بخش ۱۱۶ - بیان آنک روح حیوانی و عقل‌ِ جزوی و وهم و خیال بر مثال دوغند و روح کی باقیست درین دوغ هم‌چون روغن پنهانست
جوهر صدقت خفی شد در دروغ
همچو طعم روغن اندر طعم دوغ
آن دروغت این تن فانی بود
راستت آن جان ربانی بود
سال‌ها این دوغ تن پیدا و فاش
روغن جان اندرو فانی و لاش
تا فرستد حق رسولی بنده‌ای
دوغ را در خمره جنباننده‌ای
تا بجنباند به هنجار و به فن
تا بدانم من که پنهان بود من
یا کلام بنده‌ای کان جزو اوست
در رود در گوش او کاو وحی‌جو‌ست
اذن مؤمن وحی ما را واعی است
آنچنان گوشی قرین داعی است
همچنانکه گوش طفل از گفت مام
پر شود ناطق شود او در کلام
ور نباشد طفل را گوش رشد
گفت مادر نشنود گنگی شود
دایما هر کر اصلی گنگ بود
ناطق آنکس شد که از مادر شنود
دان‌که گوش کر و گنگ از آفتی‌ست
که پذیرای دم و تعلیم نیست
آنکه بی‌تعلیم بُد ناطق خداست
که صفات او ز علتها جداست
یا چو آدم کرده تلقینش خدا
بی‌حجاب مادر و دایه و ازا
یا مسیحی که به تعلیم ودود
در ولادت ناطق آمد در وجود
از برای دفع تهمت در ولاد
که نزاده‌ست از زنا و از فساد
جنبشی بایست اندر اجتهاد
تا که دوغ آن روغن از دل باز داد
روغن اندر دوغ باشد چون عدم
دوغ در هستی برآورده علم
آنک هستت می‌نماید هست پوست
وآنک فانی می‌نماید اصل اوست
دوغ روغن ناگرفتست و کهن
تا بنگزینی بنه خرجش مکن
هین بگردانش به دانش دست دست
تا نماید آنچ پنهان کرده است
زآنکه این فانی دلیل باقی است
لابهٔ مستان دلیل ساقی است
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر به بررسی دو جنبه از وجود انسان می‌پردازد: روح حیوانی و عقل جزوی که به دوغ تشبیه می‌شوند، و روح واقعی و الهی که مانند روغن پنهان در این دوغ است. او می‌گوید که جوهر حقیقت دروغین در این جسم فانی گم شده و حال آن که جان ربانی در پس این ظاهر به‌دست آمده است. مولانا به ارسال پیامبران اشاره می‌کند که انسان را از خواب غفلت بیدار می‌کنند و می‌فهمانند که حقیقت درونش چیست. این آگاهی و گوش شنوا بسیار ضروری است؛ چرا که اگر گوش انسان از تعلیم و دانش بهره‌مند نباشد، به گنگی و کر بودن گرفتار می‌شود. در نهایت، شاعر تأکید می‌کند که فانی نابود می‌شود، اما باقی و واقعی در پس آن وجود دارد و باید به جستجوی حقیقت پرداخت.
هوش مصنوعی: جوهر صداقت تو در دروغ پنهان شده است، مانند طعم روغن که در طعم دوغ محو شده است.
هوش مصنوعی: این بدن فانی و زودگذر، همان دروغی است که تو به آن وابسته‌ای؛ ولی حقیقت تو همان جان الهی و روحی است که در این بدن نهفته است.
هوش مصنوعی: سال‌ها این بدن ظاهری مانند دوغ است که به وضوح مشخص است، در حالی که روغن جان (روح) در آن پنهان است و این جان نیز ناپایدار و فانی است.
هوش مصنوعی: خداوند برای هدایت بندگانش پیامبری را می‌فرستد که مانند دوغ در ظرفی می‌چرخد و به این ترتیب جوهر واقعی یا روح آنها را نمایان می‌سازد.
هوش مصنوعی: تا زمانی که حق (خدا) با روش و فن خاصی (الهام یا وحی) مرا به حرکت درآورد، نمی‌توانم بفهمم که چه چیزی در درونم پنهان است.
هوش مصنوعی: این بیت می‌گوید که ممکن است کلام بنده‌ای که بخشی از وجود اوست، به گوش فرد دیگری که در جستجوی وحی و آگاهی است، برسد. به عبارت دیگر، هاله‌ای از معرفت و اطلاعات از طریق کلام بنده‌ای که در مسیر الهی است، به کسی که آماده دریافت وحی است، منتقل می‌شود.
هوش مصنوعی: گوش مؤمن، توانایی دریافت وحی را دارد و همان‌طور که گوش می‌تواند صدا را بشنود، این گوش در کنار دعوت‌کننده، به وحی الهی پاسخ می‌دهد.
هوش مصنوعی: همان‌طور که گوش کودک از گفتار مادر پر می‌شود و او بعدها قادر به صحبت کردن می‌شود، انسان نیز با دریافت وحی و الهام الهی به درک و بیان معانی عمیق می‌رسد.
هوش مصنوعی: اگر کودک گوشش رشد نیافته باشد و از گفتار مادر چیزی نشنود، در نتیجه دچار خاموشی و ناتوانی در بیان می‌شود.
هوش مصنوعی: همواره هر فرد ناشنوا در واقع بی‌گفتار است، و تنها کسی که می‌تواند سخن بگوید، کسی است که از مادرش آموخته و شنیده باشد.
هوش مصنوعی: گوش کر و گنگ به دلیل عدم توانایی در شنیدن و یادگیری، در واقع به معنای ابتلا به یک آفت یا نقص است که اجازه نمی‌دهد به علم و آموزش دست یابد.
هوش مصنوعی: آن کسی که بدون آموزش می‌تواند سخن بگوید، خداست و ویژگی‌های او از علتها و عوامل جدا است.
هوش مصنوعی: یا مانند آدم که خدا او را بدون واسطه مادر و دایه تعلیم داد.
هوش مصنوعی: این بیت به مسیح اشاره دارد که طبق تعالیم ودود (مادرش)، به طور معجزه‌آسا و بدون پدر به دنیا آمده است. در واقع، این اشاره به ولادت عیسی مسیح و ویژگی‌های خاص آن است.
هوش مصنوعی: برای رفع اتهام نسبت به زاده شدن آیا (مسیح) که به وضوح از زنا و فساد به وجود نیامده است.
هوش مصنوعی: انسان باید تلاشی جدی انجام دهد تا معنای واقعی و اصیل خود، که به روح و عقل مربوط می‌شود، از عمق وجودش خارج گردد و به ظهور برسد، مانند اینکه باید با فعالیت و اجتهاد، روغن را از دوغ بیرون بیاورد.
هوش مصنوعی: روح حیوانی و عقل جزئی مانند دوغی هستند که حقیقت و وجود آنها در درون مثل روغن نهفته است. حال آنکه در واقع، عدم دوغ، به معنای عدم و هنجار از نظر علم و دانش در هستی است.
هوش مصنوعی: آنچه در وجود تو به‌صورت ظاهری و پوستین نمایان است، وجودی فانی و زودگذر است، اما آنچه که اصل و حقیقت وجود توست، جاودانه و باقی می‌ماند.
هوش مصنوعی: دوغ به خودی خود روغن نمی‌گیرد و کهنه می‌شود، بنابراین نباید به آن هزینه‌ای اختصاص داد. این بیان به این معناست که برخی از امور بی‌فایده و زودگذر هستند و نباید برای آنها هزینه و انرژی صرف کرد.
هوش مصنوعی: این بیت می‌گوید که با استفاده از دانش و آگاهی، باید به جست‌وجو بپردازیم و حقیقتی را که در درون چیزها پنهان شده است، آشکار کنیم.
هوش مصنوعی: چون چیزهای زایل و فانی، نشانه‌ای از حقیقت پایدار و ابدی هستند، پس آنچه وجود دارد، همانند گیج‌کننده‌های می‌نوشنده نشان‌دهندهٔ وجود معشوق و ساقی است، که در آنها می‌توان به جوهر اصلی پی برد.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتب‌سازی حاشیه‌ها: محبوب‌ترین | جدیدترین | قدیمی‌ترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.