گنجور

غزل شمارهٔ ۱۱۲۹

 
مولوی
مولوی » دیوان شمس » غزلیات
 

عمر که بی‌عشق رفت هیچ حسابش مگیر

آب حیاتست عشق در دل و جانش پذیر

هر که جز عاشقان ماهی بی‌آب دان

مرده و پژمرده است گر چه بود او وزیر

عشق چو بگشاد رخت سبز شود هر درخت

برگ جوان بردمد هر نفس از شاخ پیر

هر که شود صید عشق کی شود او صید مرگ

چون سپرش مه بود کی رسدش زخم تیر

سر ز خدا تافتی هیچ رهی یافتی

جانب ره بازگرد یاوه مرو خیر خیر

تنگ شکر خر بلاش ور نخری سرکه باش

عاشق این میر شو ور نشوی رو بمیر

جمله جان‌های پاک گشته اسیران خاک

عشق فروریخت زر تا برهاند اسیر

ای که به زنبیل تو هیچ کسی نان نریخت

در بن زنبیل خود هم بطلب ای فقیر

چست شو و مرد باش حق دهدت صد قماش

خاک سیه گشت زر خون سیه گشت شیر

مفخر تبریزیان شمس حق و دین بیا

تا برهد پای دل ز آب و گل همچو قیر

با دو بار کلیک بر روی هر واژه می‌توانید معنای آن را در لغت‌نامهٔ دهخدا جستجو کنید.

شماره‌گذاری ابیات | وزن: مفتعلن فاعلن مفتعلن فاعلن (منسرح مطوی مکشوف) | شعرهای مشابه (وزن و قافیه) | منبع اولیه: ویکی‌درج | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

برای معرفی آهنگهایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است اینجا کلیک کنید.

حاشیه‌ها

تا به حال ۴ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. برای نوشتن حاشیه اینجا کلیک کنید.

کیانوش نوشته:

به نظرم :
هر که به جز عاشقان….
صحیح است

شمس الحق نوشته:

خیر! دوست عزیز ، بر طبق نسخه چاپ سنگی دیوان شمس تصحیح رینولد نیکلسون که در اختیار حقیر است همان که هست صحیح است . حضرتعالی اگر بر اساس نسخه دیگری این فرمایش را می کنید بهتر است مشخصات آن نسخه را اعلام بفرمایید ، در غیر اینصورت اگر نظر شخصی خود را ارجح بر نظر شاعر ، جلال الدین محمد مشهور به مولوی میدانید ، سخن دیگریست !! حقیر که این زهره ندارد .

احمد نوشته:

من هم با نظر کیانوش موافقم گرچه با اتفاقاتی که در گذر زمان افتاده و بر اساس تغییر واژه هایی که دیده شده و باعث چندگانگی در تصحیح ها شده مانند دیوان حافظ، این نگاه خالی از توجه نیست که مثلا در نسخه اصلی واژه “بجز” آمده باشد، اما در تصحیح ها “جز” خوانده شده باشد. کما اینکه در اشعار دیگر هم این واژه ها به شکل سر هم نوشته آمده. مثلا “برغم” (به رغم) یا واژه “کمپرس” (که مپرس)

فرشید برزگر نوشته:

درود
بسیار بدیهیه که با “جز” وزن شعر درست نیست
در نسخه های متعدد دیدم “کو” درسته به جای “که”:

هر کو، جز عاشقان، ماهی بی آب دان

کانال رسمی گنجور در تلگرام