بخش ۱۴۸ - آمدن مهمان پیش یوسف علیه‌السلام و تقاضا کردن یوسف علیه‌السلام ازو تحفه و ارمغان
آمد از آفاق، یار مهربان
یوسف صِدّیق را شد میهمان
کاشنا بودند وقت کودکی
بر وسادهٔ آشنایی متکی
یاد دادش جَور اخوان و حسد
گفت کان زنجیر بود و ما اسد
عار نَبْوَد شیر را از سلسله
نیست ما را از قضای حق گله
شیر را بر گردن ار زنجیر بود
بر همه زنجیرسازان میر بود
گفت چون بودی ز زندان و ز چاه
گفت همچون در محاق و کاست ماه
در محاق ار ماه نو گردد دوتا
نی در آخر بدر گردد بر سما؟
گرچه دردانه به هاون کوفتند
نور چشم و دل شد و بیند بلند
گندمی را زیر خاک انداختند
پس ز خاکش خوشه‌ها بر ساختند
بار دیگر کوفتندش ز آسیا
قیمتش افزود و نان شد جانفزا
باز، نان را زیر دندان کوفتند
گشت عقل و جان و فهم هوشمند
باز آن جان چونک محو عشق گشت
یُعْجِبُ الزُّرّاع آمد بعد کشت
این سخن پایان ندارد باز گرد
تا که با یوسف چه گفت آن نیک‌مرد
بعد قصه گفتنش گفت ای فلان
هین چه آوردی تو ما را ارمغان
بر در یاران تهی‌دست آمدن
هست بی‌گندم سوی طاحون شدن
حق تعالی خلق را گوید بحشر
ارمغان کو از برای روز نشر
جِئتمونا و فُرادی بی نوا
هم بدان سان که خلقناکم کذا
هین چه آوردید دست‌آویز را
ارمغانی روز رستاخیز را
یا امید بازگشتنتان نبود
وعدهٔ امروز باطلتان نمود
منکری مهمانیش را از خری
پس ز مطبخ خاک و خاکستر بری
ور نه‌ای منکر چنین دست تهی
در در آن دوست چون پا می‌نهی
اندکی صرفه بکن از خواب و خور
ارمغان بهر ملاقاتش ببر
شو قلیل النوم مما یهجعون
باش در اسحار از یستغفرون
اندکی جنبش بکن همچون جنین
تا ببخشندت حواس نوربین
وز جهانِ چون رحِم، بیرون روی
از زمین در عرصهٔ واسع شوی
آنک ارض الله واسع گفته‌اند
عرصه‌ای دان انبیا را بس بلند
دل نگردد تنگ زان عرصهٔ فراخ
نخلِ تر آنجا نگردد خشک شاخ
حاملی تو مر حواست را کنون
کند و مانده می‌شوی و سرنگون
چونک محمولی نه حامل وقت خواب
ماندگی رفت و شدی بی رنج و تاب
چاشنیی دان تو حال خواب را
پیش محمولی حال اولیا
اولیا اصحاب کهفند ای عنود
در قیام و در تقلب هم رقود
می‌کشدشان بی تکلف در فعال
بی‌خبر ذاتَ الیَمین ذاتَ الشِّمال
چیست آن ذات الیَمین؟ فعلِ حَسَن
چیست آن ذات الشِّمال؟ اَشغالِ تَن
می‌رود این هر دو کار از انبیا
بی‌خبر زین هر دو ایشان چون صدا
گر صدایت بشنواند خیر و شر
ذات کُه باشد ز هر دو بی‌خبر
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این شعر، یوسف علیه‌السلام با مهمانی که از آفاق آمده، دیداری دوباره دارد. او از گذشته و دوران کودکی‌شان صحبت می‌کند و به یاد حسد و دشواری‌هایی که در زندگی داشته‌اند می‌افتد. یوسف به مهمان نشان میدهد که درست است که او در زنجیر بوده، اما این زنجیر او را از مقامش دور نکرده است. سپس او به نمادهایی از رنج و زحمات کشاورزی و فرآیند رشد و کمال اشاره می‌کند و به مهمان یادآوری می‌کند که باید در زندگی‌اش ارمغانی برای ملاقات خداوند به همراه داشته باشد. در پایان، او به اهمیت تلاش و بیداری در زندگی و آخرت اشاره می‌کند و به این نکته تأکید می‌کند که به‌جز عمل نیک، چیزی در روز قیامت ارزشمند نخواهد بود.
هوش مصنوعی: یار مهربان یوسف، از دوردست‌ها آمد و مهمان او شد.
هوش مصنوعی: در زمان کودکی، آنها به خوبی با یکدیگر آشنا بودند و بر پایهٔ این آشنایی، احساس نزدیکی و صمیمیت داشتند.
هوش مصنوعی: یاد او را به بدی‌های برادران و حسادت آنها انداختند و گفتند که این زنجیر به گردن او است و ما مانند شیر، آزاد و قوی هستیم.
هوش مصنوعی: شیر، که نماد قدرت و شجاعت است، نباید از زنجیری که به گردنش است، شرمنده شود، همان‌طور که ما نباید از تقدیری که بر ما گذشته گله و شکایت کنیم.
هوش مصنوعی: اگر شیر (فرد قوی و برجسته) هم زنجیر داشته باشد، همچنان بر تمام زنجیرسازان پیشوا و رئیس است.
هوش مصنوعی: یوسف (علیه‌السلام) در پاسخ به سوالی دربارهٔ وضعیتش می‌گوید که مانند ماهی است که در حال محاق است و به تدریج کم‌نور می‌شود، زیرا او هم به دلیل زندان و چاه، در شرایط سختی قرار داشته و امیدش کم شده است.
هوش مصنوعی: اگر ماه نو در تاریکی و نبود نور (محاق) قرار بگیرد، آیا دو نیمه نمی‌شود؟ در پایان، هنگامی که کامل می‌شود و به حالت بدر (ماه کامل) درمی‌آید، در آسمان به چه صورت خواهد بود؟
هوش مصنوعی: هرچند که گوهر گرانبهایی را در هاون (آسیاب) می‌کوبند، اما او را دیده و قلبی روشنی بخش می‌سازد و به مرتبه‌ای بلند می‌رسد.
هوش مصنوعی: گندم را در زیر خاک قرار دادند، اما بعد از مدتی، از آن دانه‌های گندم خوشه‌هایی رویید و به وجود آمد.
هوش مصنوعی: گندم را دوباره در آسیاب آسیاب کردند، و با این کار ارزش آن بیشتر شد و نان به دست آمد که جان‌افزاست و روح را تازه می‌کند.
هوش مصنوعی: نان را دوباره زیر دندان فشار دادند و این کار سبب شد که عقل، جان و فهم، هوش و ذکاوت پیدا کنند.
هوش مصنوعی: وقتی جان انسان در عشق غرق می‌شود، مانند دانه‌ای است که پس از کشت، سبز و روییده می‌شود و این وضعیت توجه و شگفتی را ایجاد می‌کند.
هوش مصنوعی: سخن گفتن به اینجا پایان نمی‌رسد، برگرد و ببین آن نیک‌مرد (یوسف) چه چیزی به مهمان گفت.
هوش مصنوعی: پس از اینکه داستان را گفت، یوسف به آن آدم اشاره کرد و پرسید: ای فلانی، چه چیزی برای ما هدیه آوردی؟
هوش مصنوعی: وقتی مهمانی به نزد یاران نادار می‌آید، انتظار ندارد که از آنها چیزی بگیرد؛ حتی بی‌گندم (غلات) هم به آسیاب نخواهد رفت، به این معنا که اگر چیزی نداشته باشند، نمی‌توانند چیزی به کسی بدهند.
هوش مصنوعی: خداوند به بندگانش می‌گوید: در روز رستاخیز، چه چیزی به عنوان هدیه و ارمغان برای من آورده‌اید؟
هوش مصنوعی: شما به صورت تنها و نیازمند به ما آمده‌اید، همان‌طور که ما شما را از ابتدا خلق کردیم.
هوش مصنوعی: ای مهمانان، چه هدیه و تحفه‌ای به همراه آورده‌اید که در روز قیامت، به عنوان پاداش و نیکویی شما به حساب آید؟
هوش مصنوعی: شما انتظاری برای بازگشت به سوی من نداشتید و به همین دلیل، وعده و قول امروز شما را ناامید کرد.
هوش مصنوعی: منکر، یعنی کسی که منکر و نادرست است، مهمانی خود را از آنگونه زندگی و روزی پریشان که تنها در مطبخ (آشپزخانه) و پر از خاک و خاکستر است، دور کن.
هوش مصنوعی: اگر تو به استقبال دوست نمی‌روی و دست خالی می‌آیی، پس چگونه می‌خواهی در حضور او قدم بگذاری؟
هوش مصنوعی: کمی از خواب و خوراک خود بزن و هدیه‌ای برای دیدن او تهیه کن.
هوش مصنوعی: کم بخواب و از خواب‌هایی که تو را غافل می‌کند دوری کن، در سحرگاهان مشغول استغفار و طلب آمرزش باش.
هوش مصنوعی: کمی جا به جا شو و حرکتی بکن مثل جنینی که در رحم است، تا اینکه بتوانی حواس روشن و بینا را از آن خود کنی و به دانایی و آگاهی دست یابی.
هوش مصنوعی: از دنیا که مانند رحم است، بیرون بیا و بر روی زمینی وسیع قرار بگیر.
هوش مصنوعی: گفته‌اند که زمین خدا وسیع است، و این مکانِ گسترده‌ای که انبیا در آن قرار دارند بسیار بلند و وسیع است.
هوش مصنوعی: دل انسان در آن سرزمین وسیع، که مانند نخل تر و سبز است، نباید تنگ و گرفته شود، چرا که در آنجا شاخ و برگ‌ها خشک نمی‌شوند و همواره سرسبز و زنده هستند.
هوش مصنوعی: تو اکنون بار و مسئولیت خود را فراموش کرده‌ای و به همین دلیل در وضعیتی گیر کرده‌ای و دچار سقوط و افول خواهی شد.
هوش مصنوعی: وقتی که باربر (محمولی) خواب را که نمی‌تواند حمل کند، به راحتی و بدون زحمت و رنج از بین می‌رود، تو نیز از این وضعیت رنج نخواهی کشید و خواهی رفت.
هوش مصنوعی: حال خواب را چاشنی دان، زیرا حال اولیا مانند حال محمولی (بارکش) است که در خواب مانده‌اند.
هوش مصنوعی: اولیا، کسانی هستند که مانند اصحاب کهف در برابر مشکلات و تحول‌ها ایستادگی می‌کنند و در حالت آرامش و سکون باقی می‌مانند.
خداوند آنها را بی‌هیچ سختی، به کار ها وامی‌دارد به جلو می‌روند و چه درستکاران و چه گمراهان(گروه چپ و راست در قیامت) از این امر ناآگاهند.
هوش مصنوعی: ذات الیَمین به معنای صفات نیکو و کارهای خوب است و در مقابل، ذات الشمال به صفات و اعمال ناپسند اشاره دارد. بنابراین، آیا این کارهای خوب از آن ذات الیَمین می‌آید و کارهای زشت از آن ذات الشمال؟ در واقع، این سوال به تداخل و ارتباط بین فعل نیک و بد و آثار آن در زندگی انسان اشاره دارد.
هوش مصنوعی: هر دو کار نیک و بد برای انبیا نامشخص است و آنها از این دو موضوع بی‌خبرند، زیرا صدای این دو (خیر و شر) را نمی‌شنوند.
هوش مصنوعی: اگر صدایت را بشنود، خیر و شر از ذات کوه می‌آید که از هر دو (خیر و شر) بی‌خبر است.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
می‌خواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتب‌سازی حاشیه‌ها: محبوب‌ترین | جدیدترین | قدیمی‌ترین
تا به حال ۱۵ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.