بخش ۹۰ - بیان آنک عمارت در ویرانیست و جمعیت در پراکندگیست و درستی در شکستگیست و مراد در بیمرادیست و وجود در عدم است و عَلی هَذا بَقیَّةُ الأَضْدادِ وَ الأَزْواجِ
آن یکی آمد زمین را میشکافت
ابلهی فریاد کرد و بر نتافت
کین زمین را از چه ویران میکنی
میشکافی و پریشان میکنی
گفت ای ابله برو و بر من مران
تو عمارت از خرابی باز دان
کی شود گلزار و گندمزار این
تا نگردد زشت و ویران این زمین
کی شود بستان و کشت و برگ و بر
تا نگردد نظم او زیر و زبر
تا بنشکافی به نشتر ریش چغز
کی شود نیکو و کی گردید نغز
تا نشوید خلطهاات از دوا
کی رود شورش کجا آید شفا
پاره پاره کرده درزی جامه را
کس زند آن درزی علامه را
که چرا این اطلس بگزیده را
بردریدی چه کنم بدریده را
هر بنای کهنه که آبادان کنند
نه که اول کهنه را ویران کنند
همچنین نجار و حداد و قصاب
هستشان پیش از عمارتها خراب
آن هلیله و آن بلیله کوفتن
زان تلف گردند معموری تن
تا نکوبی گندم اندر آسیا
کی شود آراسته زان خوان ما
آن تقاضا کرد آن نان و نمک
که ز شستت وا رهانم ای سمک
گر پذیری پند موسی وا رهی
از چنین شست بد نامنتهی
بس که خود را کردهای بندهٔ هوا
کرمکی را کردهای تو اژدها
اژدها را اژدها آوردهام
تا به اصلاح آورم من دم به دم
تا دم آن از دم این بشکند
مار من آن اژدها را بر کند
گر رضا دادی رهیدی از دو مار
ورنه از جانت برآرد آن دمار
گفت الحق سخت استا جادوی
که در افکندی به مکر اینجا دوی
خلق یکدل را تو کردی دو گروه
جادوی رخنه کند در سنگ و کوه
گفت هستم غرق پیغام خدا
جادوی کی دید با نام خدا
غفلت و کفرست مایهٔ جادوی
مشعلهٔ دینست جان موسوی
من به جادویان چه مانم ای وقیح
کز دمم پر رشک میگردد مسیح
من به جادویان چه مانم ای جنب
که ز جانم نور میگیرد کتب
چون تو با پر هوا بر میپری
لاجرم بر من گمان آن میبری
هر کرا افعال دام و دد بود
بر کریمانش گمان بد بود
چون تو جزو عالمی هر چون بوی
کل را بر وصف خود بینی سوی
گر تو برگردی و بر گردد سرت
خانه را گردنده بیند منظرت
ور تو در کشتی روی بر یم روان
ساحل یم را همی بینی دوان
گر تو باشی تنگدل از ملحمه
تنگ بینی جمله دنیا را همه
ور تو خوش باشی به کام دوستان
این جهان بنمایدت چون گلستان
ای بسا کس رفته تا شام و عراق
او ندیده هیچ جز کفر و نفاق
وی بسا کس رفته تا هند و هری
او ندیده جز مگر بیع و شری
وی بسا کس رفته ترکستان و چین
او ندیده هیچ جز مکر و کمین
چون ندارد مدرکی جز رنگ و بو
جملهٔ اقلیمها را گو بجو
گاو در بغداد آید ناگهان
بگذرد او زین سران تا آن سران
از همه عیش و خوشیها و مزه
او نبیند جز که قشر خربزه
که بود افتاده بر ره یا حشیش
لایق سیران گاوی یا خریش
خشک بر میخ طبیعت چون قدید
بستهٔ اسباب جانش لا یزید
وان فضای خرق اسباب و علل
هست ارض الله ای صدر اجل
هر زمان مبدل شود چون نقش جان
نو به نو بیند جهانی در عیان
گر بود فردوس و انهار بهشت
چون فسردهٔ یک صفت شد گشت زشت



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر دربارهٔ ضرورت ویرانی برای ساختن دوباره و ایجاد نظم در نابسامانیهاست. مولانا در این اثر تأکید میکند که برای رسیدن به زیبایی و کمال، لازم است که گاهی چیزها خراب شوند و اختلال در نظم طبیعی، پیشنیازی برای نوآوری و رشد است. او مثالهایی از زندگی روزمره و فرآیندهای طبیعی میآورد تا نشان دهد که بدون شکستن و تغییر، دستیابی به بهبود ممکن نیست. در واقع، در اینجا مفهوم عمیقی از وجود ضدّین و وابستگی آنها به یکدیگر مطرح میشود؛ مثلاً نمیتوان درختی خوشبو داشت بدون آن که خاک زیر آن ویران شده باشد. مولانا همچنین به نقش افکار و perceptions انسانها در درک دنیای اطراف اشاره میکند و میگوید که برداشتهای ما از واقعیت میتواند بر اساس حالت روحی و نگرشمان تغییر کند.
هوش مصنوعی: یکی از افراد در حال خراب کردن زمین بود، که شخصی بیخود و نادان فریاد زد و این کار را نپذیرفت.
هوش مصنوعی: چرا این زمین را خراب و ویران میکنی و به هم میزنی؟
هوش مصنوعی: ای نادان، از من دور شو و مزاحمام نشو، زیرا تو باید بفهمی که ساختن و آباد کردن (عمارت) از ویرانی و خراب شدن ناشی میشود.
هوش مصنوعی: تا این زمین ویران و زشت نشود، چه زمانی گلزار و مزار گندم پدیدار خواهد شد؟
هوش مصنوعی: بستان، زمین زراعت و سبز و سرسبز نمیشود و وضعیت آن درست نمیگردد تا زمانی که نظم و ترتیبی که دارد به هم نریزد و به هم بخورد.
هوش مصنوعی: برای اینکه چغز (نوعی گیاه یا علف) به خوبی خوب و زیبا شود، باید آن را با تیغ یا نشتر ببرند یا شکافند. در واقع، توضیح میدهد که برای دستیابی به زیبایی و کمال، گاهی لازم است مشکلات و دردها را تحمل کرد.
هوش مصنوعی: تا زمانی که آلودگیها و ترکیبهای نامناسب از دارویی پاک نشود، از کجا بیماریها برطرف خواهد شد و شفا به دست خواهد آمد؟
هوش مصنوعی: هیچکس نمیتواند درزِ جامهای را که پارهپاره شده، دوخته و اصلاح کند. درزی که این کار را میکند، باید یک علامه و استاد باشد.
هوش مصنوعی: چرا این پارچهٔ نفیس و گرانبها را پاره کردی؟ با این حال، من با پارچهٔ پاره شده چه کنم؟
هوش مصنوعی: برای آباد کردن هر بنای کهنه، لازم است که ابتدا آن را ویران نکنند و نگذارند خراب شود. در واقع، نباید ساختمان قدیمی را تخریب کرد تا برای نو کردن آن اقدام شود.
هوش مصنوعی: نجار، حداد و قصاب نیز پیش از آنکه بناها را بسازند، خرابکاری میکنند. به این معناست که پیشرفت و ساختن مستلزم تخریب چیزهایی است که قبلاً وجود داشتهاند.
هوش مصنوعی: فرآوردههای خوشبو مثل هلیله (دارویی) و بلیله (نوعی میوه) که برای سلامتی بدن مفید هستند، هنگامی که به مقدار زیاد و بیرویه مورد استفاده قرار بگیرند، موجب آسیب و ضعف بدن میشوند و از این رو زندگی تن را ویران میکنند.
هوش مصنوعی: تا وقتی که گندم را در آسیا نکوبی و نرکوبی، آن خوان ما (سفره ما) چگونه میتواند آماده و مرتب شود؟
هوش مصنوعی: او از سمک (ماهی) تقاضا کرد که نان و نمک را به او بدهد تا بتواند از آلودگی شست (دست) او را نجات دهد.
هوش مصنوعی: اگر پند موسی را بپذیری و از این شست بد و بدنام رهایی یابی، به آرزو و هدف خود خواهی رسید.
هوش مصنوعی: به خاطر اینکه خود را زیر سلطهٔ تمایلات و خواستههای نفسانیات قرار دادهای، در حقیقت خود را مثل کرمکی کوچک در نظر گرفتهای، در حالی که میتوانی مانند اژدهایی قدرتمند و بزرگ باشی.
هوش مصنوعی: من به اژدها (کسی بزرگ و خطرناک) آمدهام تا او را اصلاح کنم و بهبود دهم، به تدریج و به آرامی.
هوش مصنوعی: اگر دم یکی از دو مار شکسته شود، اژدها که دشمن من است، نابود خواهد شد.
هوش مصنوعی: اگر به رضایت خود زندگی کنی، میتوانی از این دو خطر رهایی یابی، وگرنه آن دو مار (خطرات) جانت را میگیرند و به هلاکت میرسانند.
هوش مصنوعی: حقیقت این است که جادوی تو بسیار نیرومند است و به زحمت میتوان آن را درک کرد، زیرا تو با فریب و نیرنگی که به کار بردی، در این مکان دو گروه را به وجود آوردی.
هوش مصنوعی: تو با جادوت باعث شدی که مردم یکدل به دو گروه تقسیم شوند؛ همانطور که جادو میتواند در سختترین چیزها مانند سنگ و کوه رخنه کند و آنها را دچار تغییر کند.
هوش مصنوعی: گفت من با پیغام خدا در عمق وجودم غرق شدهام و هر نوع جادوگری به واسطه نام خدا قادر به دیدن و درک من نیست.
هوش مصنوعی: غفلت و نادانی و کفر، باعث میشود که انسانها از نور و حقیقت دین دور شوند، در حالی که آگاهی و ایمان مانند جادویی است که جان موسی را زنده و بیدار میکند.
هوش مصنوعی: من چه ارزشی برای جادوگران دارم ای بیشرم، در حالی که نفس من به قدری نورانی است که مسیح (ع) از آن خجالت میکشد.
هوش مصنوعی: من چه شباهتی به جادوگران دارم، ای جنب، زیرا کتابها از جانم نور میگیرند و روح پیدا میکنند.
هوش مصنوعی: چون تو با اهل دنیا و ظاهربینان در حال پرواز و سرخوشی هستی، طبیعی است که دربارهٔ من هم همین نظر را خواهی داشت و من را نیز همانند خودت میپنداری.
هوش مصنوعی: هر کس که اعمالش شبیه به حیوانات وحشی باشد، باید در مورد کریمان (آدمهای بزرگوار و مهربان) برداشت منفی و بدی داشته باشد.
هوش مصنوعی: تو که بخشی از جهان هستی، هر چیزی را به شکل و رنگ خودت میبینی و تفسیر میکنی.
هوش مصنوعی: اگر تو به خود بازگردی و سر خود را هم به سوی خود برگردانی، خانه را به شکل گردندهای خواهی دید که منظر آن تغییر کرده است.
هوش مصنوعی: اگر تو در کشتی باشی و بر آب روان حرکت کنی، به خاطر اینکه دریا به سمت ساحل میرود، تو نیز آن ساحل را در حال حرکت به سمت خودت میبینی.
هوش مصنوعی: اگر تو دلتنگ و ناراحت باشی از جنگ و درگیری، در نتیجه تمام دنیا را تنگ و محدود میبینی و بر زخمهای خود تمرکز میکنی.
هوش مصنوعی: اگر تو در کنار دوستانت خوشحال باشی، این دنیا برایت مانند یک باغ گل زیبا خواهد بود.
هوش مصنوعی: بسیاری از مردم به شام و عراق سفر کردهاند، اما آنها هیچ زیبایی غیر از کفر و نفاق ندیدهاند و فقط با مشکلات آنجا روبهرو شدهاند.
هوش مصنوعی: بسیاری از افرادی که به هند و هری سفر کردهاند، جز تجارت و خرید و فروش چیزی ندیدهاند.
هوش مصنوعی: بسیاری از افرادی که به سرزمینهای دوری مانند ترکستان و چین سفر کردهاند، جز فریب و دسیسه چیزی ندیدهاند و تنها با نیرنگها و تلهها مواجه شدهاند.
هوش مصنوعی: کسی که فقط به ظاهر و اشکال ظاهری (رنگ و بو) توجه دارد و مدرکی غیر از آن ندارد، نمیتواند درست درک کند و به شناختی از ویژگیهای مختلف اقوام و سرزمینها برسد.
هوش مصنوعی: گاو به طور ناگهانی وارد بغداد میشود و از بین سران و مردان میگذرد و به سمت دیگر آنها میرود. این تصویر ممکن است به تغییر ناگهانی و غیرمنتظرهای اشاره داشته باشد که باعث میشود همه چیز تحت تأثیر قرار گیرد.
هوش مصنوعی: انسان در زندگی نمیتواند از لذتها و خوشیهای واقعی بهرهمند شود و تنها پوسته و ظاهری از آنها را میبیند، مانند کسی که به قشر خربزه نگاه میکند اما طعم و خوشمزگی آن را نمیچشد.
هوش مصنوعی: شخصی که بر سر راه افتاده است، نمیتواند به خوبی از اوضاع اطرافش بهرهبرداری کند و او همچون علفی است که در زیر پاهای گاو یا الاغ قرار دارد و در برابر آنها قرار میگیرد.
هوش مصنوعی: زندگی انسان، بیحرکت و بیتحرک، مانند چوب خشک شدهای است که به طبیعت و شرایط خود وابسته است و به همین دلیل نمیتواند از محدودیتهایش فراتر برود.
هوش مصنوعی: فضای آزاد و بیاساس که از علل و اسباب معمول جدا شده، بهنوعی زمین خدا و بهترین جایگاه در این دنیا است.
هوش مصنوعی: هر لحظه روح انسان به گونهای دگرگون میشود و او در هر دگرگونی، جهانی جدید و آشکار را مشاهده میکند.
هوش مصنوعی: اگر در بهشت فردوس و نهرهای آن وجود داشته باشد، با وجود اینکه زیبا هستند، اگر از یک صفت خاص سرد شده و فاقد طراوت شوند، زشت و ناپسند به نظر میرسند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۴ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.