بخش ۲۸ - نیت کردن او کی این زر بدهم بدان هیزمکش چون من روزی یافتم به کرامات مشایخ و رنجیدن آن هیزمکش از ضمیر و نیت او
آن یکی درویش هیزم میکشید
خسته و مانده ز بیشه در رسید
پس بگفتم من ز روزی فارغم
زین سپس از بهر رزقم نیست غم
میوهٔ مکروه بر من خوش شدست
رزق خاصی جسم را آمد به دست
چونک من فارغ شدستم از گلو
حبهای چندست این بدهم بدو
بدهم این زر را بدین تکلیفکش
تا دو سه روزک شود از قوت خوش
خود ضمیرم را همیدانست او
زانک سمعش داشت نور از شمع هو
بود پیشش سر هر اندیشهای
چون چراغی در درون شیشهای
هیچ پنهان مینشد از وی ضمیر
بود بر مضمون دلها او امیر
پس همی منگید با خود زیر لب
در جواب فکرتم آن بوالعجب
که چنین اندیشی از بهر ملوک
کیف تلقی الرزق ان لم یرزقوک
من نمیکردم سخن را فهم لیک
بر دلم میزد عتابش نیک نیک
سوی من آمد به هیبت همچو شیر
تنگ هیزم را ز خود بنهاد زیر
پرتو حالی که او هیزم نهاد
لرزه بر هر هفت عضو من فتاد
گفت یا رب گر ترا خاصان هیاند
که مبارکدعوت و فرخپیاند
لطف تو خواهم که میناگر شود
این زمان این تنگ هیزم زر شود
در زمان دیدم که زر شد هیزمش
همچو آتش بر زمین میتافت خوش
من در آن بیخود شدم تا دیرگه
چونک با خویش آمدم من از وله
بعد از آن گفت ای خداگر آن کبار
بس غیورند و گریزان ز اشتهار
باز این را بند هیزم ساز زود
بیتوقف هم بر آن حالی که بود
در زمان هیزم شد آن اغصان زر
مست شد در کار او عقل و نظر
بعد از آن برداشت هیزم را و رفت
سوی شهر از پیش من او تیز و تفت
خواستم تا در پی آن شه روم
پرسم از وی مشکلات و بشنوم
بسته کرد آن هیبت او مر مرا
پیش خاصان ره نباشد عامه را
ور کسی را ره شود گو سر فشان
کان بود از رحمت و از جذبشان
پس غنیمت دار آن توفیق را
چون بیابی صحبت صدیق را
نه چو آن ابله که یابد قرب شاه
سهل و آسان در فتد آن دم ز راه
چون ز قربانی دهندش بیشتر
پس بگوید ران گاوست این مگر
نیست این از ران گاو ای مفتری
ران گاوت مینماید از خری
بذل شاهانهست این بی رشوتی
بخشش محضست این از رحمتی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این داستان مولانا به روایت درویشی میپردازد که خسته و رنجور به هیزمکشی مشغول است. او از حال خود ناامید است و در دلش آرزو میکند که روزی به او کمک شود. در این میان، نیتی از جانب او برای کمک به هیزمکش شکل میگیرد که بر اساس آن تصمیم میگیرد مقداری زر به او بدهد. هیزمکش با درک نیت او و با نوری که از حکمتش میتابد، متوجه اندیشه درویش میشود. پس از چندی، هیزم به طلا تبدیل میشود و درویش آگاه میشود که باید قدر چنین نیکیها و همراهیهای معنوی را بداند و در جستجوی رفاقت با صدیقان باشد. داستان در نهایت تأکید دارد بر اهمیت نیت خالص و توکل بر خداوند.
هوش مصنوعی: یک درویش که هیزم میبرید، به خاطر خستگی و فرسودگی ناشی از کار طولانی، از جنگل برگشته و حال خوبی نداشت.
هوش مصنوعی: سپس گفتم که چون در روزی کمبود ندارم، دیگر برای رزق و روزیام نگران نیستم.
هوش مصنوعی: مقدار مشخصی از رزق مخصوص بدنم به من رسیده است و به همین خاطر، میوهای که ممکن است نامطلوب به نظر بیاید، برای من خوشایند شده است.
هوش مصنوعی: وقتی که من از مشکلات و گرفتاریها آزاد شدم، چند دانهای از این پول را به هیزمکش میدهم.
هوش مصنوعی: من میخواهم این سکه را به هیزمکش بدهم تا شاید به مدت دو یا سه روز از قوت و غذا برخوردار شود.
هوش مصنوعی: او (هیزمکش) میدانست که من چه نیتی دارم، زیرا گوشش مثل نوری است که از شمع میتابد و به تمام اسرار و درونمایهها آگاه است.
هوش مصنوعی: در حضور او، تمام اندیشهها مانند چراغی درون شیشه روشن و نمایان هستند.
هوش مصنوعی: هیچ چیزی از پنهانکارها و نیتهای مردم بر او که سرور دلهاست، پوشیده نمیماند و او بر محتوای دلها آگاهی دارد.
هوش مصنوعی: پس خودت را زیاد درگیر نکن و در دل با خود زیر لب چیزی نگو، زیرا فکر کردن به این موضوع، به نظر عجیب و غریب میآید.
هوش مصنوعی: این بیت اشاره دارد به اینکه کسانی که دربارهٔ گذران زندگی و معاش خود به دربار و ملوک فکر میکنند، باید بدانند که اگر از آنها روزی نرسد، نباید ناامید شوند. معیشت خود را تنها به درگاه ملوک وابسته نکنند و به تسلیم و انتظار در برابر آنها وابسته نباشند.
هوش مصنوعی: من به خوبی نمیتوانستم معنای کلام را درک کنم، اما در درونم احساس میکردم که او به من به خاطر نیت و نیتام طعنه میزند و این عتاب را به من گوشزد میکند.
هوش مصنوعی: او با قدرت و وقار مانند شیر به سمت من آمد و هیزم را بهسرعت و با خِشم از زیر خود برداشت و به زمین گذاشت.
هوش مصنوعی: حالت و انرژی که آن هیزمکش به من منتقل کرد، باعث شد که تمام بدنم بلرزد و شوق و هیجان در من ایجاد شود.
هوش مصنوعی: ای خدا، اگر جمعی از خاصان تو وجود دارند که در دعا کردن و دعوت به کار نیکو به خوشاقبالی و شگون مشهورند،
هوش مصنوعی: خود را در این لحظه نیازمند لطف تو میدانم تا این چوبهای خشک و تنگ، به طلا تبدیل شود.
هوش مصنوعی: در آن زمان که هیزمکش نیت خوبی داشت و با صفا رفتار کرد، هیزمش به طوری درخشان و پرنور شد مانند طلا که بر زمین میدرخشید و این نشان از اثرات نیک نیت او دارد.
هوش مصنوعی: در آن لحظه بیخبر از خود شدم و غرق در حالتی عمیق و روحانی گشتم، زیرا وقتی به خود آمدم، متوجه شدم که از شگفتی و حیرت به حالتی دیگر رفتهام.
هوش مصنوعی: پس از آن گفت: ای خدا، اگر این افراد بزرگ (کبار، منظور علمای بزرگ یا اهل فضل) بسیار حساس و فراری از شهرت هستند،
هوش مصنوعی: این بیت اشاره دارد به اینکه باید برای هیزمکش، که در برابر نیت او حساس شده، فوراً و بدون تأخیر اقدام کند، در حالی که او همچنان در همان حالت و وضعیتی که قبلاً بوده، قرار دارد.
هوش مصنوعی: در آن زمان، وقتی که هیزم به شکل شاخههای طلا درآمد، عقل و درک او در کارش مشغول به خود غرق شد و از حقیقت دور شد.
هوش مصنوعی: پس از آنکه هیزم را برداشت، او با تیزی و جدیت به سمت شهر رفت و از کنار من دور شد.
هوش مصنوعی: من تصمیم گرفتم تا به دنبال آن پادشاه بروم و از او در مورد مشکلات و مسائلم سؤال کنم و پاسخ بشنوم.
هوش مصنوعی: آن هیبت و عظمت خداوند باعث شد که من نتوانم در محفل خاصان، جایی برای خود بیابم و تنها مردم عادی را ملاقات کنم.
هوش مصنوعی: اگر کسی به راهی دست یابد و سرش را به خاطر دیگران فدای خود کند، این نتیجه رحمت و جاذبههای معنوی آنهاست.
هوش مصنوعی: پس این فرصت را غنیمت بشمار، زمانی که با مردی صالح و با صداقت (صدیق) نشست و برخاست و دوستی داری.
هوش مصنوعی: منظور این است که نباید مانند آن فرد جاهل بود که به آسانی و بدون زحمت به مقام و نزدیکی به شاه دست مییابد، زیرا او در آن لحظه از راه درست خارج میشود.
هوش مصنوعی: وقتی به کسی که قربانی بیشتری میدهند، میگویند گوشتش از ران گاو است، او ممکن است بخواهد بگوید که این گوشت فقط باید متعلق به گاو باشد و نوعی طعنه به دیگران است که ادعا میکنند چیزی را دارند که در واقع ندارند.
هوش مصنوعی: اینکه میگویی این چیز از ران گاو است، دروغ است؛ چرا که در واقع، ران گاو تو را به خری شبیه میکند، نه به خود آن.
هوش مصنوعی: این بخشش از جانب خداوند است و از روی رحمت انجام میشود، نه به خاطر توقع پاداش یا رشوه. این نوع کمک و صدقه به اندازهای با شکوه و از روی سخاوت است که نباید به آن به چشم معامله نگاه کرد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۳ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.