گنجور

بخش ۳۳ - طلب کردن امت عیسی علیه‌السلام از امراکی ولی عهد از شما کدامست

 
مولوی
مولوی » مثنوی معنوی » دفتر اول
 

بعد ماهی خلق گفتند ای مهان

از امیران کیست بر جایش نشان

تا به جای او شناسیمش امام

دست و دامن را به دست او دهیم

چونک شد خورشید و ما را کرد داغ

چاره نبود بر مقامش از چراغ

چونک شد از پیش دیده وصل یار

نایبی باید ازومان یادگار

چونک گل بگذشت و گلشن شد خراب

بوی گل را از که یابیم از گلاب

چون خدا اندر نیاید در عیان

نایب حق‌اند این پیغامبران

نه غلط گفتم که نایب با منوب

گر دو پنداری قبیح آید نه خوب

نه دو باشد تا توی صورت‌پرست

پیش او یک گشت کز صورت برست

چون به صورت بنگری چشم تو دوست

تو به نورش در نگر کز چشم رست

نور هر دو چشم نتوان فرق کرد

چونک در نورش نظر انداخت مرد

ده چراغ ار حاضر آید در مکان

هر یکی باشد بصورت غیر آن

فرق نتوان کرد نور هر یکی

چون به نورش روی آری بی‌شکی

گر تو صد سیب و صد آبی بشمری

صد نماند یک شود چون بفشری

در معانی قسمت و اعداد نیست

در معانی تجزیه و افراد نیست

اتحاد یار با یاران خوشست

پای معنی‌گیر صورت سرکشست

صورت سرکش گدازان کن برنج

تا ببینی زیر او وحدت چو گنج

ور تو نگدازی عنایتهای او

خود گدازد ای دلم مولای او

او نماید هم به دلها خویش را

او بدوزد خرقهٔ درویش را

منبسط بودیم یک جوهر همه

بی‌سر و بی پا بدیم آن سر همه

یک گهر بودیم همچون آفتاب

بی گره بودیم و صافی همچو آب

چون بصورت آمد آن نور سره

شد عدد چون سایه‌های کنگره

گنگره ویران کنید از منجنیق

تا رود فرق از میان این فریق

شرح این را گفتمی من از مری

لیک ترسم تا نلغزد خاطری

نکته‌ها چون تیغ پولادست تیز

گر نداری تو سپر وا پس گریز

پیش این الماس بی اسپر میا

کز بریدن تیغ را نبود حیا

زین سبب من تیغ کردم در غلاف

تا که کژخوانی نخواند برخلاف

آمدیم اندر تمامی داستان

وز وفاداری جمع راستان

کز پس این پیشوا بر خاستند

بر مقامش نایبی می‌خواستند

با دو بار کلیک بر روی هر واژه می‌توانید معنای آن را در لغت‌نامهٔ دهخدا جستجو کنید.

شماره‌گذاری ابیات | وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی) | منبع اولیه: ویکی‌درج | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

برای معرفی آهنگهایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است اینجا کلیک کنید.

حاشیه‌ها

تا به حال ۶ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. برای نوشتن حاشیه اینجا کلیک کنید.

محمد نوشته:

در بیت گنگره ویران کنید از منجنیق به نظر میرسد که کنگره صحیح باشد .

alireza نوشته:

قافىه بىت دوم جور در نمىاد ىا من اشتباه مى کنم?

امین کیخا نوشته:

بی گره در متن برای صاف بکار امده است

امیرحسن نوشته:

در خصوص قافیه مصرع دوم به نظر می رسد که امیم بجای امام درست تر است . چنانکه در بعضی از نسخه های ارائه شده نیز از ” امیم” بجای ” امام” استفاده شده است
تا به جایِ او شناسیمش [امیم]
دست و دامن را به دستِ او دهیم
فرهنگ عمید نیز در معنی واژه امیم آوده است :
(اسم) [مٲخوذ از عربی، مُمالِ امام] [قدیمری] (’emim) = اِمام

امیرحسن نوشته:

اصلاح می شود:
در خصوص قافیه” بیت دوم” بجای قافیه “مصرع دوم”
با تشکر

شمس الحق نوشته:

درنسخۀ نیکلسن بیت دوم چنین آمده است :
تا بجای او شناسیمش امام / تا که کار ما از او گردد تمام
بعد التحریر : قابل توجه گنجور
حقیر قرار بود که مغایرات بین نسخۀ مورد استفاده گنجور را با نسخه نیکلسن گزارش کند لیک در عمل این ناممکن دید بخاطر موارد بیش از اندازه تصور تفاوت ها که از همان بیت اول آغاز شد هنگامی که بجای بشنو از نی ، این نی آمد و جابجایی حکایت و شکایت .

کانال رسمی گنجور در تلگرام