادیه الشام و کویر های آن، که به مرز های امپراتوری روم شرقی حمله می کردند، داده بودند.

روفیا نوشته:

جالب است که مولانا این همه واژه لاتین در یک غزل آورده است.
نه؟

شمس شیرازی نوشته:

یونان تاریخی ( ایونیا ) همین بخش جنوب باختری شبه جزیره اناتولیا ( روم شرقی، بیزانس ، ترکیه امروز ) بوده است، ازین رو غریب نیست اگر بلخی دست کم با برخی واژگان یونانی و نه لاتین آشنایی داشته و طبع آزمایی کرده باشد. دولت ترکیه کشور یونان امروز ( هلاس) را یونانستان می نامد !!.

هانیه نوشته:

استاد حسین الهی قمشه ای در کتاب “در قلمرو زرین،۳۶۵ روز با ادبیات انگلیسی”،نشر سخن،چاپ پنجم۱۳۹۲
ابیاتی از این غزل را با این تفاوتها نسبت به نسخه ی سایت گنجور آورده اند:
۱-در بیت دوم بالها به جای پرها (پرها به لحاظ وزن شعر هم درست نیست)
۲-در بیت سوم، نام او را طیر خوانی نام خود را انترپوس(انترپوس:انسان) به جای اثربوس

روفیا نوشته:

درست می گویید هانیه جان
همانگونه که موزه مردم شناسی را نیز anthropology museum می نامند.

کانال رسمی گنجور در تلگرام