خواجه و بچگان جهازی ساختند
بر ستوران جانب ده تاختند
شادمانه سوی صحرا راندند
سافروا کی تغنموا بر خواندند
کز سفرها ماه کیخسرو شود
بی سفرها ماه کی خسرو شود؟
از سفر بیدق شود فرزینِ راد
وز سفر یابید یوسف صد مراد
روز روی از آفتابی سوختند
شب ز اختر راه میآموختند
خوب گشته پیش ایشان راهِ زشت
از نشاطِ دِه شده ره چون بهشت
تلخ از شیرینلبان خوش میشود
خار از گلزار دلکش میشود
حنظل از معشوق خرما میشود
خانه از همخانه صحرا میشود
ای بسا از نازنینان خارکش
بر امید گلعذار ماهوش
ای بسا حمال گشته پشتریش
از برای دلبر مهروی خویش
کرده آهنگر جمال خود سیاه
تا که شب آید ببوسد روی ماه
خواجه تا شب بر دکانی چار میخ
زانک سروی در دلش کردهست بیخ
تاجری دریا و خشکی میرود
آن به مهر خانهشینی میدود
هر که را با مُرده سودایی بود
بر امید زندهسیمایی بود
آن دروگر روی آورده به چوب
بر امید خدمت مهروی خوب
بر امید زندهای کن اجتهاد
کاو نگردد بعدِ روزی دو جماد
مونسی مگزین خسی را از خسی
عاریت باشد درو آن مونسی
انس تو با مادر و بابا کجاست
گر به جز حق مونسانت را وفاست
انس تو با دایه و لالا چه شد
گر کسی شاید بغیر حق عضد
انس تو با شیر و با پستان نماند
نفرت تو از دبیرستان نماند
آن شعاعی بود بر دیوارشان
جانب خورشید وا رفت آن نشان
بر هر آن چیزی که افتد آن شعاع
تو بر آن هم عاشق آیی ای شجاع
عشق تو بر هر چه آن موجود بود
آن ز وصف حق زر اندود بود
چون زری با اصل رفت و مس بماند
طبع سیر آمد طلاق او براند
از زر اندود صفاتش پا بکش
از جهالت قلب را کم گوی خوَش
کان خوشی در قلبها عاریت است
زیر زینت مایهٔ بیزینت است
زر ز روی قلب در کان میرود
سوی آن کان رو تو هم کآن میرود
نور از دیوار تا خور میرود
تو بدان خور رو که در خور میرود
زین سپس بستان تو آب از آسمان
چون ندیدی تو وفا در ناودان
معدن دنبه نباشد دام گرگ
کی شناسد معدن آن گرگ سترگ
زر گمان بردند بسته در گره
میشتابیدند مغروران به ده
همچنین خندان و رقصان میشدند
سوی آن دولاب چرخی میزدند
چون همیدیدند مرغی میپرید
جانب ده صبر جامه میدرید
هر که میآمد ز ده از سوی او
بوسه میدادند خوش بر روی او
گر تو روی یار ما را دیدهای
پس تو جان را جان و ما را دیدهای



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: خواجه و همراهانش به سمت ده سفر میکنند و با شوق و شادی به راه میافتند. آنها در این سفر به امید دستیابی به نعمتها و خوشیهای زندگی میباشند، چون میدانند که سفر سبب پیشرفت و به دست آوردن مرادها میشود. در طول راه، تصویر زیبایی از تغییرات و تحولات زندگی ارائه میشود؛ از تلخیها به شیرینی و از خار به گل میرسند. عشق و شوق به معشوقان در این مسیر به وضوح نمایان است و همه با امید به وصال و دیدار یارانشان به جلو میروند. آنها در این سفر پیوندهای عمیقتری با حق و حقیقت برقرار میکنند و در نهایت به استقبال زیباییها و معانی عمیق زندگی میروند.
هوش مصنوعی: خواجه و کودکانی که همراه او بودند، سفرهای آماده کردند و بر مرکبها سوار شده، به سمت ده روانه شدند.
هوش مصنوعی: شادمان و خوشحال به سوی دشت و صحرا رفتند و آغاز به آواز و سرود کردند که آیا سفر بدون بهرهوری و سود حاصل میشود؟
هوش مصنوعی: اگر کسی سفر نکند، چگونه میتواند به مقام و مرتبهای چون کیخسرو، پادشاه نامدار، دست یابد؟ این سوال بیان میکند که سفر و تجربههای جدید در زندگی اهمیت حیاتی دارند.
هوش مصنوعی: معنی این بیت این است که فرزین، شخصیتی شجاع و دلیر، از سفر به مقام بیدق (مقام بلند و ارجمند) میرسد و یوسف، با سفر کردن، به صد آرزو و امکانهای بزرگ دست مییابد.
هوش مصنوعی: در روز به خاطر تابش آفتاب و گرما، چهرهها دچار خستگی و کمحوصلگی میشوند، اما در شب با ستارهها و زیبایی آسمان به یادگیری و پیدا کردن راهها ادامه میدهند.
هوش مصنوعی: در نزد آنها، راه زشت بهگونهای زیبا و دلپذیر جلوه میکند که احساس شادی و نشاطی به انسان میدهد و این مسیر بهواسطهٔ شادیای که در آن ده وجود دارد، همانند بهشت میشود.
هوش مصنوعی: از دهان کسانی که شیرینلب هستند، تلخی به وجود میآید و از گلزار زیبا، خار نیز پدید میآید.
هوش مصنوعی: میوهای به نام حنظل، که تلخ و ناگوار است، از معشوق به شیرینی خرما تبدیل میشود، و همچنین، خانهای که باید با همسر زندگی شیرینی داشته باشد، در عوض به بیابان و تنهایی بدل میشود.
هوش مصنوعی: بسیاری از عزیزان (نازنینان) در عشق، مانند کسی که خارها را جمع میکند، به امید رسیدن به دلبری با چهره زیبا، زحمت میکشند.
هوش مصنوعی: بسیاری از باربران (حمالان) به خاطر عشق به دلبر زیبای خود، به زحمت افتاده و خسته شدهاند.
هوش مصنوعی: آهنگر به دلیل زیبایی معشوق خود، چهرهاش را سیاه کرده تا وقتی شب میشود، بتواند صورت معشوق را ببوسد.
هوش مصنوعی: خواجه تا شب در دکان خود چهار میخ زده است، زیرا در دلش عشق و محبت سروی (موجودی زیبا) ریشه دوانده است.
هوش مصنوعی: تاجری از دریا به سمت خشکی و خانهاش میرود و به خاطر محبتش به خانهنشینی با شتاب حرکت میکند.
هوش مصنوعی: هر کسی که با مردهای (شخصی که روحش رفته یا از دنیا رفته) ارتباط یا آرزویی دارد، به امید آن است که زندهای (شخص زنده و شاداب) را بیابد یا دوباره زندگی را تجربه کند.
هوش مصنوعی: آن کشاورز به خاطر امیدی که به خدمترسانی به معشوق زیبایش دارد، با چوب (وسیله کارش) به سمت او آمده است.
هوش مصنوعی: برای رسیدن به زندگی واقعی و معنوی، تلاش کن که شخصی از عشق و ایمان است و هیچگاه به حالت بیحالی و بیتحرکی دچار نمیشود.
از روی خسی و کممایگی، یک یار و مونس خس و بیارزش مگزین که مهر و دوستی او عاریتی و ناپایدار باشد.
هوش مصنوعی: دوستی و نزدیکی تو با مادر و پدر کجاست، اگر به جز عشق و محبت الهی به دیگران اعتماد داری؟
هوش مصنوعی: رابطهٔ تو با دایه و پرستارت چه شده است، اگر کسی میتواند به جز خداوند، پشتیبان تو باشد؟
هوش مصنوعی: رابطهٔ تو با شیر و پستان (دایت) دیگر قطع شده و محبت به آن از بین رفته است، همچنین نفرت تو از دبیرستان (آموزش) نیز از بین رفته و باقی نمانده است.
هوش مصنوعی: آن شعاعی که به دیوار قوم دبیرستان میتابید، مانند اثر نور خورشید روی دیوار، دیگر قابل دیده شدن نیست و از بین رفته است.
هوش مصنوعی: هر چیزی که نور و شعاع تو بر آن بتابد، به عشق تو مبتلا خواهد شد. ای شجاع، تو حتی بر آن چیزها نیز عشق میورزی.
هوش مصنوعی: عشق تو به هر موجودی که تعلق گیرد، آن موجود به وصف خداوند، به طلا آغشته و ارزشمند است.
هوش مصنوعی: زمانی که طلا (عشق و حقیقت) از اصل خود (خدا) جدا میشود و به مس (دنیا و مادیات) تبدیل میگردد، طبیعت (روح و دل) از ارتباط با حقیقت و عشق اصلی طلاق میگیرد و دور میشود.
هوش مصنوعی: از ویژگیهای ظاهری و تظاهر به مادیات بگذر و با جهالت و نادانی دل خود را آلود نکن، چرا که اینها نیازی را برطرف نمیکنند.
هوش مصنوعی: خوشی که در دلها وجود دارد، حقیقتاً متعلق به خود انسانها نیست و بهنوعی امانت است؛ این خوشی در زیر ظاهر و زینتهای ظاهری پنهان شده است و خود مایهای خالص و بیزینت به شمار میرود.
هوش مصنوعی: خوشی و لذت حقیقی از دل انسان سرچشمه میگیرد و مانند طلا در دل است که به سوی آن گنجینه میرود، پس تو هم به آن مکانِ حقیقی بگرای که به سوی آن میرود.
هوش مصنوعی: نور از دیوار به سمت خورشید میرود، تو هم به سمت خورشید حرکت کن زیرا نور به سوی آن میرود.
هوش مصنوعی: از این پس، آب را از آسمان بگیر، زیرا وقتی وفاداری را در ناودان (یعنی در دنیا و مادیات) ندیدی، نباید انتظار وفا داشته باشی.
هوش مصنوعی: گرگ که حیوانی گوشتخوار و شکارچی است، نمیتواند در معدن دنبه (چربی و غذای چربیدار) حضور داشته باشد. بنابراین، شناختن منبع غذای خود برای گرگ بزرگ دشوار است. این بیت به این معناست که اگر در جایی از منابع خوب و مفید نباشد، چطور میتوان انتظار داشت که شکارچی یا جانداری آن را بشناسد.
هوش مصنوعی: مغروران تصور کردند که طلا و ثروت در گره بستهای وجود دارد و به سرعت به سوی ده میشتابیدند.
هوش مصنوعی: آنها با شادی و خنده به سمت ده میرفتند و به حالت رقص در اطراف دولاب میچرخیدند.
در قدیم مردم در هنگام سفر وقتیکه پرندگان خاصی مانند گنجشکها و کبوترهای اهلی را میدیدند متوجه میشدند که به آبادنی و یا یک ده نزدیک شدهاند. بیت یعنی با دیدن پرندهها خیلی بیقرار شده بودند که بزودی به ده میرسند.
هوش مصنوعی: هر کس که از ده به سمت او میآمد، بر صورت او بوسه میزدند و به این کار خوشحال بودند.
هوش مصنوعی: اگر تو چهرهٔ محبوب ما را دیدهای، پس تو جان را درست درک کردهای و ما را نیز دیدهای.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۱۷ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.