شکر خدا که از اثر بخت کامکار
نخل امید را ثمر عیش گشت بار
ز الطاف بی شمار شهنشاه دادگر
گردید سرفراز امیر بزرگوار
شاه زمانه ناصر دین شه که خسروان
سازند خاک مقدم او تاج افتخار
دارد گدای درگه وی ننگ از شهی
آید مقیم خدمت او را زخلد عار
یک ذره ی زنور رُخش انجم سپهر
یک رشحه ی ز ابر کفش گوهر بحار
آمد نمونه سخطش موسم سموم
باشد نشان خلق خوشش فصل نوبهار
محکوم حکم محکم او هر چه حکمران
مقهور بخت قاهر وی آن چه بختیار
گرچه کتاب مدح شهنشه مطوّل است
مدّاح عقل کرده به یک بیت اختصار
تا می کند خدای خدایی شهست شاه
تا ذات باقی است بود سایه برقرار
بر صِهر خویش دوست محمد که بر درش
سایند روی عجز امیران روزگار
بخشید خلعتی که معیّر تویی سپس
چون دید نقد طینت او کامل العیار
خلعت نه آفتابی بر پیکر سپهر
خلعت نه گلستانی بر سر و جویبار
هم از شعاع شمسه ی او مهر شرمگین
هم از ضیاء گوهر او ماه شرمسار
نسّاج لطف بافته او را به دست مهر
پودش زحشمت آمده تارش زاقتدار
خیاط جود دوخته با سوزن کرم
از رشته ی عنایت و احسان و اعتبار
جاوید باد خلعت شه در بر امیر
فرخنده و مبارک چون رأی شهریار
چون یافت صافی او مخزن خلوص
از بخشش شهانه نمودش خزانه دار
فرمود کی امیر جوان بخت فخر کُن
بر چاکران پیر تو را باشد افتخار
بابت رسانده خدمت خود را به منتها
هان ابتدای خدمت تو است ای خجسته کار
زیبد به مژگانی این مژده دوستانش
سازند سیم و زر سر تن جان و دل نثار
چون مدحتش نیاری گفتن تو ای محیط
بر گو دعای او را پنهان و آشکار
یا رب به قرب و منزلت و جاه پنج تن
یا رب به جاه و مرتبه و شاه هشت و چار
پاینده دار دولت او تا به روز حشر
پیوسته دار عزّت او تا صف شمار
کردند ساکنان جنابش مقیم خلد
باشند حاسدان جنابش مکین نار
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به ستایش و مدح شاه ناصر دین میپردازد و از الطاف و احسانهای او نسبت به مردم سخن میگوید. وی با توصیف عظمت و بزرگی شاه، از او به عنوان امیر بزرگوار یاد کرده و نعمتهایش را به تصویر میکشد. شاعر به خلعتی که شاه به امیری عطا میکند اشاره میکند و آن را نشانهای از محبت و جود او میداند. همچنین، بزرگداشت و دعای خیر برای شاه به عنوان نمادی از حکمرانی عادلانه و توفیق در راستای خدمت به مردم و جامعه، بخش دیگری از این شعر است. در نهایت، شاعر خواستار پایندگی دولت و عزت شاه تا روز قیامت میشود و امیدوار است که خصمهای او در عذاب باقی بمانند.
هوش مصنوعی: خوشحالم که به لطف بخت خوب، درخت امید ثمره شادی و خوشبختی را به بار آورد.
هوش مصنوعی: به خاطر محبتهای بسیار و بینظیر شاه دادگر، امیر بزرگوار به جایگاه والایی رسید و سرفراز شد.
هوش مصنوعی: سلطان زمان، ناصرالدین شاه، که افراد بزرگ و قدرتمند با کمال افتخار برای او تملق و احترام میگذارند.
هوش مصنوعی: گدای درگاه او ننگی ندارد که از بزرگان و شاهان خجالت بکشد، بلکه به خاطر خدمت به او افتخار میکند و از این عمل احساس خفت و عار نمیکند.
هوش مصنوعی: یک ذره از زیبایی و درخشندگی چهرهاش، مانند ستارهای در آسمان است و قطرهای از ابر، مثل گوهر دریاها میدرخشد.
هوش مصنوعی: زمانی که هوای گرم و سوزان میرسد، نشانهای از وجود زیباییهای خلق و خوی اوست که مانند فصل بهار، خوشایند و دلپذیر است.
هوش مصنوعی: سرنوشت و تقدیر هر فرد به شدت تحت تأثیر خواست و ارادهی خداوند قرار دارد. هر چقدر هم که انسانها در تلاش برای قدرت و تسلط باشند، در نهایت نتایج ناشی از سرنوشت غیرقابل تغییر است و این تقدیر است که بر آنها حاکمیت دارد.
هوش مصنوعی: اگرچه توصیف و ستایش شاه در کتاب بسیار طولانی است، اما ستایشگر با یک جمله کوتاه به بیان نکتهای عمیق و مهم پرداخته است.
هوش مصنوعی: تا زمانی که خداوند سلطنت میکند و پادشاهی وجود دارد، سایهٔ او همواره برقرار خواهد بود.
هوش مصنوعی: در این بیت شاعر به وضعیتی اشاره دارد که دوستان محمد بر در خانهاش نشستهاند و قدرتمندان و امیران زمان، در مقابل آنها عاجز و ناتوان به نظر میرسند. به نوعی، این تصویر نشاندهندهی احترام و ارادتی است که نسبت به دوست محمد وجود دارد و همچنین ناتوانی کسانی که در مقامهای بلند قرار دارند در برابر این دوست.
هوش مصنوعی: بخشی از شخصیت تو را که به زیبایی تو اشاره دارد، به من عطا کردند و سپس وقتی که طبیعت او را با دقت بررسی کردم، متوجه شدم که او تمام ویژگیهای لازم را دارد.
هوش مصنوعی: لباسی نیست که بر تن آسمان بیفتد، یا باغی که بر سر جویبار باشد.
هوش مصنوعی: نور آفتاب او باعث خجالت ماه شده و درخشش گوهری که او دارد، باعث شرمندگی ماه میشود.
هوش مصنوعی: نابغهی مهربانی، بافتهای زیبا از عشق را به وجود آورده که از زیور و شکوه به همراه قدرتش، تارهایی محکم و دلپذیر دارد.
هوش مصنوعی: خیاطی با سوزن نازک، دوستی و بخشندگی را با دقت و حوصله به هم میبافد، از رشتههایی که به لطف و کمک و اعتبار دیگران وصل شدهاند.
هوش مصنوعی: برای همیشه باد دامن امیر مبارک و خوشبخت را زینت بخشید، همانند نظر شهریار.
هوش مصنوعی: وقتی او به خلوص و صفای روح دست یافت، به واسطه بخششهای بزرگ و سلطنتی، او را به عنوان خزانهدار انتخاب کردند.
هوش مصنوعی: فرمود که ای امیر جوان و خوشبخت، بر خدمتگزاران پیر خود افتخار کن.
هوش مصنوعی: من با افتخار میگویم که خدمت خود را به اوج رساندهام، اما بدان که این تنها آغاز خدمت به توست، ای کسی که کارهایت مبارک است.
هوش مصنوعی: دوستانش با مژگان زیبا و دلربا، این بشارت را میدهند که جان و دل خود را به خاطر او فدای سیم و زر (ثروت) میکنند.
هوش مصنوعی: هرگاه نتوانی ستایش او را به زبان برانی، ای کسی که همه جا را در بر گرفتهای، از او بخواه که دعایش را در دل و ظاهر، مخفی و آشکار بپذیرد.
هوش مصنوعی: خداوندا، به خاطر مقام و منزلت پنج تن آل عبای مقدس، و همچنین به خاطر جایگاه و رتبه شاهانی که در آسمانها هستند به تو پناه میبرم.
هوش مصنوعی: دولت او تا روز قیامت پایدار و استوار باشد و عزت او همیشه بر سر مردم باقی بماند.
هوش مصنوعی: ساکنان بهشت در کنار او سکونت دارند و دشمنانش در آتش عذاب خواهند بود.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ای خواجه، این همه که تو بر میدهی شمار
بادام تر و سهیکی و بهمان و باستار
مار است این جهان و جهانجوی مارگیر
از مارگیر مار برآرد همی دمار
نیلوفر کبود نگه کن میان آب
چون تیغ آبداده و یاقوت آبدار
همرنگ آسمان و به کردار آسمان
زردیش بر میانه چو ماه ده و چار
چون راهبی که دو رخ او سال و ماه زرد
[...]
از دیدن و بسودن رخسار و زلف یار
در دست مشک دارم و در دیده لاله زار
بامشک رنگ دارم از آن زلف مشکرنگ
با لاله کار دارم از آن روی لاله کار
ماندست چون دل من در زلف او اسیر
[...]
یکروز مانده باز زماه بزرگوار
آیین مهر گان نتوان کرد خواستار
آواز چنگ وبربط و بوی شراب خوش
با ماه روزه کی بود این هر دو سازگار
ورزانکه یاد از و نکنی تنگدل شود
[...]
باران قطره قطره همی بارم ابروار
هر روز خیره خیره ازین چشم سیل بار
ز آن قطره قطره، قطره باران شده خجل
ز آن خیره خیره، خیره دل من ز هجر یار
یاری که ذره ذره نماید همی نظر
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.