بخش ۱۱۸ - حکایت آن پادشاه‌زاده کی پادشاهی حقیقی به وی روی نمود یَوْمَ یَفِرُّ المَرْءُ مِنْ أَخیهِ وَ أُمِّهِ وَ أَبیهِ نقد وقت او شد پادشاهی این خاک تودهٔ کودک طبعان کی قلعه گیری نام کنند آن کودک کی چیره آید بر سر خاک توده برآید و لاف زندگی قلعه مراست کودکان دیگر بر وی رشک برند کی التُّرابُ رَبیعُ الصِّبْیانِ آن پادشاه‌زاده چو از قید رنگها برست گفت من این خاکهای رنگین را همان خاک دون می‌گویم زر و اطلس و اکسون نمی‌گویم من ازین اکسون رستم یکسون رفتم و آتیناه الحکم صبیا ارشاد حق را مرور سالها حاجت نیست در قدرت کن فیکون هیچ کس سخن قابلیت نگوید
پادشاهی داشت یک برنا پسر
باطن و ظاهر مزین از هنر
خواب دید او کان پسر ناگه بمرد
صافی عالم بر آن شه گشت درد
خشک شد از تاب آتش مشک او
که نماند از تف آتش اشک او
آنچنان پر شد ز دود و درد شاه
که نمی‌یابید در وی راه آه
خواست مردن قالبش بی‌کار شد
عمر مانده بود شه بیدار شد
شادیی آمد ز بیداریش پیش
که ندیده بود اندر عمر خویش
که ز شادی خواست هم فانی شدن
بس مطوق آمد این جان و بدن
از دم غم می‌بمیرد این چراغ
وز دم شادی بمیرد اینت لاغ
در میان این دو مرگ او زنده است
این مطوق شکل جای خنده است
شاه با خود گفت شادی را سبب
آنچنان غم بود از تسبیب رب
ای عجب یک چیز از یک روی مرگ
وان ز یک روی دگر احیا و برگ
آن یکی نسبت بدان حالت هلاک
باز هم آن سوی دیگر امتساک
شادی تن سوی دنیاوی کمال
سوی روز عاقبت نقص و زوال
خنده را در خواب هم تعبیر خوان
گریه گوید با دریغ و اندهان
گریه را در خواب شادی و فرح
هست در تعبیر ای صاحب مرح
شاه اندیشید کین غم خود گذشت
لیک جان از جنس این بدظن گشت
ور رسد خاری چنین اندر قدم
که رود گل یادگاری بایدم
چون فنا را شد سبب بی‌منتهی
پس کدامین راه را بندیم ما
صد دریچه و در سوی مرگ لدیغ
می‌کند اندر گشادن ژیغ ژیغ
ژیغ‌ژیغ تلخ آن درهای مرگ
نشنود گوش حریص از حرص برگ
از سوی تن دردها بانگ درست
وز سوی خصمان جفا بانگ درست
جان سر بر خوان دمی فهرست طب
نار علتها نظر کن ملتهب
زان همه غرها درین خانه رهست
هر دو گامی پر ز کزدمها چهست
باد تندست و چراغم ابتری
زو بگیرانم چراغ دیگری
تا بود کز هر دو یک وافی شود
گر به باد آن یک چراغ از جا رود
هم‌چو عارف کن تن ناقص چراغ
شمع دل افروخت از بهر فراغ
تا که روزی کین بمیرد ناگهان
پیش چشم خود نهد او شمع جان
او نکرد این فهم پس داد از غرر
شمع فانی را بفانیی دگر
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این حکایت، پادشاه زاده‌ای به درک حقیقت پادشاهی نائل می‌شود و از قید ظواهر رها می‌شود. او به یاد می‌آورد که زندگی واقعی فراتر از رنگها و زرق و برق‌های دنیوی است و خاک را ارزش می‌دهد. در عین حال، او غم و شادی را دو روی یک سکه می‌بیند، زیرا هرکدام به نوعی به مرگ و زندگی مرتبطند. پادشاه به این نتیجه می‌رسد که باید به درون خویش بنگرد و با مرگ، هم آشتی کند و هم به ارزش‌گذاری لحظات زندگی بپردازد. در انتها، او چراغ وجودش را همچون شمعی می‌بیند که باید در مسیر نور و حقیقت برافروخته بماند.
هوش مصنوعی: یک پادشاهی پسری جوان داشت که هم ظاهرش زیبا و هم باطنش پر از هنر و استعداد بود.
هوش مصنوعی: او (پادشاه‌زاده) خواب دید که ناگهان پسرش مرده است و این خبر باعث درد و اندوه او شد؛ چرا که او شخصی پاک و بی‌آلایش (صافی) بود و تولد پسرش در دنیا برای او خوشی و سرور به همراه داشت.
هوش مصنوعی: مشک او که ظاهراً به خاطر گرمای آتش خشک شده، دیگر نمی‌تواند اشکی بریزد. این بیان به نوعی به احساسات و وضعیت درونی فرد اشاره دارد که تحت تأثیر آتش، دچار بی‌احساسی و سردی شده است.
هوش مصنوعی: شاه به قدری از دود و درد آکنده و غمگین شده بود که دیگر نمی‌توانست راهی برای آه کشیدن و ابراز احساساتش پیدا کند.
هوش مصنوعی: مرد بی‌حال و بیمار خواسته بود که از بدنش رها شود و بمیرد، ولی هنوز عمرش دراز بود که ناگهان پادشاه بیدار شد و به زندگی برگشت.
هوش مصنوعی: شادی‌ای به سراغ پادشاه‌زاده آمد که تا آن زمان در طول عمرش آن را تجربه نکرده بود، و این شادی ناشی از بیداری و آگاهی او بود.
هوش مصنوعی: او از شادی خواست که به طور کامل نابود شود و از این دنیا برود، زیرا این شادی مانند زینتی (طوق) برای جان و بدن اوست.
هوش مصنوعی: از نفَس غم، این چراغ وجود خاموش می‌شود و از نفَس شادی، این موجود لاغر از بین می‌رود.
هوش مصنوعی: در بین این دو مرگ، او هنوز زنده است و آنچه به ظاهر زیبا و شگفت‌انگیز می‌رسد، در حقیقت فقط مایهٔ خنده و سخره است.
هوش مصنوعی: شاه با خود اندیشید که شادی ناشی از غمی عمیق است که به وسیلهٔ خداوند به وجود آمده است.
هوش مصنوعی: عجب است که یک چیز از یک سو به مرگ می‌انجامد و از سوی دیگر به احیا و زندگی دوباره.
هوش مصنوعی: در این بیت، شاعر به تقابل دو حالت متفاوت اشاره می‌کند: حالتی که ممکن است به انحطاط و هلاکت بیانجامد و حالتی که در طرف مقابل، در بر دارنده‌ی نگهداری یا حفظ و استحکام است. به طور کلی، منظور نشان دادن این تضاد بین نابودی و بقاست.
هوش مصنوعی: شادی‌های دنیوی فقط به کمال ظاهری مربوط می‌شوند، در حالی که در روزهای پایانی عمر، نقص و زوال آشکار می‌شود.
هوش مصنوعی: خنده نیز در خواب ممکن است به معنای گریه تفسیر شود و این تعبیر به همراه شگفتی و افسوس بیان می‌شود.
هوش مصنوعی: در خواب، گریه می‌تواند به معنای شادی و خوشحالی تعبیر شود؛ ای کسی که به حقیقت و معانی عمیق آگاه هستی.
هوش مصنوعی: شاه در ابتدا تصور کرد که غم و اندوه خود را فراموش کرده است، اما در حقیقت، روح و دل او به خاطر بدگمانی و سوءظنی که دارد، همچنان در رنج و ناراحتی باقی مانده است.
هوش مصنوعی: اگر در راهی خاری به پا برود، آن گاه که گل یادگاری در میانه باشد، باید آن را تحمل کرد.
هوش مصنوعی: زمانی که مرگ و نابودی به وجود بیاید و علل آن پایان‌ناپذیر شوند، چه راهی باقی می‌ماند که ما در آن بند و گرفتار شویم؟
هوش مصنوعی: مرگ در حال نزدیک شدن و در هر گوشه، درهای زیادی به سوی آن باز می‌شود و صداهای نالان و ترسناک ناشی از آن به گوش می‌رسد.
هوش مصنوعی: گوش آدم حریص به صدای تلخ و نگران‌کنندهٔ درهای مرگ نمی‌رسد، زیرا او در نتیجهٔ حرص و طمع خود به این صداها توجهی ندارد.
هوش مصنوعی: از طرف بدن انسان، دردها به شکلی واضح و درست به او هشداری می‌دهند، و از سوی دشمنان و رقیبان، نیز ظلم و سختی به شکل مشخصی به او اطلاع داده می‌شود.
هوش مصنوعی: جان خود را بر سر سفرهٔ آگاهی بگذار و به فهرست دلایل و علل بیماری‌ها نگاه کن، که در آنجا نشانه‌های آشفتگی و بی‌قراری را مشاهده خواهی کرد.
هوش مصنوعی: در این خانه پر از فخر و خودخواهی و دعوا، نشان دهندهٔ این است که هر دو طرف در تلاش هستند تا از یکدیگر جلو بزنند و به نوعی از پرخاش و درگیری پرهیز کنند.
هوش مصنوعی: باد تند در حال وزیدن است و چراغ من نیز در حال خاموشی و آسیب دیدن است؛ از باد می‌خواهم که چراغ دیگری را برای من بیاورد.
هوش مصنوعی: تا زمانی که از دو چیز یکی کامل باشد، اگر آن چراغ یکی از جای خود برود، از بین نمی‌رود.
هوش مصنوعی: مانند عارفان، بدنی ناقص و ناتمام داشته باش، در حالی‌که چراغ دل تو روشن است تا بتوانی از آن برای رهایی و آزادگی خود بهره‌برداری کنی.
هوش مصنوعی: تا زمانی که روزی مرگ فرا رسد، ناگهان او (انسان) باید شمع جان خود را پیش چشمش بگذارد.
هوش مصنوعی: او این درک را نکرد که شمع جان (حیات) هنوز در دست اوست و به همین دلیل، شمعی (زندگی) را که زوال‌پذیر است، به چیزی دیگر (مرگ یا فنا) واگذار کرده است.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتب‌سازی حاشیه‌ها: محبوب‌ترین | جدیدترین | قدیمی‌ترین
تا به حال ۸ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.